«شانزده آذر» به روایت یک شاهد عینی-عکس

22:30 ۲۸۵ روز و ۴ ساعت پیش افکار نیوز 393 0
«شانزده آذر» به روایت یک شاهد عینی-عکس

بسیاری از وقایع تاریخی در موقعیت زمانی و مکانی رخ داده‌اند که تصویری از آنها موجود نیست و یکی از همین وقایع، کشتار دانشجویان در روز شانزدهم آذر است؛ اتفاقی که به عنوان روز دانشجو همواره گرامی داشته می‌شود و مدتی پیش بر اساس گزارش‌های تاریخی بازسازی تصویری شد اما آیا این بازسازی تاریخی می‌تواند تصویر دقیقی از آنچه رخ داده، پیش روی مخاطب امروزی قرار دهد؟

افکار نیوز

به گزارش افکارنیوز،بازسازی تصاویر تاریخی اتفاق تازه‌ای نیست اما بازساری وقایع تاریخی که درباره آنها هیچ تصویری وجود ندارد، رویکرد نسبتاً تازه‌تری است و در ایراننیز کاملاً اتفاق نوعی است؛ حرکتی که آزاده اخلاقی درباره مرگ‌های برخی چهره‌ها و اشخاص در دهه‌‌های اخیر ایجاد کرده و در نهایت آثاری خلق کرده که بنابر روایت‌های تاریخی مورد توجه قرار گرفته، نزدیک‌ترین تصویر قابل ثبت از اصل واقعه است.
این مجموعه عکس که آذر ۱۳۹۴ در گالری محسن به نمایش درآمدو جنجال‌هایی را نیز در پی داشت، «به روایت یک شاهد عینی» نام گرفته است؛ روایت‌ آزاده اخلاقی است از مرگ‌هایی تراژیک. از اعدام جهانگیرخان صوراسرافیل و واقعه‌ ۱۶ آذر گرفته تا صحنه‌
تصادففروغ فرخزاد و مرگ علی شریعتیو از درگذشت آیت الله طالقانی و محمد مصدقگرفته تا مرگفرخی یزدی و غلامرضا تختی و البته شهادت مهدی باکری.
«شانزده آذر» به روایت یک شاهد عینی-عکس
نحوه ثبت و درنهایت مونتاژ تصویر بازسازی حادثه ۱۶ آذر – پروژه آزاده اخلاقیروایت «شانزده آذر»، یکی از تصاویر منحصر به فردی است که آزاده اخلاقی و همکارانش خلق کرده‌اند. این تصویر که بر اساس خاطرات یک
پزشکعوضی نوشته غلامرضا شریعت‌رضوی و گزارش پزشکی قانونی از نحوه‌ شهادت سه دانشجوی دانشکده‌ فنی دانشگاه تهرانمنتشره در روزنامه‌ اطلاعات ۱۷ آذر ۱۳۳۲ ترسیم شده، بسیار دقیق و مطابق با همین روایت‌ها است، هرچند شاید تفاوت هایی با اصل ماجرا داشته باشد.
بر اساس این روایت: «وسط زنگ دوم حدود ساعت ده صبح، زنگ نابهنگام دانشکده بلند شد و ما هم مثل همه‌ی هم‌کلاسی‌ها بیرون ریختیم و باخبر شدیم که در کلاس دوم راه و ساختمان در حالی که مهندس شمس ملک‌آرا مشغول تدریس بوده‌اند ناگهان در کلاس باز می‌شود و دو سرباز مسلح و افسر فرمانده‌شان وارد کلاس می‌شوند و به طرف پنجره‌ی کلاس می‌روند و دو دانشجورا که در کنار پنجره نشسته بودند نشان داده و به فرمانده‌شان می‌گویند دو نفری که برای ما شکلک درآورده و ما را مسخره کرده‌اند همین دو نفر بودند.
فرمانده دستور دستگیری آن‌ها را می‌دهد. […] دانشجویان را کشان‌کشان به خارج از کلاس می‌برند و مهندس شمس جریان را به گوش رییس دانشکده می‌رساند که ایشان هم دستور زدن زنگ دانشکده را به عنوان اعتراض به این عمل می‌دهد که یکی از دانشجویان کلاس روی میز می‌رود و با دادن شعار مرگ بر حکومت نظامی فریاد می‌زند: «در خفقان حاکم بر دانشگاه و در زیر چکمه های سربازان مسلح که نمی‌توان درس خواند».
«شانزده آذر» به روایت یک شاهد عینی-عکس
بازسازی صحنه قتلدانشجویان در ۱۶ آذر ۱۳۳۲ – از مجموعه «به روایت یک شاهد عینی» پروژه آزاده اخلاقیکتاب‌هایش را به اطراف پرت کرده به طرف در کلاس می‌رود و سایر دانشجویان هم‌ز‌مان با خوردن زنگ، کلاس را ترک کرده در کریدور مرکزی دانشکده شروع به تظاهرات کرده با دادن شعارهای مرگ بر حکومت نظامی، مرگ بر شاه، مرگ بر زاهدی دیکتاتور و درود بر مصدق، آزادی دوستان دستگیرشده‌شان را می‌خواستند. محوطه‌ دانشکده هم که پر از سربازان تفنگ به دست بود، فرمانده‌ نظامیان با بلندگو به دانشجویان معترض دستور خروج از دانشکده را داد ولی دانشجویان به دستور او
فرمانده با بلندگو دانشجویان را تهدید به تیراندازی کرد ولی کسی باور نمی‌کرد که در دانشگاه بر روی دانشجویان آن هم در محوطه و سالن دانشکده و در محیط سربسته، تیراندازی کنند. ولی گویا فرمانده قبلاً دستور
تیراندازیداشت و ناگاه صدای شلیک گلوله‌ها با فریادهای مرگ بر شاه.
دانشجویان در اثر حمله‌ی ناگهانی سربازان به هم خورد و آن‌ها که سالم بودند کمک کردند که رفقای مجروح و تیرخورده خود را که قادر به حرکت بودند از صحنه خارج کنند که به چنگ سربازان نیفتد و چند تن از دانشجویان هم با سربازان درگیر شده و یا نقش بر زمینشدند. و آذر یکی از چند نفری بود که پس از اصابت تیر به سینه و شانه‌اش با
سربازیدرگیر شد که او هم با نیزه، ران راست پای آذر را شکافت و آذر سرنگون شد و با وجود خون‌ریزی شدید، فریاد مرگ بر شاه او آهسته ولی خاموش نشد.
در کف سالن خون مجروحان با آب رادیاتورهای سوراخ‌شده در اثر تیراندازی مخلوط شد و به طرف پله‌های زیرزمین راه افتاده و منظره‌ی وحشتناکی به وجود آمده بود. ما با بقیه دوستان که زنده بودیم فرار کردیم.
علت فوتسه نفر دانشجویان دانشگاه از طرف اداره‌ پزشکی قانونی چنین تشخیص داده شده است:۱. مصطفی بزرگ‌نیا دانشجوی دانشکده‌ی فنی بر اثر یک گلوله که از طرف راست سینه وارد شده و از زیر بغل چپ او خارج گردیده فوت کرده است. بر اثر این گلوله استخوان بازوی وی به کلی خرد شده و خون‌ریزی زیاد باعث مرگ وی گردیده است. بر پشت شانه‌ی راست مقتول نیز اثر زخم سرنیزه دیده می‌شود که تا ۱۵ سانتیمتر زیر
پوستفرو رفته بود.
۲. شریعت‌رضوی دانشجوی مقتول دیگر فقط به علت زخم سرنیزه فوت کرده است. سرنیزه استخوان ران راست وی را به کلی خرد کرده و شریان‌ها را پاره نموده و در نتیجه‌ی خونریزی زیاد مجروح درگذشته است. یک گلوله نیز به دست راست وی اصابت کرده که جلدی بوده و نمی‌توانسته باعث مرگ باشد.
۳. مقتول دیگر احمد قندچی نام دارد و به علت اصابت گلوله‌ای که وارد شکم وی گردیده و احشا داخلی را پاره نموده درگذشته است. دیروز و امروز اداره‌ی پزشکی قانونی با حضور نماینده‌ی دادسرای نظامی اجساد را معاینه کرد ولی هنوز گزارش رسمی در این زمینه تهیه نگردیده است.»
البته در این پروژه آزاده اخلاقی تنها نبوده و مرحوم ژیلا مهرجویی، لاله مستوفی، ساسان توکلی، جعفر عروجی، محسن دارسنج، سیمین دهقانی، نیما علیزاده، مهراد مه‌نیا و کیانا حایری به تهیه کنندگی احسان رسول اف نقش داشته‌اند. این تکنیک در آینده بیشتر مورد استفاده قرار خواهد گرفت اما به زعم تاریخ نگاران، این بازسازی مبتنی بر روایت‌ها، شیوه دقیقی برای به تصویر کشیدن تاریخ نخواهد بود و از منظر تاریخی حتی ممکن است منجر به ارائه تصویر ناهمخوان با اصل ماجرا شود اما ظاهراً حداقل درباره این پروژه چنین نقدی وارد نیست.
 


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

ادبیات
ادبیات

آخرین اخبار

عجایب ۷گانه کتاب در ایران
شاید شما هم با این پیامک‌های تبلیغاتی مواجه شده‌اید که می‌خواهند شما را به یک نویسنده معروف تبدیل کنند یا اینکه کتاب‌تان را با قیمت پایینی چاپ کنند... در این گزارش می‌خواهیم به عجایب چاپ و نشر کتاب در ایران بپردازیم؛ اتفاق‌هایی که شاید در هیچ کجای دنیا به این شدت و قوت نمی‌افتد.
چرا سریال‌های جنایی و معمایی محبوبند؟
پیش از این، قاتلانی که به طمع مال و ثروت یا خشم و نفرت آنی، دست به جنایت می‌زدند، روی پرده سینما و صفحه تلویزیون می‌رفتند اما در حال حاضر با فراگیر شدن زندگی مدرن و کم‌رنگ شدن اعتقادات بخشی از مردم، تهیه‌کنندگان غربی میل به جنایت و درون‌مایه‌های بسیار تاریک را به صورت قسمت قالب وجود انسان‌ها به نمایش در‌آورده‌اند و از تولیدات این‌چنینی حمایت کرده‌اند.
«شوربا نخود آب» را با لیمو تازه میل کنید
نخود دارای طبع گرم و خشک است و برای تقویت بنیه یکی از بهترین حبوباتی است که در غذاهای مختلف و متنوع سفره‌ی ایرانی جایگاه ویژه‌ای داشته و دارد و مصرف آن برای همه سنین توصیه می‌گردد. یکی از اشکال تهیه غذا از نخود، غذایی است که به نخودآب معروف است.
راه‌های پیشگیری از بیات شدن نان در منزل
بیات شدن، تغییرات ناخواسته و نامطلوبی است که بین زمان تولید و مصرف نان اتفاق می‌افتد و این تغییرات در دو قسمت پوسته و بافت داخلی نان ایجاد می‌شود. در این مقاله بیشتر سعی شده به مردم که مصرف‌کننده اصلی هستند آموزش چگونگی خرید، نگهداری و مصرف نان ارائه گردد.
شایان مصلح؛ بچه مذهبی فوتبال ایران
«شایان مصلح» مدافع چپ باشگاه پرسپولیس هم یکی از فوتبالی‌هایی است که با این عنوان شناخته شده است. او فوتبالیستی است که شعر آیینی می‌گوید و نوحه‌خوانی می‌کند. این بازیکن فوتبال در گفت‌وگوی کوتاهی در مورد علاقه‌های شخصی او یعنی شاعری، ورزش و مذهب صحبت کرده است.
چطور با ملاحظه رفتار کنیم؟
با ملاحظه بودن و رعایت حال دیگران به ما کمک می‌کند که در عین رک بودن، به احساسات طرف مقابل‌مان هم احترام بگذاریم. زمانی که با ملاحظه با دیگران رفتار می‌کنیم، می‌توانیم روابط‌مان را‍ حفظ کنیم، اعتبار خود را بالا ببریم و نشان بدهیم که برای بقیه ارزش و اهمیت قائلیم.
راز اصلی عمر طولانی چشم بادامی‌ها چیست؟
در ژاپن شمار افرادی که بیش از صد سال عمر می‌کنند رو به افزایش است و راز طول عمرشان چیزی نیست به جز تغذیه سالم، طب پیشرفته و رشد آگاهی‎شان درباره سلامتی.
آداب و رسوم و سنت‌های جالب بازار تهران در ماه محرم
وقتی صحبت از عزاداری بازار تهران سخن به میان می‌آید، داستان‌ها به «اصغر شاطررضا» کشتی‌گیر و پهلوان زورخانه امیرالمومنین (ع) می‌رسد که در وصیتش میان‌داری بزرگترین دسته عزاداری بازار تهران را به «طیب حاج‌رضایی» سپرد...
چه چیز‌هایی به شوهرتان بگویید و نگویید
بعد از ازدواج آنقدر با همسرتان احساس نزدیکی و صمیمیت می‌کنید که فکر می‌کنید می‌توانید هر چیزی را به او بگویید. اما درست مانند هر رابطه‌ی دیگری، کلمات شما این قدرت را دارند که به ازدواج‌تان آسیب بزنند. قبل از حرف زدن فکر کنید تا لازم نشود بعدا عذرخواهی کنید.

پر بازدید ترین اخبار امروز

کولاک و معروف در گروه مراقبت‌های ویژه!
تیم ملی والیبال ایران در مرحله دوم مسابقات قهرمانی مردان جهان در صوفیه به مصاف تیم های آمریکا، کانادا و بلغارستان می رود.
چرا سریال‌های جنایی و معمایی محبوبند؟
پیش از این، قاتلانی که به طمع مال و ثروت یا خشم و نفرت آنی، دست به جنایت می‌زدند، روی پرده سینما و صفحه تلویزیون می‌رفتند اما در حال حاضر با فراگیر شدن زندگی مدرن و کم‌رنگ شدن اعتقادات بخشی از مردم، تهیه‌کنندگان غربی میل به جنایت و درون‌مایه‌های بسیار تاریک را به صورت قسمت قالب وجود انسان‌ها به نمایش در‌آورده‌اند و از تولیدات این‌چنینی حمایت کرده‌اند.
«شوربا نخود آب» را با لیمو تازه میل کنید
نخود دارای طبع گرم و خشک است و برای تقویت بنیه یکی از بهترین حبوباتی است که در غذاهای مختلف و متنوع سفره‌ی ایرانی جایگاه ویژه‌ای داشته و دارد و مصرف آن برای همه سنین توصیه می‌گردد. یکی از اشکال تهیه غذا از نخود، غذایی است که به نخودآب معروف است.
راز اصلی عمر طولانی چشم بادامی‌ها چیست؟
در ژاپن شمار افرادی که بیش از صد سال عمر می‌کنند رو به افزایش است و راز طول عمرشان چیزی نیست به جز تغذیه سالم، طب پیشرفته و رشد آگاهی‎شان درباره سلامتی.
آداب و رسوم و سنت‌های جالب بازار تهران در ماه محرم
وقتی صحبت از عزاداری بازار تهران سخن به میان می‌آید، داستان‌ها به «اصغر شاطررضا» کشتی‌گیر و پهلوان زورخانه امیرالمومنین (ع) می‌رسد که در وصیتش میان‌داری بزرگترین دسته عزاداری بازار تهران را به «طیب حاج‌رضایی» سپرد...
تصویر کمتر دیده‌شده از استاد شهریار سال 67 در بیمارستان
بانوی هنرپیشه ایرانی سوار بر موتور گرانقیمت +عکس
خاطره بازیگر نقش «شمر» از عاشورای گذشته در کربلا
برنامه‌های حرم حضرت عبدالعظیم(ع) در تاسوعا و عاشورای حسینی
80 اثر 2 بانوی هنرمند خویی به نمایش درآمد
در تاسوعای سال ۶۱ هجری چه گذشت؟- اشعاری که حضرت عباس(ع) به عنوان رجز خواند- چگونگی شهادت علمدار کربلا + شعر و صوت
«جوایز اِمی ۲۰۱۸» برندگانش را شناخت
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با پیشکسوت تعزیه دیدار کرد
بازیگر گریم شده را شناسایی کنید +عکس
شعر هوشنگ ابتهاج برای سیدالشهدا