چای دم کردن، آداب خودش را دارد

08:15 ۳۶۰ روز و ۲ ساعت پیش برترین ها 1,164 0
                  چای دم کردن، آداب خودش را دارد

چای دم کردن و چای ریختن چنان مناسک دقیقی داشت که موقع خواستگاری سینی چای را به دست عروس می دادند تا محکی بر تبحر خانه داریش باشد.

برترین ها

هفته نامه کرگدن - نیوشا طبیبی: چای دم کردن و چای ریختن چنان مناسک دقیقی داشت که موقع خواستگاری سینی چای را به دست عروس می دادند تا محکی بر تبحر خانه داریش باشد.

چای در ایران سابقه ای طولانی ندارد. مرحوم محمدمیرزا کاشف السلطنه، «جنرال قنسول ایران در هند»، چند بته چای با خود به ایران آورد و به سختی در لاهیجان کشت کرد. با سعی آن مرحوم کشت چای در گیلان اندک اندک پا گرفت و امروز چای لاهیجان طرفداران جدی دارد که به هیچ روی حاضر نیستند دست از نوشیدن آن بردارند و چای خارجی بنوشند.

نوشیدن چای پیش از این با ظرافت همراه بود. ایرانیان چای را از هند آوردند، نوع سیاهش را پسندیدند و ابزار و آلات دم آوردن و آماده کردنش را از روس ها گرفتند. استکان و سماور، هر دو، کلماتی روسی هستند. در ریشه نعلبکی اما، اختلاف هست و دهخدا آن را روس نمی داند.
 
                  چای دم کردن، آداب خودش را دارد  

نوشندگان حرفه ای چای در ایران، آماده سازی آن را جزئی از لذت نوشیدنش می دانند. پیش از این وسایل و اسباب چای، نظیف و منظم گوشه اتاق یا مطبخ روی میز کوچکی گذاشته می شد. تعدادی استکان و نعلبکی، یک سماور، قوری، سینی سماور، جام، صافی و قندان و گاهی ظرفی نقل یا شکرپنیر. این بساط فقیر و غنی نداشت و در همه خانه ها یکسان چیده می شود.

چای نوشیدن و چای به نوشندگان عرضه کردن آدابی دقیق داشت. چای در مواجهه با آبی که در حال جوشیدن است، عطر و طعم خود را آزاد می کند و رنگ و طعم خود را پس می دهد. به همین دلیل می بایست قوری را پیش از ریختن آب جوش در آن گرم کرد تا آب از جوشیدن نیفتد و سرد نشود. آب جوش که بر چای مرغوب ریخته شود، برگه های چای روی آب می آیند و شناور می شوند که به آن «لشکر بستن» چای می گویند. نوشندگان متبحر چای مرغوب را از همین لشکر بستن تشخیص می دهند. چای مرغوب ایرانی را دو، سه دانه هل شکسته برای عطرآگین شدن کافی است.

عرض می کردم که نوشیدن چای نزد پیشینیان رسم و راهی دقیق داشت. رفیقی از قول پیری نقل می فرمود که «چای خوردن از برای نظافت است» و به همین طریق باید نظیف و منظم و شکیل آن را عرضه کرد و نوشید و نوشاند. هنوز هم پیرمردان و پیرزنان نوشیدن چای را در استکان های شیشه ای که رنگش دیده شود، ترجیح می دهند. حقیقتا که نوشیدن چای کیسه ای در ماگ و آن هم به مقدار زیاد لذتی ندارد و فقط فرو دادن مایعی رنگین و معطر و داغ و البته بی  کیفیت است.

تعارف سینی چای بین نوشندگان از بزرگان جمع آغاز می شد و به کوچک ترین فرد نشسته در حلقه ختم. آداب و ترتیب دقیق آن نشان رعایت ادب بزرگ و کوچکی و فهم رسوم پذیرایی بود. چای دم کردن و چای ریختن و چای آوردن چنان مناسک دقیقی داشت که موقع خواستگاری، سینی چای را به دست عروس می دادند تا محکی بر تبحر خانه داریش باشد، رسمی که تا امروز هم پا برجا مانده است.

با آمدن وسایل جدید چای دم کردن، شیوه عمل آوردن و عرضه آن دچار دگرگونی شد. سماور جای خود را به کتری و اجاق گازی و کتری برقی دارد؛ اما خبر خوش آن که سماورهای زغالی خوش سر و شکل دوباره تولید و عرضه می شوند و نوشندگان اهل سنت چای می توانند این نوع سماورها را در میدان بهارستان تهران بیابند و چای لاهیجانی را به شیوه قدیم و در استکان و نعلبکی بنوشند و حفظ کنند.

شک ندارم که از گواراترین صبحانه و عصرانه های جهان، نان سنگک دوآتشه کنجدزده و پنیر تبریزی و استکانی چای لاهیجانی شیرین است. پس دوست و رفیق و همسایه و خویش و غریبه را آشنا به سفره عصرانه ای دعوت کنید و همین ها را جلویشان بگذارید. بی گمان حظ می کنند. عصرانه ای پاک و نظیف و سالم و کاملا ایرانی. شخصا این صبحانه و عصرانه ایرانی را با هیچ صبحانه دیگری عوض نمی کنم، نه صبحانه انگلیسی و نه صبحانه لبنانی و صد البته که نه صبحانه امریکایی.

سفره نان و پنیر و چای را که برچیدید؛ آلبوم «یاد یار مهربان» را بنیوشید؛ اثری زیبا و شنیدنی ساخته استاد فرهاد فخرالدینی، آواز کاوه دیلمی و اجرای گروه شیدا و عارف به سرپرستی استاد حسین علیزاده، به یاد استاد غلامحسین بنان. صدای ارکستر سنتی در فراز و نشیب های زیبای موسیقی، گاه یادآور صدای ارکستر گل هاست. «باغ ویران است و مرغان بینوا، ایوان تهی/ ای بنان آخر کجایی تا نوایی سر دهی...»


گروه های زیر مجموعه آشپزی

پیش غذا ها
پیش غذا ها

آخرین اخبار

بهترین شاسی‌بلند‌های سال ۲۰۱۸
محبوبیت و فروش اس‌یووی‌ها و کراس‌اوور‌ها بشدت در حال افزایش است و به همین دلیل طی سال‌های اخیر تنوع این بلندقامتان افزایش پیدا کرده است.
آیا واقعا اهل‌بیت در اولین اربعین حسینی در کربلا حضور داشتند؟
شاید برای شما جالب باشد که بدانید، آیا خاندان اهل بیت عصمت و طهارت در اولین روز اربعین حسینی در کربلا حضور داشتند.
عکسی ناب از رعدوبرقی زیبا در آسمان نجف اشرف
شب گذشته رعد و برق تصاویر زیبایی در آسمان نجف اشرف خلق کرد.
اعطای نوشابه به بازنشستگان به جای حق سنوات!
مشکلات کارگران تمامی ندارد اما این بار خبر رسیده است که بازنشستگان شرکت زمزم گرگان در ازای سنواتشان، به جای پول دوران خدمت نوشابه می‌گیرند؛ موضوعی که حمید خیرخواه دبیر کانون بازنشستگان شهرستان گرگان در گفت‌وگو با ایلنا اعلام کرد و گفت: «مدتی است وضع به‌صورتی درآمده که کارگرانی که بازنشسته می‌شوند به‌جای سنواتشان، معادل آن نوشابه دریافت می‌کنند تا در سطح شهر بفروشند. بسیاری از بازنشستگان این شرکت برای کسب درآمد -به‌جای سنواتی که به آنها داده نشده- مجبورند با ماشین در شهر دور بزنند تا نوشابه‌شان را بفروشند.»
برترین ارتش‌های جهان در سال ۲۰۱۸
بیش از هفتاد سال از پایان جنگ جهانی دوم می‌گذرد، کشور‌های جهان امروزه اهمیت صنایع نظامی را بیش از پیش درک کرده اند. در این مطلب نگاهی خواهیم انداخت به قدرتمندترین کشور‌های نظامی جهان که پیشرفته‌ترین ارتش‌ها را در اختیار دارند.
ویدئو - تلاش محققان برای مطالعه‌ای نزدیک از سیاره عطارد
در ماه جاری یک فضاپیمای جدید برای مطالعه نزدیک عطارد به فضا فرستاده می‌شود. بهترین تصاویر از عطارد که توسط فضاپیمای مسنجر ناسا در سال‌های آغازین دهه جاری میلادی گرفته شده است، گودال‌هایی بزرگی را در سطح این سیاره نشان می‌دهد. آژانس فضایی اروپا (ESA) و آژانس کاوش های هوافضای ژاپن (JAXA) در ماموریت مشترک خود با نام «بپی کلمبو»، برای بررسی بهتر سیاره عطارد راهی فضا می‌شوند.
چگونگى بهره مندى از وجود امام زمان(عج) در دوران غیبت
حدیث امام زمان(عج) درباره زمان غیبت را در اینجا بخوانید.
اولین کارهایى که پیامبر(ص) پس از حضوردر مدینه انجام داند،چه بود؟
تفسیر آیه ۶۰ سوره توبه به جمع آورى زکات و اداره بیت المال اسلام می‌پردازد.
نشست بررسی شیوه مدیریت تشکیلاتی امام موسی صدر
نشست “بررسی شیوه نهادسازی و مدیریت تشکیلاتی امام موسی صدر“ از سلسله نشست‌های همایش " بررسی و بازخوانی آراء و اندیشه های امام موسی صدر " به همت کانون اندیشه جوان و با همکاری‌ موسسه فرهنگی تحقیقاتی امام موسی صدر و بسیج دانشجویی دانشکده مدیریت دانشگاه شهید بهشتی برگزار می شود .
پرمخاطب‌ترین پیام‌رسان‌ها در بین ایرانیان
با وجود فیلترینگ تلگرام، آمارها نشان می‌دهند همچنان بیش از ۴۷ درصد کاربران از تلگرام استفاده می‌کنند و در ماه‌های گذشته میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی داخلی کاهش چشمگیری داشته است.

پر بازدید ترین اخبار امروز

میرباقری: انتخاب بازیگران «سلمان فارسی» آغاز شد
داوود میرباقری کارگردان مجموعه تلویزیونی «سلمان فارسی» از آغاز انتخاب بازیگران این سریال فاخر خبر داد.
آغاز پیش‌فروش ۵۰ هزار خودروی سایپا
طرح پیش‌فروش ۵۰ هزار خودروی سایپا از ساعت ۸ صبح امروز ۲۸ مهر آغاز شد.
بهترین بازیگران مرد سینمای پس از انقلاب
این فهرستی از بهترین بازیگران مرد ۴۰ سال سینمای پس از انقلاب است. یک لیست ده نفره اصلی و یک لیست دوازده نفری فرعی.
خنثی شدن طرح داعش برای حمله به زائران اربعین
رسانه‌های عراقی از موفقیت نیروهای امنیتی در خنثی‌ کردن طرح‌های تروریست‌های داعشی برای حمله به زائران اربعین حسینی خبر دادند.