چای دم کردن، آداب خودش را دارد

08:15 ۲۷۱ روز و ۱۱ ساعت پیش برترین ها 1,164 0
                  چای دم کردن، آداب خودش را دارد

چای دم کردن و چای ریختن چنان مناسک دقیقی داشت که موقع خواستگاری سینی چای را به دست عروس می دادند تا محکی بر تبحر خانه داریش باشد.

برترین ها

هفته نامه کرگدن - نیوشا طبیبی: چای دم کردن و چای ریختن چنان مناسک دقیقی داشت که موقع خواستگاری سینی چای را به دست عروس می دادند تا محکی بر تبحر خانه داریش باشد.

چای در ایران سابقه ای طولانی ندارد. مرحوم محمدمیرزا کاشف السلطنه، «جنرال قنسول ایران در هند»، چند بته چای با خود به ایران آورد و به سختی در لاهیجان کشت کرد. با سعی آن مرحوم کشت چای در گیلان اندک اندک پا گرفت و امروز چای لاهیجان طرفداران جدی دارد که به هیچ روی حاضر نیستند دست از نوشیدن آن بردارند و چای خارجی بنوشند.

نوشیدن چای پیش از این با ظرافت همراه بود. ایرانیان چای را از هند آوردند، نوع سیاهش را پسندیدند و ابزار و آلات دم آوردن و آماده کردنش را از روس ها گرفتند. استکان و سماور، هر دو، کلماتی روسی هستند. در ریشه نعلبکی اما، اختلاف هست و دهخدا آن را روس نمی داند.
 
                  چای دم کردن، آداب خودش را دارد  

نوشندگان حرفه ای چای در ایران، آماده سازی آن را جزئی از لذت نوشیدنش می دانند. پیش از این وسایل و اسباب چای، نظیف و منظم گوشه اتاق یا مطبخ روی میز کوچکی گذاشته می شد. تعدادی استکان و نعلبکی، یک سماور، قوری، سینی سماور، جام، صافی و قندان و گاهی ظرفی نقل یا شکرپنیر. این بساط فقیر و غنی نداشت و در همه خانه ها یکسان چیده می شود.

چای نوشیدن و چای به نوشندگان عرضه کردن آدابی دقیق داشت. چای در مواجهه با آبی که در حال جوشیدن است، عطر و طعم خود را آزاد می کند و رنگ و طعم خود را پس می دهد. به همین دلیل می بایست قوری را پیش از ریختن آب جوش در آن گرم کرد تا آب از جوشیدن نیفتد و سرد نشود. آب جوش که بر چای مرغوب ریخته شود، برگه های چای روی آب می آیند و شناور می شوند که به آن «لشکر بستن» چای می گویند. نوشندگان متبحر چای مرغوب را از همین لشکر بستن تشخیص می دهند. چای مرغوب ایرانی را دو، سه دانه هل شکسته برای عطرآگین شدن کافی است.

عرض می کردم که نوشیدن چای نزد پیشینیان رسم و راهی دقیق داشت. رفیقی از قول پیری نقل می فرمود که «چای خوردن از برای نظافت است» و به همین طریق باید نظیف و منظم و شکیل آن را عرضه کرد و نوشید و نوشاند. هنوز هم پیرمردان و پیرزنان نوشیدن چای را در استکان های شیشه ای که رنگش دیده شود، ترجیح می دهند. حقیقتا که نوشیدن چای کیسه ای در ماگ و آن هم به مقدار زیاد لذتی ندارد و فقط فرو دادن مایعی رنگین و معطر و داغ و البته بی  کیفیت است.

تعارف سینی چای بین نوشندگان از بزرگان جمع آغاز می شد و به کوچک ترین فرد نشسته در حلقه ختم. آداب و ترتیب دقیق آن نشان رعایت ادب بزرگ و کوچکی و فهم رسوم پذیرایی بود. چای دم کردن و چای ریختن و چای آوردن چنان مناسک دقیقی داشت که موقع خواستگاری، سینی چای را به دست عروس می دادند تا محکی بر تبحر خانه داریش باشد، رسمی که تا امروز هم پا برجا مانده است.

با آمدن وسایل جدید چای دم کردن، شیوه عمل آوردن و عرضه آن دچار دگرگونی شد. سماور جای خود را به کتری و اجاق گازی و کتری برقی دارد؛ اما خبر خوش آن که سماورهای زغالی خوش سر و شکل دوباره تولید و عرضه می شوند و نوشندگان اهل سنت چای می توانند این نوع سماورها را در میدان بهارستان تهران بیابند و چای لاهیجانی را به شیوه قدیم و در استکان و نعلبکی بنوشند و حفظ کنند.

شک ندارم که از گواراترین صبحانه و عصرانه های جهان، نان سنگک دوآتشه کنجدزده و پنیر تبریزی و استکانی چای لاهیجانی شیرین است. پس دوست و رفیق و همسایه و خویش و غریبه را آشنا به سفره عصرانه ای دعوت کنید و همین ها را جلویشان بگذارید. بی گمان حظ می کنند. عصرانه ای پاک و نظیف و سالم و کاملا ایرانی. شخصا این صبحانه و عصرانه ایرانی را با هیچ صبحانه دیگری عوض نمی کنم، نه صبحانه انگلیسی و نه صبحانه لبنانی و صد البته که نه صبحانه امریکایی.

سفره نان و پنیر و چای را که برچیدید؛ آلبوم «یاد یار مهربان» را بنیوشید؛ اثری زیبا و شنیدنی ساخته استاد فرهاد فخرالدینی، آواز کاوه دیلمی و اجرای گروه شیدا و عارف به سرپرستی استاد حسین علیزاده، به یاد استاد غلامحسین بنان. صدای ارکستر سنتی در فراز و نشیب های زیبای موسیقی، گاه یادآور صدای ارکستر گل هاست. «باغ ویران است و مرغان بینوا، ایوان تهی/ ای بنان آخر کجایی تا نوایی سر دهی...»


گروه های زیر مجموعه آشپزی

شیرینی و دسر
شیرینی و دسر

آخرین اخبار

ساعت کاری ستاد و شعب بانک ایران زمین در تیرماه  اعلام شد
بانک ایران زمین در راستای مسئولیت اجتماعی خود و با هدف مدیریت بهینه مصرف عمومی برق در فصل تابستان، ساعت کار ستاد، شعب تهران و شهرستان خود را تغییر داد.
اعلام ساعت کار جدید شعب بانک سامان در استان تهران
بانک سامان در ادامه سیاست همراهی در مدیریت بهینه مصرف عمومی برق، ساعت کار جدید شعب خود را اعلام کرد.
تمدید تغییر ساعت کاری شعب بانک رفاه در استان تهران
بانک رفاه با توجه به تداوم شرایط جوی و ضرورت صرفه جویی و با هدف مدیریت بهینه مصرف انرژی ، تغییر ساعت کاری شعب خود در تهران را تا ۱۹ مردادماه تمدید کرد.
دولت از شرکت های دانش بنیان حمایت می کند
خرم آباد - ایرنا - معاون اقتصادی رئیس جمهوری گفت: حمایت از شرکت های دانش بنیان در سیاست گذاری های اقتصادی کلان کشور مورد تاکید رئیس جمهوری بوده و هست.
معاون رئیس جمهوری از مجتمع کشت و صنعت لرستان دیدن کرد
خرم آباد - ایرنا - معاون اقتصادی رئیس جمهوری عصر دوشنبه و در دومین روز از سفر خود به لرستان از بخش های مختلف مجتمع کشت و صنعت لرستان دیدن کرد و در جریان روند توسعه این مجموعه قرار گرفت.
مسافران قطار 781 مشهد به کرمان حق تاخیر دریافت می کنند
کرمان – ایرنا- مدیرکل راه آهن کرمان گفت: به دلیل تاخیر 210 دقیقه ای قطار 781 مشهد به کرمان 50 درصد هزینه بلیط به مسافران عودت داده می شود.
ورزشکار عراقی قهرمان تنیس روی میز آشوریان جهان شد
ارومیه- ایرنا- مدیر باشگاه فرهنگی ورزشی آشور ارومیه گفت: مسابقات تنیس روی میز هجدهمین جشنواره فرهنگی ورزشی آشوریان جهان با عنوان جام «تموز» با قهرمانی تنیسور عراقی در بخش انفرادی و تیم «عقاب آشور» در بخش 2 نفره به پایان رسید.
تندباد با سرعت 72 کیلومتر بر ساعت بجنورد را درنوردید
بجنورد- ایرنا- رئیس اداره پیش بینی هواشناسی خراسان شمالی گفت: تندباد با سرعت 72 کیلومتر بر ساعت عصر امروز /دوشنبه/ بجنورد، مرکز استان را در نوردید.
21 میلیارد تومان وام خوداشتغالی بانوان در تهران توزیع شد
تهران- ایرنا- مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری تهران با اشاره به در نظر گرفتن 48 میلیارد تومان تسهیلات 4 درصد از سوی دولت برای مشاغل خانگی گفت: از سال گذشته تا کنون 21 میلیارد تومان تسهیلات خود اشتغالی بانوان کارآفرین در استان تهران توزیع شده است.
اردوی برون مرزی تیم ملی بسکتبال با ویلچر به ترکیه لغو شد
ساری - ایرنا - مربی تیم ملی بسکتبال با ویلچر ایران گفت: هشتمین مرحله اردوی آماده سازی تیم ملی که قرار بود از سوم مردادماه در کشور ترکیه برگزار شود، لغو و شهر ارومیه میزبان این اردو شد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

نذری عجیب برای سلامتی «بهاره رهنما»! -عکس
بهاره رهنما، تصویر زیر را در استوری اینستاگرامش منتشر کرد.
دود خودسوزی هورالعظیم 6 شهرستان را فراگرفت
اهواز - ایرنا - مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان گفت: دود غلیظ ناشی از آتش سوزی در بخش عراقی هورالعظیم امروز 6 شهرستان را در خوزستان فرا گرفت.
چرا ردپای فضانورد آمریکایی در ماه با کف کفشش مطابقت ندارد؟+تصاویر
رد پای ثبت شده باز آلدرین، که به همراه نیل آرمسترانگ اولین انسان‌هایی بودند که به کره ماه قدم گذاشتند، بر سطح کره ماه، با کف کفش‌های لباس فضایی وی مطابقت ندارد و موجب ایجاد یک سوال بزرگ در اذهان عمومی شد که جواب ساده‌ای دارد.
دلار در حوالی 9000 تومان-پیشخوان
روزنامه های اقتصادی امروز دوشنبه اول مرداد 97 را در اینجا مشاهده کنید.
اقدام پسندیده فرهاد مجیدی برای مراسم ختم پدرش
فرهاد و فرزاد مجیدی، دو بازیکن اسبق استقلال این روزها داغدار درگذشت پدرشان هستند.