چرا ترامپ به برجام علاقه‌مند شده؟

00:39 ۴ روز و ۱۷ ساعت پیش مشرق نیوز 278 0
چرا ترامپ به برجام علاقه‌مند شده؟

حقیقت اول این بود که آمریکا برجام را نه بد، بلکه کم می‌دانست و هدف آن از خروج از برجام هم نه منتفی کردن آن، بلکه توسعه آن به سایر حوزه‌های نگرانی راهبردی آمریکا از ایران است.

مشرق نیوز

به گزارش مشرق،مهدی محمدی کارشناس سیاسی و مسایل هسته‌ای در وطن امروز نوشت:این روزها حرف‌هایی درباره برجام از جانب مقام‌های دولت آمریکا شنیده می‌شود که شاید به نظر برخی عجیب باشد. دونالد ترامپ گفته ایران باید به سبب عدم پایبندی به تعهداتش در برجام تحریم شود. یا برایان هوک - که فعلا بی‌توجه به «مسؤولیت شخصی»‌ای که در آینده متوجه او خواهد بود، به میدان‌دار شر علیه ایران تبدیل شده- گفته همه جهان باید برای عمل ایران به تعهداتش در برجام تلاش کند.
کسانی در داخل ایران در واکنش به این قبیل سخنان، که از زمان آغاز عملی کاهش تعهدات برجامی ایران با بسامد بالا از سوی مقام‌های آمریکایی تکرار شده، گفته‌اند مقام‌های آمریکایی به تناقض‌گویی افتاده‌اند و چطور می‌شود کشوری که همواره گفته برجام یک توافق بد است و بیش از یک سال قبل، به طور یکجانبه از توافق خارج شده، حالا نگران عمل نکردن ایران به برجام شده باشد.
این دیدگاه، از این جنبه که می‌گوید آمریکا در واقع صلاحیت اظهارنظر درباره عمل یا عدم عمل ایران به تعهدات برجامی‌اش را ندارد، در واقع نادرست نیست اما حقایق مهمی را نادیده می‌گیرد که ریشه در یکی از اشتباهات تحلیلی بسیار جدی تیم سیاست خارجی دولت آقای روحانی دارد.
بیش از ۲ سال است مقام‌های دیپلماتیک دولت آقای روحانی تلاش می‌کنند از اینکه ترامپ ظاهرا مخالف برجام است نتیجه بگیرند  پس برجام توافق خوبی است. من اکنون به هیچ وجه مایل نیستم به مشاجره داخلی درباره خوب یا بد بودن برجام بپردازم یا به آن دامن بزنم، لیکن فکر می‌کنم این موضوعی است که اشتباه تحلیلی درباره آن یکی از عوامل اصلی فرصت‌سوزی دولت در یک سال مابعد خروج آمریکا از برجام و در نتیجه عقب افتادن استراتژی «اقدام راهبردی برای تحمیل هزینه به آمریکا» بوده، که اگر به جای ۳ ماه قبل یک سال قبل آغاز می‌شد، چه‌بسا بسیاری از آنچه اکنون می‌بینیم اساسا رخ نمی‌داد.
اشتباه دولت آنجا بود که ۲ حقیقت کم‌وبیش روشن را نادیده گرفت و در مقابل استدلال‌های متنوع در دفاع از آنها سرسختانه مقاومت کرد.
حقیقت اول این بود که آمریکا برجام را نه بد، بلکه کم می‌دانست و هدف آن از خروج از برجام هم نه منتفی کردن آن، بلکه توسعه آن به سایر حوزه‌های نگرانی راهبردی آمریکا از ایران (آنگونه که در فهرست دوازده‌گانه پمپئو آمده) و جایگزین کردن آن با یک «برجام پلاس» یا «برجام بزرگ‌تر» بود - و هست- که با همان مدل برجام، سایر برنامه‌های امنیت ملی ایران را نیز مانند برنامه هسته‌ای متوقف کند. بنابراین، دولت آمریکا اساسا هرگز در پی منتفی کردن برجام نبوده، بلکه دنبال آن بوده که با انباشت گزینه‌های فشار علیه ایران، برجام‌های موشکی و منطقه‌ای را هم از دل برجام هسته‌ای بیرون بکشد.
حقیقت دوم هم که متاسفانه بی‌جهت نادیده گرفته شد این بود که آمریکا وقتی از خروج از برجام سخن می‌گوید، مقصودش در واقع این است که خودش از برجام خارج شود- چنانکه گفتیم با هدف بازگشت به یک توافق بزرگ‌تر- اما ایران را به امید اروپا، یا به سبب نگرانی از تبعات خروج از برجام یا به هر دلیل دیگر در برجام نگه دارد و متقاعد کند که به اجرای تعهدات هسته‌ای‌اش ادامه بدهد. به عبارت دیگر، خروج آمریکا از برجام یا انتقاد آن از محتوای توافق، هرگز به این معنا نبوده که برای آمریکا مهم نیست ایران به تعهدات برجامی‌اش عمل بکند یا نه بلکه چنانکه در هفته‌های گذشته آشکارا دیده‌ایم دولت آمریکا، اروپایی‌ها و حتی اسرائیل شدیدا از اینکه ایران محدودیت‌های برجامی بر برنامه هسته‌ای‌اش را کم کند نگرانند و هر گام ایران که در این مسیر برداشته می‌شود آنها را آشفته‌تر می‌کند. بنابراین خروج آمریکا از برجام به معنی «بی‌اهمیت بودن تعهدات برجامی ایران» نیست، بلکه برعکس دقیقا مبتنی بر این محاسبه انجام شده که ایران به دلایل سیاست داخلی یا دلایل دیگر، هرگز به چارچوب برجام آسیب نخواهد رساند. طبیعی است بهترین وضعیت برای آمریکا و حتی اروپا این است که خود از برجام خارج شده و زیر بار هیچ تعهدی نروند اما در عوض ایران مفت و مجانی در توافق باقی بماند و یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های راهبردی آنها را که تداوم یک برنامه غنی‌سازی فعال در ایران است، مرتفع کند.
اظهارات فعلی مقام‌های دولت آمریکا به هیچ وجه عجیب نیست. مدت‌هاست روشن است که دولت آمریکا وابستگی راهبردی و اطلاعاتی جایگزین‌ناپذیری به برجام دارد و کاهش تعهدات برجامی از جمله موثرترین اهرم‌هایی است که می‌تواند به تغییر محاسبات آمریکا درباره تحریم‌ها منجر شود. اکنون که آمریکایی‌ها می‌بینند ایران واقعا به سمت تخریب چارچوب برجام در حرکت است، طبیعی است که نگران شده و به هر شیوه ممکن برای جلوگیری از تداوم این روند تلاش کنند؛ همچنان که مضمون اصلی همه دیدارهای دیپلماتیک در هفته‌های گذشته نیز همین بوده است.
درک درست از محاسبات آمریکا درباره برجام پیش‌شرط هر نوع سیاست‌گذاری نتیجه‌بخش در وضعیت فعلی است. ۲ حقیقتی که از آن سخن گفتیم، متاسفانه تنها حقایق مرتبط با برجام نیست که نادیده گرفته شده است؛ مثلا یک حقیقت دیگر این است که از دید آمریکا برجام هرگز ابزاری برای کاهش تحریم علیه ایران نبوده، بلکه به تعبیری که در همان ماه‌های اول پس از توافق مطرح شد ابزاری برای جلوگیری از پاسخ هسته‌ای ایران به تداوم تحریم‌ها بوده است. یا یک حقیقت دیگر که باید در آینده به تفصیل درباره آن بحث کرد این است که مطلوبیت برجام برای آمریکا و حتی اروپا صرفا تا زمانی است که برنامه هسته‌ای ایران را محدود کند و درست از زمانی که برجام به «تاریخ‌های انقضا» نزدیک شده و از توان آن در محدود کردن برنامه هسته‌ای ایران کاسته شود، برجام مطلوبیت خود را به‌سرعت برای غربی‌ها از دست خواهد داد و چنانکه خود گفته‌اند آن زمان بهانه‌ای پیدا کرده و از توافق- بدون توجه به سال‌ها پایبندی یک‌سویه ایران- خارج خواهند شد. ما با این وضعیت زمان زیادی فاصله نداریم و این بازی احتمالا بزودی از اکتبر ۲۰۲۰ یعنی وقتی که بناست تحریم تسلیحات متعارف ایران مطابق قطعنامه ۲۲۳۱ برداشته شود، آغاز خواهد شد.
آسیب‌پذیری‌های آمریکا و کشورهایی که بتازگی در حال چشیدن طعم ملایمی از ابزارهای قدرت ملی و منطقه‌ای ایران هستند، بسیار بیش از چیزی است که در تصویر بیرونی آنها دیده می‌شود. همچنین برنامه‌های آینده آنها هم دیگر چندان پنهان نیست. برای کشوری مانند ایران که در یک رویارویی تاریخی وارد شده، تمرکز روی آسیب‌پذیری‌های دشمن بدون هراس از بلوف‌هایی که در واقع تنها ابزارهای بازدارندگی باقی‌مانده در سبد گزینه‌های آمریکاست، می‌تواند زمان تنش را کوتاه‌تر و تغییر محاسبات دشمن را سریع‌تر کند. منتها نکته این است که این آسیب‌ها را باید خود ببینیم و بشناسیم والا بعید است کسی در این جهان، خود به فهرست ترس‌ها و آسیب‌هایش اعتراف کند. کار این دنیا عموما برعکس است.


گروه های زیر مجموعه سیاسی

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

«عماد ملت» منتشر شد+پوستر
خانه طراحان انقلاب اسلامی در سی و هفتمین سالروز تاسیس نهاد انقلابی شورای نگهبان، پوستر تازه خود با عنوان «عماد ملت» را منتشر کرد.
فراز و فرود عملیات رمضان؛ تهران به تهدیدهای خود عمل کرد
بعد از آغاز عملیات رمضان بود که شبکه دوم تلویزیون آلمان اعلام کرد که تهران به تهدیدهای خود عمل کرد و جنگ وارد مرحله جدیدی شد.
رئیس صداوسیما: نگاه به سرمایه‌داری در سریال‌سازی‌ها تغییر می‌کند
علی‌عسکری اعلام گفت: ما باید گونه سرمایه‌داری مطلوب اسلام را تکریم کنیم و با نگاه‌های وارداتی سوسیالیستی در پی تخریب سرمایه‌داری مشروع و قانونی نباشیم؛ در واقع نگاه به سرمایه‌داری در سریال‌سازی‌ها باید اصلاح شود.
ارائه راهکار ارزان شدن فوری خانه در تلویزیون
جدیدترین قسمت از برنامه تلویزیونی «۳۶۰ درجه» به بررسی ابعاد مختلف گرانی مسکن و اجاره بها در ماه‌های اخیر می‌پردازد.
ادامه یافتن طرح ˮهنر برای همهˮ با محوریت حمایت از سیل‌زدگان
یازدهمین نشست هماهنگی قرارگاه فرهنگی حمایت از سیل‌زدگان با تاکید بر ادامه یافتن طرح هنر برای همه با محوریت حمایت از سیل‌زدگان برگزار شد.
انتشار فراخوان انگلیسی و عربی جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی
فراخوان انگلیسی و عربی بیست‌ودومین جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برای شرکت کنندگان خارجی منتشر شد.
نهج‌البلاغه |صفتى که جامع تمام عیب‌هاست
بخیل‌ کسی‌ است‌ که‌ حاضر نیست‌ از مال‌، علم‌ و سایر نعمت‌هایی که‌ خدا به‌ او عطا کرده‌ در جایی‌ که‌ عقل‌ و شرع‌ آن‌ را مطلوب‌ می‌داند انفاق‌ کند و دیگران‌ را از آن‌ نعمت‌ بهره‌مند کند.
رجایی: هدفم تقویت نگاه علمی به تاریخ شفاهی افغانستان است
دبیر اولین دوره آموزشی تاریخ شفاهی افغانستان معتقد است که برگزاری این دوره به تقویت نگاه علمی نسبت به تاریخ شفاهی افغانستان می‌انجامد.
افسانه کمالی: سعی کردم مغز یک بچه‌ اوتیستی را روی صحنه تئاتر باز کنم
کارگردان «ماجرای عجیب سگی در شب» درباره سختی‌هایش برای تولید نمایشی می‌گوید که به موضوع اوتیسم و دنیای بیماران این اختلال روانی می‌پردازد.
هالیوود علیه ˮترامپˮ
اظهارات نژادپرستانه دونالد ترامپ با واکنش اهالی هالیوود مواجه شده است.

پر بازدید ترین اخبار امروز

مهاجم اروپایی که احتمالا پرسپولیسی شود+عکس
باشگاه پرسپولیس برای تقویت خط حملۀ خود، این روزها در حال بررسی گزینه‌های مختلف است.
معاون سیاسی جدید روحانی را بیشتر بشناسید- چگونه سردار سپاه قدس، «تکنوکرات» دولت هاشمی شد؟ +تصاویر
وزن و جایگاه واقعی فریدون وردی‌نژاد در حلقه مشاوران و اطرافیان روحانی بسیار بیش‌تر از نمود بیرونی آن است و این امر بیش از هر چیز، به سال‌ها سابقه نظامی-اطلاعاتی این چهره سیاسی-رسانه‌ای باز می‌گردد.
مغانلو: از دعوت به تیم ملی شوکه شدم- اکثر تیم‌های لیگ برتری به من پیشنهاد دادند
شهریار مغانلو، مهاجم تیم فوتبال پیکان گفت که از دعوت به تیم ملی شوکه شده است و ابراز امیدواری کرد که به اردوهای بعدی این تیم دعوت شود.
یک ستاره دیگر از پرسپولیس کنار گذاشته می شود!
پس از آن‌که گابریل کالدرون متوجه شد لیست پرسپولیس برای فصل آینده پُر است، تصمیم گرفت تا برای جذب بازیکنانی که به تقویت تیم کمک می‌کنند، چند بازیکن را از جمع قرمزها کنار بگذارد.
داورزنی: اگر کشتی بخواهد به اوج خود بازگردد باید از همه ظرفیت‌ها استفاده کند
معاون قهرمانی و ورزش حرفه‌ای وزارت ورزش و جوانان گفت: اگر کشتی بخواهد به اوج خود بازگردد باید از همه ظرفیت‌ها استفاده کند.
دولت برای تعیین تکلیف ارز دیجیتال به مجلس لایحه بدهد
درخواست جامعه رسانه اسلامی دانشگاه صداوسیما از علی عسگری در مورد «گاندو»
چرا صدام مجبور شد به قرارداد الجزایر بازگردد؟
تفحص از عملکرد دولت درباره تخصیص ارز 4200‌تومانی+متن طرح
نماز جمعه این هفته تهران به امامت آیت‌الله امامی کاشانی اقامه می‌شود
سفیر فرانسه: اعطای بورس دکتری با اعتبار مالی دو کشور ایران و فرانسه
شناسایی دانشجویان سفارش دهنده پایان نامه از طریق سازمان سنجش
وزیر علوم: اشتغال دانش‌آموختگان با فشار و اجبار قابل اصلاح نیست
آیت‌الله جنتی: اعضای جدید شورای نگهبان دارای سوابق حسنه هستند
آیت‌الله شب زنده‌دار: امنیت کامل در برگزاری انتخابات رایانه‌ای احراز نشده- شورای نگهبان مصلحت‌اندیشی‌ سیاسی نمی‌کند