دلار ارزان منافع چه گروهی را تامین می‌کند؟

09:45 ۹۸ روز و ۱۸ ساعت پیش افکار نیوز 318 0
دلار ارزان منافع چه گروهی را تامین می‌کند؟

در حالی که بسیاری از اقتصاددانان، مسوولان و گزارش‌های پژوهشی تاکید کردند سیاست دلار ۴۲۰۰ تومانی، به اهدافش نرسیده، رئیس سازمان برنامه و بودجه گفت: «تحت هیچ شرایطی آماده نیستیم حدود ۱۴ میلیارد دلار کالا را که با ارز ۴۲۰۰ تومان مقرر است به دست مردم برسد، قطع کنیم.» حال آنکه حتی خود او و گزارش‌های سازمان برنامه و بودجه بر تغییر سیاست ارز ترجیحی تاکید کرده بودند

افکار نیوز

به گزارش افکارنیوز، بیش از یک سال از اجرایی شدن سیاست  دلار ۴۲۰۰ تومانیگذشته است. این سیاست که با هدف کنترل قیمت کالاهای مصرفی و تامین رفاه خانوارهای کم درآمد اجرایی شد، تاکنون سه مرحله تاریخی را پشت سرگذاشته است. در مرحله نخست که نیمه نخست سال قبل عمده مسوولان از این سیاست استقبال کردند و تنها گروهی از اقتصاددانان نسبت به اتلاف منابع با این سیاست هشدار دادند.
اخبار اقتصادی- در مرحله دوم که عمدتا در نیمه دوم سال قبل بود، به مرور نتایج نامناسب این سیاست آشکار شد، در این دوره مراکز پژوهشی نسبت به تداوم این سیاست هشدار دادند و در نتیجه بسیاری از مسوولان نظر خود را درباره این سیاست تغییر دادند به نحوی که تا پایان سال گذشته، عمده اظهار‌نظرها درباره تغییر این سیاست و جایگزین کردن آن با سیاست دیگر صورت گرفت و حتی مجلس شورای اسلامی نیز تداوم سیاست ارز ترجیحی را به صلاح ندانست. دوره سوم که در سال جاری بوده به این شکل است که سیاست‌گذاران علاوه بر تایید اشتباه بودن این سیاست، همچنان بر تداوم این سیاست اصرار می‌ورزند و این سیاست با اظهارنظرهای ضد و نقیض همراه می‌شود. به نظر می‌رسد که اظهارنظرهای مسوولان درباره این سیاست در هر جمعی و با توجه به مخاطب آن تغییر می‌کند. در تازه‌ترین اظهارنظرهای صورت گرفته درباره این سیاست، محمد‌باقر نوبخت عصر سه‌شنبه در حاشیه نشست شورای برنامه‌ریزی و توسعه البرز گفت: «با تمام تنگناهای مالی و در شرایطی که بودجه با حداقل وابستگی به نفت در روزهای گذشته به شورای عالی هماهنگی اقتصادی ارائه شد، تحت هیچ شرایطی آماده نیستیم تا حدود ۱۴ میلیارد دلار کالا که با ارز ۴هزار و ۲۰۰ تومان مقرر است به دست مردم برسد را قطع کنیم.» رئیس سازمان برنامه و بودجه تاکید کرد: «این مطالبه را از تمام دستگاه‌های نظارتی ذی‌ربط از سوی مردم و دولت داریم تا کاری کنند که مبنای محاسبات ارز ۴هزار و ۲۰۰ تومان باشد.» حال آنکه این مقام مسوول در تاریخ ۲۱ فروردین با اشاره بر تغییر روند اختصاص ارز بهکالاهای اساسی تاکید کرده بود: «باید قبول کنیم که شیوه کنونی پرداخت ارز ۴۲۰۰ به کالاهای اساسی درست نیست و این منافع به دست مردم نمی‌رسد، بنابراین بحث تغییر این روند مطرح است، اما هنوز به جمع‌بندی نهایی نرسیده‌ایم.» او سیاست‌جایگزین را کالا برگ الکترونیکی یا یک راهکاردیگرعنوان کرد. در همین سخنرانی عنوان کرده بود: «سال گذشته رئیس جمهوری تاکید کرد زندگی مردم از نوسانات ارز مبرا شود، از این رو ارز ۴۲۰۰ تومانی برای ۲۵ قلم کالا در نظر گرفتیم. اما آیا هدفی که داشتیم تامین می‌شود و گوشت با قیمت مدنظر به دست مصرف‌کننده می‌رسد؟ قیمت‌های بازار نشان می‌دهد هدف حاصل نشد.» «دنیای اقتصاد» نیز در مجموعه گزارش‌هایی درباره دلار ۴۲۰۰ تومان با استناد به گزارش‌های آماری و مطالعات پژوهشی عواقب این سیاست را تشریح کرده است. «شام آخر دلار ۴۲۰۰ تومانی»، «کارنامه ارزانی با دلار ۴۲۰۰»، «اثر صفر حذف دلار ۴۲۰۰»، «دلا‌ر ۴۲۰۰ به هدف نخورد» و بسیاری دیگر از گزارش‌ها، نشان می‌دهد که این سیاست نه‌تنها در تحقق اهداف خود موفق نبوده، بلکه باعث خسران منابع ارزی دولت شده است. نکته جالب این است که به تازگی نیز دو گزارش، یکی از سوی سازمان برنامه و بودجه و دیگری از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس، بر تغییر سیاست دلار ۴۲۰۰ تومانی تاکید کرده‌اند، علاوه بر نهادهای پژوهشی، مسوولان اقتصادی مانند رئیس کل بانک مرکزی و وزیر امور اقتصادی و دارایی نیز بر ناکارآ بودن این  سیاست به شیوه کنونی تاکید کردند.
طرح اصلاح ساختاری بودجهدر هفته جاری، کارشناسان سازمان برنامه و بودجه طرح اصلاح ساختاری بودجه را تشریح کردند. در این خصوص نوبخت در توییتی توضیح داد: «طرح اصلاح ساختاری بودجه که در راستای تدابیر رهبر انقلاب، بر مبنای ۴ محور و شامل ۲۳ برنامه طراحی شده تا زمینه حرکت به سمت بودجه بدون نفت در تراز اهداف والای نظام را فراهم سازد، در وبگاه سازمان برنامه و بودجه منتشر شد. » در بخش اصلاح یارانه کالاهای اساسی این گزارش تاکید شده است: «با هدف بهبود ضریب اصابت یارانه پنهان پرداختی به کالاهای اساسی و استقلال سیاست ارزی از سیاست حمایتی به ویژه در شرایطی که تحریم جریان ارزی کشور را با محدودیت‌هایی مواجه کرده، لازم است شیوه کنونی تخصیص یارانه به این کالاها اصلاح شود. پیشنهاد می‌شود به جای تخصیص ارز ترجیحی به کالاهای اساسی، یارانه موجود در ارز، از طریق کالابرگ اعتباری و وام سرمایه در گردش به مصرف‌کننده نهایی و تولید‌کننده داده شود و با انتقال مرحله‌بندی شده تقاضای ارز کالاهای اساسی به بازار ارز یکپارچه بر عمق آن افزوده شود.» این گزارشی است که با تایید رئیس سازمان برنامه و بودجه در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.
برنامه اداره کشور بدون نفتمرکز پژوهش‌های مجلس در هفته جاری یک گزارش با عنوان «برنامه اداره کشور بدون نفت» منتشر کرده است، در این گزارش صراحتا به تغییر سیاست ارز ترجیحی اشاره شده است. در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس عنوان شده است: «بیش از یک سال از تصمیم دولت برای تک‌نرخی کردن ارز در نرخ ۴۲۰۰ که بعد از گذشت چند ماه به تامین ارز با این قیمت برای کالاهای اساسی تعدیل شد، می‌گذرد. این فرصت شواهد و دلایل کافی برای قضاوت در ارتباط با کارآیی این سیاست را در اختیار همگان قرار داده است.» مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارش‌های مختلف از جمله «ارزیابی نتایج اختصاص ارز با نرخ ترجیحی و پیشنهادی اصلاحی» به بررسی این موضوع پرداخت. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که سیاست تخصیص ارز ترجیحی به کالاهای اساسی و نهاده‌های آنها در دستیابی به هدف خود یعنی ثبات قیمت کالاهای نهایی برای مصرف‌کننده به دلیل ضعف حکمرانی در بخش‌های مختلف کشور، کارآمد نبوده است. از طرف دیگر اجرای این سیاست پیامدهای منفی قابل توجهی مانند گسترش فساد به همراه داشته است. یکی از مهم‌ترین پیامدهای این سیاست افزایش تقاضا برای واردات کالاهای مشمول به منظور تامین مصارف کشورهای همسایه از طریق قاچاق صادراتی و به تبع آن افزایش تقاضای ارز برای این کالا بوده است.
اظهارنظر تیم اقتصادی دولتعلاوه بر این پژوهش‌ها، رئیس کل بانک مرکزی و وزیر امور اقتصادی و دارایی در اظهارنظرهای جداگانه بر تغییر سیاست ارز ترجیحی تاکید کردند. عبدالناصر همتی در ۱۹ اسفند سال قبل تاکید کرد که تخصیص دلار دولتی به واردات کالاهای اساسی به افزایش قیمت‌ها و رانت‌خواری دامن زده است. به گفته همتی سود اختصاص ارز ارزان به واردات، فقط نصیب واسطه‌ها و رانت‌خواران می‌شود. همچنین فرهاد دژپسند در تاریخ ۲۲ اسفند سال گذشته توضیح داد: اصرار دولت بر این است تا مانع از فشار اقتصادی به طبقات پایین شود. به همین دلیل با هدف افزایش نیافتن قیمت کالا‌های اساسی دلار ۴۲۰۰ تومانی به این کالا‌ها اختصاص داد، اما این اقدام در عمل آن‌طور که باید نتیجه نداد. با توجه به اظهارنظرهای مسوولان و گزارش‌های پژوهشی متعددحتی در سازمان برنامه وبودجه، این  امر برای بسیاری روشن شده که تداوم سیاست دلار ۴۲۰۰ تومانی نمی‌تواند اهداف مدنظر تعیین شده را تامین کند، اما سوال اینجاست که چرا برخی هنوز اصرار دارند که این سیاست تداوم یابد و منافع ادامه این سیاست در اختیار کدام گروه‌ها قرار می‌گیرد؟ اصرار بر اجرای این سیاست براساس چه منطقی صورت می‌گیرد؟ اگر این سیاست مانند سال گذشته نتواند موجب کنترل قیمت کالاهای اساسی شود، آیا هیچ مقام و نهادی تبعات هدررفت منابع ارزی را قبول خواهد کرد؟ به نظر می‌رسد که سیاست‌گذار در شرایط کنونی که با تنگنای ارزی مواجه است باید به شکل صریح مواضع خود را درباره این سیاست اعلام کرده و از اتخاذ مواضع زیگزاگی بپرهیزد.
 


گروه های زیر مجموعه اقتصادی

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

۷ سهمیه المپیک زمستانی جوانان برای اسکی ایران
اسکی ایران برای حضور در المپیک زمستانی جوانان ۲۰۲۰ لوزان هفت سهمیه کسب کرده است.
برد آرسنال و باخت لاتزیو و ترابزون در هفته اول لیگ اروپا
هفته اول دور گروهی رقابت‌های فوتبال لیگ اروپا با ۱۲ بازی شروع شد.
علیرضا دبیر به سوئیس می رود- اولین قسط به لالوویچ پرداخت شد
رئیس فدراسیون کشتی برای دیدار با نناد لالوویچ، رئیس اتحادیه جهانی کشتی آبان یا آذرماه سال جاری راهی سوئیس خواهد شد.
عضویت منصور برزگر در تالار مشاهیر اتحادیه جهانی کشتی
منصور برزگر، قهرمان جهان و نایب قهرمان المپیک عضو تالار مشاهیر اتحادیه جهانی کشتی خواهد شد.
هفته چهارم لیگ برتر؛ مدعیان مسیر خود را جدا می‌کنند؟
هفته چهارم لیگ برتر فوتبال ایران از امروز(جمعه) با انجام ۷ بازی آغاز می‌شود که در مهم‌ترین بازی‌ها شهر خودرو صدرنشین به مصاف فولاد می‌رود و سپاهان رده دومی پذیرای نفت مسجد سلیمان خواهد بود.
جدیدترین اظهار نظر بیرانوند درباره خداحافظی‌اش از فوتبال: عصبی بودم آن‌حرف‌ها را زدم! + فیلم
دروازه‌بان پرسپولیس درحالی که در صحبت‌های روز چهارشنبه خود با خبرنگاران قویا مصاحبه خود درباره خداحافظی از فوتبال ایران را تکذیب کرده که در تازه‌ترین اظهاراتش عنوان کرده صحبت درباره خداحافظی از فوتبال را به خاطر عصبانی بودن و در جمع دوستانه مطرح کرده است.
سودای تجارت برخی مدارس به بهانه کنکور
یک روانشناس گفت: در حال حاضر مدارس تجارت خوبی در خصوص کنکور دارند که فنی و حرفه‌ای‌ها قادر به رقابت با آن و جذب دانش آموز نیستند.
تمدید اعتبار بیمه سلامت اتباع خارجی - شرط پذیرشِ اتباعِ جدید
مدیرکل بیمه‌گری و درآمد سازمان بیمه سلامت گفت: آن دسته از اتباعی که تحت پوشش سازمان بیمه سلامت هستند و همچنین اتباع معرفی شده جدید از سوی وزارت کشور، می‌توانند نسبت به تمدید اعتبار و دریافت دفترچه بیمه خود اقدام کنند.
آیا انصارالله در آینده نزدیک تولید نفت عربستان را به صفر می‌رساند؟
رای الیوم در گزارشی به بررسی توانمندی‌های جنبش انصارالله یمن و قدرت روز افزون آن برای مقابله با سعودی‌ها پرداخت.
حملات به مواضع حشد شعبی به نفع مجاهدین خلق است
نخست وزیر عراق خاطر نشان کرد ممکن است اسرائیل مقرهای حشد شعبی در آمرلی و القائم را هدف قرار داده باشد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

چگونه عمر گوشی‌های هوشمند را افزایش دهیم؟
در برخی از کشور‌ها نحوه خرید سنتی تلفن به این شکل بود که یک قرارداد ۲ ساله امضا می‌کردیم و یک تلفن ساده (کلاسیک) دریافت و هزینه را ماهانه پرداخت می‌کردیم.
سقوط جنگنده اف-۱۶ در فرانسه
بنا بر اعلام مقامات فرانسوی یک فروند جنگنده اف-۱۶ بلژیک در یک منطقه مسکونی در غرب این کشور سقوط کرده است. در این حادثه یکی از خلبانان این جنگنده با خطوط انتقال برق برخورد کرده است.
۷ سهمیه المپیک زمستانی جوانان برای اسکی ایران
اسکی ایران برای حضور در المپیک زمستانی جوانان ۲۰۲۰ لوزان هفت سهمیه کسب کرده است.
برد آرسنال و باخت لاتزیو و ترابزون در هفته اول لیگ اروپا
هفته اول دور گروهی رقابت‌های فوتبال لیگ اروپا با ۱۲ بازی شروع شد.
علیرضا دبیر به سوئیس می رود- اولین قسط به لالوویچ پرداخت شد
رئیس فدراسیون کشتی برای دیدار با نناد لالوویچ، رئیس اتحادیه جهانی کشتی آبان یا آذرماه سال جاری راهی سوئیس خواهد شد.
کاهش ۳۷ درصدی قیمت واقعی مسکن
کمک ۱۶ هزار میلیاردی به پولدارها!
بلاتکلیفی سهمیه کالای مسافری مناطق آزاد و ویژه اقتصادی+سند
روایت وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی از رشد اقتصادی مثبت در بهار 98
«عیار 15»| توافق بانکی ایران و روسیه فرصتی برای رهایی از سوئیفت؟
جزئیات درآمد و هزینه‌های خانوار شهری و روستایی
اگر یارانه‌تان قطع شده بخوانید
مقیمی: ارتقاء ایمنی و کیفیت محصولات سرلوحه اقدامات ایران خودرو است
این تصویر، همه درد هپکو است!
راهکارهای تأمین مسکن و کالای اساسی دستور کار جلسه چهارشنبه شورای عالی کار+تصویر