مصحف منسوب به امام علی (ع) بررسی شد

13:42 ۹ روز و ۱۶ ساعت پیش ایسنا 129 0
مصحف منسوب به امام علی (ع) بررسی شد

مرتضی توکلی گفت: وجود چند مورد اشکال و جاافتادگی در مصحف منسوب به امام علی (ع)، انتساب آن را به امیرالمومنین (ع) دچار تردید می‌کند، چراکه وقوع اشتباه از سوی آن حضرت برای ما پذیرفتنی نیست.

ایسنا

به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی موسسه خانه کتاب، نشست معرفی مصحف منسوب به امام علی (ع)؛ نسخه آستان قدس رضوی، ‌سه‌شنبه ۲۴ اردیبهشت‌ماه با سخنرانی مرتضی توکلی در غرفه موسسه خانه در بیست‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم برگزار شد.
  توکلی در این نشست با اشاره به پیشینه پژوهش روی نسخه‌های کهن قرآن، بیان کرد: تحقیق و کار روی نسخه‌های کهن قرآن هم در جهان اسلام و هم در غرب پیشینه‌ای دارد که البته پیشینه آن در غرب بیش از اسلام و به حدود دو قرن می‌رسد. مستشرقان از حدود ۲۰۰ سال پیش با انگیزه‌های مختلف این نسخه‌ها را بررسی می‌کردند که گاه این انگیزه به یافتن مغایرت‌هایی در متن و بافت محدود می‌شد و گاهی هم با غرض بیشتر همراه بود. در دهه‌های اخیر، یک نهاد مستقل در آلمان تاسیس شده که رسالت اصلی آن، تحقیق روی نسخه‌های کهن قرآن است.
  او ادامه داد: در جهان اسلام، رد پای کار منسجمی روی نسخه‌های کهن دیده نمی‌شود؛ البته افرادی به‌طور گزینشی روی برخی نسخه‌ها کارهایی انجام داده‌اند که نتایج آن هم چندان ثبت و منتشر نشده است. طیار آلتی قولاچ، متخصص مصاحف کهن از ترکیه که روی این موضوع اهتمام و از جهتی با مستشرقین ارتباط بیشتری داشته، همواره از سوی افراد مختلف با این سوال و شبهه مواجه بود که قدمت قرآن ۱۴ قرن نبوده و نهایتا قدمت آن به قرن سوم برمی‌گردد. وی برای اینکه به این شبهه پاسخ دهد، در کتابخانه‌ها به جست‌وجو و تحقیق پرداخت تا ببیند آیا واقعا نسخه‌ای به قدمت ۱۴ قرن وجود دارد؟ این متخصص نسخه‌های کهن کار در این زمینه را از ۲۰ سال پیش آغاز کرد.
این پژوهشگر نسخه‌های کهن قرآن کریم افزود: در ایران برخی اشخاص کارهایی انجام داده‌اند که منسجم و هدفمند نبوده، تا اینکه مرکز طبع و نشر قرآن کریم به این موضوع به‌طور ویژه بها داد و ریل‌گذاری صورت گرفت. در این راستا، مصاحف کهن ایران و سایر کشورها گردآوری شد تا روی آن‌ها پژوهش شود. با استادان بسیاری در این زمینه مشورت صورت گرفت که مهم‌ترین آن‌ها طیار آلتی قولاچ بود. وی در چند سفری که سال‌های اخیر به ایران داشته، به کتابخانه‌ها و موزه‌های ایران ازجمله آستان قدس رضوی، آستانه مقدس حضرت فاطمه معصومه (س) و کتابخانه آیت‌الله مرعشی رفته و پس از بررسی‌های دقیق، یک نسخه را از کتابخانه آستان قدس انتخاب کرد که به چند دلیل قابلیت پژوهش دارد.
  توکلی در معرفی دلایل اهمیت پرداختن به این نسخه کهن از قرآن کریم، گفت: نخستین مورد، قدمت این نسخه بوده که از تمامی نسخه‌های موجود در کشور کهن‌تر است و با تخمین‌هایی به اواخر قرن اول یا اوایل قرن دوم برمی‌گردد. دومین دلیل اهمیت این نسخه، انتساب آن به امیرالمومنین علی (ع) است به این استناد که در آخرین برگه آن آمده: «کتبه علی بن ابیطالب». شیخ بهائی نیز در نخستین صفحه این قرآن، به صراحت تائید کرده که این نسخه به خط حضرت علی (ع) است. این نسخه در سال ۱۰۰۸ هجری توسط شاه عباس صفوی وقف آستان قدس رضوی شد.
  او تصریح کرد: سومین دلیل اهمیت پژوهش روی این نسخه کهن قرآن کریم، کامل و بی‌نقص بودن آن است و حدود دو درصد نقص بیشتر ندارد. نسخه‌ها هرچه قدیمی‌تر باشند،‌ ارزش بیشتری دارند. آنچه از نسخه‌های کهن به‌دست ما رسیده، در بیشتر موارد شامل چند برگ یا در خوشبینانه‌ترین حالت، شامل دو سوم از قرآن بوده است. از این جهت که این نسخه،‌ یک قرآن کامل متعلق به صدر اسلام است، بسیار اهمیت دارد.
این پژوهشگر نسخه‌های کهن قرآن کریم با اشاره به ویژگی‌های این مصحف، ادامه داد: این نسخه شامل متن کامل قرآن از ابتدای سوره حمد تا پایان سوره ناس است و ترتیب آیات و سوره‌ها نیز مطابق قرآن‌های امروزی است. این مصحف به خط کوفی نوشته شده و دارای ۳۴۱ برگه و ۶۸۰ صفحه است. ویژگی دیگر این مصحف رسم‌الخط آن است که به چهار دسته تقسیم می‌شود. یک دسته کلماتی که با اقوال دانی و ابوداوود همخوانی دارند. دسته دوم، کلماتی که دانی و ابوداوود درباره آن بیش از یک وجه نقل کرده‌اند. دسته دیگر، کلماتی که اقوال دانی و ابوداوود با آن‌ها همخوانی ندارد، ‌ولی برخی از علمای رسم، برای آن وجهی نقل کرده‌اند. دسته چهارم نیز کلماتی است که رسم آن‌ها مخالف با اقوال علمای رسم است.
  توکلی گفت: ویژگی دیگر مربوط به نقطه‌گذاری و ضبط مصحف بوده که در این نسخه، سه نوع نقطه‌گذاری مشهود است؛ ۱- نقطه‌های سیاه مستطیل‌شکل که برای تمایز میان حروف هم‌شکل استفاده شده است. ۲- نقطه‌های سیاه دایره‌ای‌شکل که برای نشان دادن بیشتر حروف نقطه‌دار مورد استفاده قرار گرفته است. ۳- نقطه‌های قرمز دایره‌ای‌شکل که در این مصحف برای نشان دادن ضبط کلمات استفاده شده است. دیگر ویژگی به قرائات و فواصل آیات و اسامی سوره‌ها بازمی‌گردد. با بررسی قرائات این مصحف، احتمال می‌رود که در بصره کتابت شده است. بحث قرائات قرآن یک موضوع بسیار کاربردی در جهان اسلام است. به دلیل وجود قرائات مختلف،‌ اگر کسی از این موضوعات مطلع نباشد،‌ گمان می‌کند در قرائت قرآن تحریف ایجاد شده است.
این پژوهشگر قرآنی در تکمیل صحبت‌هایش افزود: یکی از روش‌های پی بردن به قدمت یک نسخه، قرینه‌ها است. هرچه مصحف بی‌پیرایه‌تر باشد، قدیمی‌تر است. همچنین در مصاحف قرن‌های نخستین، پایان آیات نشانه‌دار و کاملا مشخص شده است. در مصاحف کهن، «بسم الله الرحمن الرحیم» آیه مستقلی شمرده شده که به اعتقادات شیعه نزدیک‌تر است.
  او درباره صحت یا صحت نداشتن انتساب برخی نسخه‌های کهن به ائمه (ع)،‌ ادامه داد: تعدادی از مصاحف به ائمه (ع) و به‌ویژه امیرالمومنین (ع) منسوب شده، که چندین نسخه از آن‌ها نیز در کتابخانه آستان قدس نگهداری می‌شود. این بحث که آیا این قرآن‌ها واقعا توسط اهل‌بیت (ع) نوشته شده یا جعلی است، از دیرباز بین محققان وجود دارد. برخی این انتساب را قطعی و برخی با دلایلی به‌طور قاطع آن‌ها را رد می‌کنند. برخی نیز با قرائنی، احتمالاتی می‌دهند. 
توکلی در پایان درباره انتساب این نسخه از قرآن به امیرالمومنین (ع)، اظهار کرد: در آخر این مصحف، نوشته‌ای وجود دارد که با خط متن یکی است و مشخص است که همه را یک نفر نوشته است و قرینه دوم درباره این مصحف،‌ شهادت شیخ بهائی در ابتدای آن است. اما وجود یکی دو مورد اشکال و دو سطر جاافتاده در یکی از سوره‌ها، انتساب این مصحف را به امیرالمومنین (ع) دچار تردید می‌کند، چراکه پذیرش اشتباه در کتابت قرآن از سوی حضرت علی (ع) برای ما قابل‌قبول نیست. اما می‌توان گفت اگر این مصحف منسوب به امیرالمومنین (ع) هم نباشد، به‌طور قطع از روی نسخه کتابت‌شده آن حضرت نوشته شده است. 


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

دین و اندیشه
دین و اندیشه

آخرین اخبار

ورزشکاران از نوشیدن قهوه در سحر پرهیز کنند
یک متخصص تغذیه ورزشی معتقد است: قهوه به دلیل داشتن کافئین زیاد به شدت ادرار آور است و سبب دی‌هیدراته شدن بدن می‌شود، بنابراین توصیه می‌شود که ورزشکاران از مصرف قهوه در هنگام سحر پرهیز کنند و نوشیدن قهوه را به زمان بعد از افطار موکول کنند.
ملی‌پوش والیبال: قول می‌دهم به روزهای خوب والیبال بانوان هم برسیم
ملی‌پوش والیبال بانوان می‌گوید شاید رسیدن بانوان به جمع چهارتیم برتر آسیا از نظر برخی دور از انتظار باشد اما هدف ماست که برای رسیدن به آن تلاش می‌کنیم.
پایان لوشامپیونه در شب گلزنی سامان قدوس؛ پاری‌سن ژرمن باز هم باخت
آمیان در آخرین هفته لوشامپیونه توانست برابر گنگام به پیروزی برسد و در لیگ برتر فرانسه باقی بماند. در این دیدار سامان قدوس گلزنی کرد این در حالی بود که پاری سن ژرمن در خانه رمس با نتیجه سه بر یک تن به شکست داد.
پیروزی ترابزون اسپور با حسینی
ترابزون اسپور که در ترکیب خود از بازیکن ایرانی‌اش بهره می‌برد توانست ریزه اسپور را شکست دهد.
دو عارضه مهم کمبود ˮیُدˮ - علایم کم‌کاری و پرکاری تیروئید
همزمان با روز جهانی تیروئید، رئیس انجمن غدد درون‌ریز ایران به بررسی عوامل کم‌کاری و پرکاری تیروئید پرداخت و نسبت به کنترل میزان ید مصرفی در مادران باردار هشدار جدی داد.
تابلو نقاشی اهدایی سفیر جدید ایران، به موزه سلطنتی پادشاهی هلند راه یافت
علی‌رضا کاظمی سفیر ایران در لاهه در مراسم ویژه‌ای که به‌مناسبت تقدیم استوارنامه خود به ویلم الکساندر پادشاه هلند و آغاز رسمی دوره سفارتش در این کشور در کاخ نوردین برگزار شد، تابلوی زیبایی از هنر نقاشی خط ایرانی را تقدیم پادشاه هلند کرد؛ که این اثر به یادگار در مجموعه سلطنتی هلند نگهداری خواهد شد.
ایزدی: تنش در منطقه جنگ‌روانی است- مسیر مذاکره باز نیست- نه آمریکا، نه ایران جنگ نمی‌خواهند
جهانبخش ایزدی، کارشناس مسایل بین‌الملل شرایط امروز جامعه را "پیچیده‌تر" از چند دهه گذشته می‌داند و از آن به عنوان "دشواری عینی" نام می‌برد. او می‌گوید: ترامپ به دنبال این است که با ایران هم مثل موضوع کره شمالی یک "اولین" داشته باشد طوری که منافع مدنظر او تأمین شود.
دغدغه‌های مردم سیل زده پلدختر از زبان نماینده این شهرستان
نماینده مردم پلدختر در مجلس با اشاره به این که امروز مهم‌ترین دغدغه‌های مردم جبران خسارت، برقراری راه‌های ارتباطی و تلاش برای ثبات بخشیدن به زندگی مردم استT خواستار تسریع در پیگیری این موضوعات شد.
نوعی آشفتگی در سیاستگذاری آمریکا وجود دارد
یک عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه نوعی به هم ریختگی و آشفتگی در مجموعه سیاستگذاری آمریکا وجود دارد گفت: سیاست ترامپ جنگ نیست.
ریش‌سفیدانی برای روز مبادا
نگاهی گذرا به تاریخ ایران نشان می‌دهد که حکومت‌های پدرسالارانه (پاتریمونیال) و ریش‌سفیدان در سیاست این سرزمین جایگاه ویژه‌ای داشته‌اند. گویی مردمان این دیار همیشه به دنبال فردی بوده‌اند که کلام آخر را او برایشان بزند. این نوع نگاه در سیاست‌ورزی امروز ایران هم دیده می‌شود. ریش‌سفیدی و شیخوخیت بزرگان در میان گروه‌های سیاسی نقش مهمی در سیاست به سبک ایرانی بازی می‌کند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

پورکاشیان و حجازی‌پور نمی‌خواهند برای کشور دیگری مسابقه دهند- دنبال مربی خارجی هستیم
رییس فدراسیون شطرنج گفت:‌ دنبال جذب یک مربی خارجی برای شطرنج بازان سطح یک هستیم و چند گزینه را بررسی کردیم.
رونمایی از قرارداد خارجی‌های استقلال+ سند
باشگاه استقلال در یکی دو فصل اخیر همانند سال‌های گذشته اقدام به جذب بازیکنان خارجی کرد.
شکست در آنفیلد ضربه خیلی سختی بود
مهاجم بارسلونا پس از شکست برابر لیورپول در مرحله نیمه‌نهایی لیگ قهرمانان اروپا برای نحستین‌بار با رسانه‌ها صحبت کرد.
ورزشکاران از نوشیدن قهوه در سحر پرهیز کنند
یک متخصص تغذیه ورزشی معتقد است: قهوه به دلیل داشتن کافئین زیاد به شدت ادرار آور است و سبب دی‌هیدراته شدن بدن می‌شود، بنابراین توصیه می‌شود که ورزشکاران از مصرف قهوه در هنگام سحر پرهیز کنند و نوشیدن قهوه را به زمان بعد از افطار موکول کنند.
ملی‌پوش والیبال: قول می‌دهم به روزهای خوب والیبال بانوان هم برسیم
ملی‌پوش والیبال بانوان می‌گوید شاید رسیدن بانوان به جمع چهارتیم برتر آسیا از نظر برخی دور از انتظار باشد اما هدف ماست که برای رسیدن به آن تلاش می‌کنیم.
آیا می‌توان در ماه رمضان معتکف شد؟ + فیلم
فراخوان جشنواره فیلم ۱۱۴ ثانیه‌ای مبین در نمایشگاه قرآن اعلام شد
تفسیر کوثر در نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم رونمایی شد
تفسیر دعای جوشن کبیر با نام عرفان برتر رونمایی شد
اعمال شب‌ نوزدهم ماه مبارک رمضان
اعمال مخصوص شب قدر- شبی که بهتر از هزار ماه است
شب‌های قدر هیئت کجا برویم؟
شرح دعای روز هجدهم ماه مبارک رمضان+صوت
رونمایی از ۸ اثر جدید نشر آستان قدس رضوی
آموزش قرآن مکتبخانه؛ کارآمدتر از آموزش‌های کنونی