مصحف منسوب به امام علی (ع) بررسی شد

13:42 ۹۵ روز و ۱۱ ساعت پیش ایسنا 284 0
مصحف منسوب به امام علی (ع) بررسی شد

مرتضی توکلی گفت: وجود چند مورد اشکال و جاافتادگی در مصحف منسوب به امام علی (ع)، انتساب آن را به امیرالمومنین (ع) دچار تردید می‌کند، چراکه وقوع اشتباه از سوی آن حضرت برای ما پذیرفتنی نیست.

ایسنا

به گزارش ایسنا به نقل از روابط عمومی موسسه خانه کتاب، نشست معرفی مصحف منسوب به امام علی (ع)؛ نسخه آستان قدس رضوی، ‌سه‌شنبه ۲۴ اردیبهشت‌ماه با سخنرانی مرتضی توکلی در غرفه موسسه خانه در بیست‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی قرآن کریم برگزار شد.
  توکلی در این نشست با اشاره به پیشینه پژوهش روی نسخه‌های کهن قرآن، بیان کرد: تحقیق و کار روی نسخه‌های کهن قرآن هم در جهان اسلام و هم در غرب پیشینه‌ای دارد که البته پیشینه آن در غرب بیش از اسلام و به حدود دو قرن می‌رسد. مستشرقان از حدود ۲۰۰ سال پیش با انگیزه‌های مختلف این نسخه‌ها را بررسی می‌کردند که گاه این انگیزه به یافتن مغایرت‌هایی در متن و بافت محدود می‌شد و گاهی هم با غرض بیشتر همراه بود. در دهه‌های اخیر، یک نهاد مستقل در آلمان تاسیس شده که رسالت اصلی آن، تحقیق روی نسخه‌های کهن قرآن است.
  او ادامه داد: در جهان اسلام، رد پای کار منسجمی روی نسخه‌های کهن دیده نمی‌شود؛ البته افرادی به‌طور گزینشی روی برخی نسخه‌ها کارهایی انجام داده‌اند که نتایج آن هم چندان ثبت و منتشر نشده است. طیار آلتی قولاچ، متخصص مصاحف کهن از ترکیه که روی این موضوع اهتمام و از جهتی با مستشرقین ارتباط بیشتری داشته، همواره از سوی افراد مختلف با این سوال و شبهه مواجه بود که قدمت قرآن ۱۴ قرن نبوده و نهایتا قدمت آن به قرن سوم برمی‌گردد. وی برای اینکه به این شبهه پاسخ دهد، در کتابخانه‌ها به جست‌وجو و تحقیق پرداخت تا ببیند آیا واقعا نسخه‌ای به قدمت ۱۴ قرن وجود دارد؟ این متخصص نسخه‌های کهن کار در این زمینه را از ۲۰ سال پیش آغاز کرد.
این پژوهشگر نسخه‌های کهن قرآن کریم افزود: در ایران برخی اشخاص کارهایی انجام داده‌اند که منسجم و هدفمند نبوده، تا اینکه مرکز طبع و نشر قرآن کریم به این موضوع به‌طور ویژه بها داد و ریل‌گذاری صورت گرفت. در این راستا، مصاحف کهن ایران و سایر کشورها گردآوری شد تا روی آن‌ها پژوهش شود. با استادان بسیاری در این زمینه مشورت صورت گرفت که مهم‌ترین آن‌ها طیار آلتی قولاچ بود. وی در چند سفری که سال‌های اخیر به ایران داشته، به کتابخانه‌ها و موزه‌های ایران ازجمله آستان قدس رضوی، آستانه مقدس حضرت فاطمه معصومه (س) و کتابخانه آیت‌الله مرعشی رفته و پس از بررسی‌های دقیق، یک نسخه را از کتابخانه آستان قدس انتخاب کرد که به چند دلیل قابلیت پژوهش دارد.
  توکلی در معرفی دلایل اهمیت پرداختن به این نسخه کهن از قرآن کریم، گفت: نخستین مورد، قدمت این نسخه بوده که از تمامی نسخه‌های موجود در کشور کهن‌تر است و با تخمین‌هایی به اواخر قرن اول یا اوایل قرن دوم برمی‌گردد. دومین دلیل اهمیت این نسخه، انتساب آن به امیرالمومنین علی (ع) است به این استناد که در آخرین برگه آن آمده: «کتبه علی بن ابیطالب». شیخ بهائی نیز در نخستین صفحه این قرآن، به صراحت تائید کرده که این نسخه به خط حضرت علی (ع) است. این نسخه در سال ۱۰۰۸ هجری توسط شاه عباس صفوی وقف آستان قدس رضوی شد.
  او تصریح کرد: سومین دلیل اهمیت پژوهش روی این نسخه کهن قرآن کریم، کامل و بی‌نقص بودن آن است و حدود دو درصد نقص بیشتر ندارد. نسخه‌ها هرچه قدیمی‌تر باشند،‌ ارزش بیشتری دارند. آنچه از نسخه‌های کهن به‌دست ما رسیده، در بیشتر موارد شامل چند برگ یا در خوشبینانه‌ترین حالت، شامل دو سوم از قرآن بوده است. از این جهت که این نسخه،‌ یک قرآن کامل متعلق به صدر اسلام است، بسیار اهمیت دارد.
این پژوهشگر نسخه‌های کهن قرآن کریم با اشاره به ویژگی‌های این مصحف، ادامه داد: این نسخه شامل متن کامل قرآن از ابتدای سوره حمد تا پایان سوره ناس است و ترتیب آیات و سوره‌ها نیز مطابق قرآن‌های امروزی است. این مصحف به خط کوفی نوشته شده و دارای ۳۴۱ برگه و ۶۸۰ صفحه است. ویژگی دیگر این مصحف رسم‌الخط آن است که به چهار دسته تقسیم می‌شود. یک دسته کلماتی که با اقوال دانی و ابوداوود همخوانی دارند. دسته دوم، کلماتی که دانی و ابوداوود درباره آن بیش از یک وجه نقل کرده‌اند. دسته دیگر، کلماتی که اقوال دانی و ابوداوود با آن‌ها همخوانی ندارد، ‌ولی برخی از علمای رسم، برای آن وجهی نقل کرده‌اند. دسته چهارم نیز کلماتی است که رسم آن‌ها مخالف با اقوال علمای رسم است.
  توکلی گفت: ویژگی دیگر مربوط به نقطه‌گذاری و ضبط مصحف بوده که در این نسخه، سه نوع نقطه‌گذاری مشهود است؛ ۱- نقطه‌های سیاه مستطیل‌شکل که برای تمایز میان حروف هم‌شکل استفاده شده است. ۲- نقطه‌های سیاه دایره‌ای‌شکل که برای نشان دادن بیشتر حروف نقطه‌دار مورد استفاده قرار گرفته است. ۳- نقطه‌های قرمز دایره‌ای‌شکل که در این مصحف برای نشان دادن ضبط کلمات استفاده شده است. دیگر ویژگی به قرائات و فواصل آیات و اسامی سوره‌ها بازمی‌گردد. با بررسی قرائات این مصحف، احتمال می‌رود که در بصره کتابت شده است. بحث قرائات قرآن یک موضوع بسیار کاربردی در جهان اسلام است. به دلیل وجود قرائات مختلف،‌ اگر کسی از این موضوعات مطلع نباشد،‌ گمان می‌کند در قرائت قرآن تحریف ایجاد شده است.
این پژوهشگر قرآنی در تکمیل صحبت‌هایش افزود: یکی از روش‌های پی بردن به قدمت یک نسخه، قرینه‌ها است. هرچه مصحف بی‌پیرایه‌تر باشد، قدیمی‌تر است. همچنین در مصاحف قرن‌های نخستین، پایان آیات نشانه‌دار و کاملا مشخص شده است. در مصاحف کهن، «بسم الله الرحمن الرحیم» آیه مستقلی شمرده شده که به اعتقادات شیعه نزدیک‌تر است.
  او درباره صحت یا صحت نداشتن انتساب برخی نسخه‌های کهن به ائمه (ع)،‌ ادامه داد: تعدادی از مصاحف به ائمه (ع) و به‌ویژه امیرالمومنین (ع) منسوب شده، که چندین نسخه از آن‌ها نیز در کتابخانه آستان قدس نگهداری می‌شود. این بحث که آیا این قرآن‌ها واقعا توسط اهل‌بیت (ع) نوشته شده یا جعلی است، از دیرباز بین محققان وجود دارد. برخی این انتساب را قطعی و برخی با دلایلی به‌طور قاطع آن‌ها را رد می‌کنند. برخی نیز با قرائنی، احتمالاتی می‌دهند. 
توکلی در پایان درباره انتساب این نسخه از قرآن به امیرالمومنین (ع)، اظهار کرد: در آخر این مصحف، نوشته‌ای وجود دارد که با خط متن یکی است و مشخص است که همه را یک نفر نوشته است و قرینه دوم درباره این مصحف،‌ شهادت شیخ بهائی در ابتدای آن است. اما وجود یکی دو مورد اشکال و دو سطر جاافتاده در یکی از سوره‌ها، انتساب این مصحف را به امیرالمومنین (ع) دچار تردید می‌کند، چراکه پذیرش اشتباه در کتابت قرآن از سوی حضرت علی (ع) برای ما قابل‌قبول نیست. اما می‌توان گفت اگر این مصحف منسوب به امیرالمومنین (ع) هم نباشد، به‌طور قطع از روی نسخه کتابت‌شده آن حضرت نوشته شده است. 


گروه های زیر مجموعه فرهنگی هنری

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

محاکمه زنی که شوهرش را سلاخی کرد
زن معتاد که پس‌از قتل شوهر سابق اش قصد داشت جسد او را با تاکسی به محل دیگری منتقل کند بزودی در دادگاه کیفری یک استان تهران محاکمه می‌شود.
تصویر ماهواره‌ای از مکه
بیش از یک و نیم میلیون نفر از مسلمانان سراسر جهان، امسال در مراسم حج شرکت کرده‌اند.
پیمانکار خاطی عزل شد
از صبح امروز تصاویری از مرگ دلخراش تعدادی از سگ‌هایی که قرار بوده است صرفا توسط پیمانکاران عقیم شوند در شبکه های مجازی منتشر شد.
اشپیگل: شمار نظامیان ترکیه در قطر به ۵ هزار نفر افزایش می‌یابد
ترکیه در نظر دارد به طور چشمگیری حضور نظامی خود را در قطر افزایش دهد.
تعویق جشن استقلال افغانستان در پی حمله خونین انتحاری
در پی وقوع حمله خونین انتحاری در مراسم عروسی در غرب شهر کابل، دولت افغانستان مراسم جشن صدمین سالروز استقلال این کشور را به تعویق انداخت.
هنیه: آماده گفت‌وگوی غیر مستقیم با رژیم صهیونیستی هستیم
«اسماعیل هنیه» رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس روز یکشنبه در دیدار با سرشناسان و اهالی شهر دیرالبلح واقع در مرکز غزه، بر آمادگی جنبش مزبور برای مذاکره با رژیم صهیونیستی تاکید کرد.
نتانیاهو: ضرورت داشته باشد علمیات گسترده‌ای علیه غزه انجام می‌دهیم
«بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر رژیم صهیونیستی روز یکشنبه برای دیداری دو روزه راهی اوکراین شد.
مرکل: آماده مقابله با پیامدهای ناشی از برگزیت هستیم
صدراعظم آلمان یکشنبه با بیان دیدار هفته جاری خود (چهارشنبه) با «بوریس جانسون» نخست وزیر انگلیس و رایزنی در مورد «برگزیت» (خروج انگلیس از اتحادیه اروپا) اظهار داشت که برلین آماده مقابله با هرگونه اختلال ناشی از برگزیت است.
آغاز مسابقات دوومیدانی قهرمانی باشگاه‌های ایران با شکست یک رکورد ملی
در پایان روز نخست مسابقات دوومیدانی قهرمانی ایران در بخش مردان یک رکورد ملی رده سنی جوانان شکسته شد و تیم های آسان‌پرداخت، مس سونگون و فولاد مبارکه سپاهان پیشتاز شدند.
کشته شدن 45 تروریست در ریف جنوبی
نیروهای ارتش سوریه طی ساعات گذشته، 45 تروریست را در ریف جنوبی ادلب از پای درآورده‌اند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

محاکمه زنی که شوهرش را سلاخی کرد
زن معتاد که پس‌از قتل شوهر سابق اش قصد داشت جسد او را با تاکسی به محل دیگری منتقل کند بزودی در دادگاه کیفری یک استان تهران محاکمه می‌شود.
هنیه: آماده گفت‌وگوی غیر مستقیم با رژیم صهیونیستی هستیم
«اسماعیل هنیه» رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس روز یکشنبه در دیدار با سرشناسان و اهالی شهر دیرالبلح واقع در مرکز غزه، بر آمادگی جنبش مزبور برای مذاکره با رژیم صهیونیستی تاکید کرد.
اشپیگل: شمار نظامیان ترکیه در قطر به ۵ هزار نفر افزایش می‌یابد
ترکیه در نظر دارد به طور چشمگیری حضور نظامی خود را در قطر افزایش دهد.
تعویق جشن استقلال افغانستان در پی حمله خونین انتحاری
در پی وقوع حمله خونین انتحاری در مراسم عروسی در غرب شهر کابل، دولت افغانستان مراسم جشن صدمین سالروز استقلال این کشور را به تعویق انداخت.
قهرمانی بحرین در غرب آسیا و غفلت کادرفنی تیم ملی فوتبال ایران
بحرین با قهرمانی در مسابقات فوتبال غرب آسیا در خاک عراق، آمادگی خود را برای مصاف با ایران نشان داد اما هیچ عضوی از کادرفنی تیم ملی برای تحلیل این دیدار در محل برگزاری بازی حضور نداشت.
غدیر برکه ای به وسعت تاریخ
هزینه ثبت‌نام اربعین اعلام شد
همکاری حجت‌الاسلام قرائتی با شبکه قرآن ادامه دارد
تقدیر رییس دانشگاه مذاهب اسلامی از اقدام انقلابی آیت الله رئیسی در برخورد با مفاسد
رونمایی از پوستر ویژه ˮغدیرخمˮ
غدیر سرتا سر سیاست دینی است
کتابی که ولی عصر (ع) با دست خود نوشتند- لطف صاحب الزمان(عج) درحق علامه حلی
مراسم مذهبی باید مردمی برگزار شود نه دستگاهی
گذری بر سیره هدایتگرانه امام هادی(ع)
روح انسان پس از مرگ چه چیزهایی را می بیند؟- چهار عملی که از سختی‌های مرگ می‌کاهد