چرا این همه هشدار اثر نمی کند؟ - فاطمه رشیدی*

13:16 ۶ روز و ۱۲ ساعت پیش ایرنا 146 0
چرا این همه هشدار اثر نمی کند؟ - فاطمه رشیدی*

یاسوج- ایرنا- در روزهای گذشته سیل از سر برخی شهرها و روستاهای کشور گذشت ،اگر چه به غیر از خوزستان و گلستان وضعیت همه استانها عادی شده اما آثار به جا مانده از سیل به اندازه ای هست که تا سالها بر ذهن مردم درگیر با این حادثه تاثیر بگذارد.

ایرنا

درد بی خانمانی، از بین رفتن مزارع ،بدهی های پرداخت نشده، حساب های بسته شده و هزاران نگرانی و دغدغه ای که به اندازه تک تک آدم های درگیر در سیل وجود دارد یک طرف و درد بی اعتمادی به آینده در سوی دیگر قرار گرفته است.
آدم هایی که می دانند سیل خانه هایشان را با خود خواهد برد اما به هیچ قیمتی حاضر به ترک آن نیستند و البته برخی از ما نیز بیرون گود نشسته و فریاد می زنیم اگر از خانه خارج نشوید سیل زندگیتان را با خود می برد و در شگفتیم چرا این همه هشدار و اخطار اثر نمی کند.
دست آخر سیل یکی یکی خانه ها را می گیرد و امدادگران با قایق و بی قایق مجبورند آدم ها را از میان همان خرابه های سیل گرفته بیرون بکشند و بعد هم تصویر اشک و غم بی پایان همان آدم هایی که کشتی زندگیشان در سیلاب غرق شده همه وجودمان را می خراشد و دوست داریم همنوا با آنها گریه کنیم.
اما راستی این همه اصرار برای ماندن در خانه هایی که سیل تار و پودشان را درنوردیده برای چیست؟ آیا به واقا مردم نمی دانند و ندیده اند که سیل خروشان با هر آنچه بر سر راهش است چه می کند؟ چرا وقتی راهی جز شکستن سدها و انحراف مسیر آب به مزارع کشاورزی نیست مردم ترجیح می دهند روی همان یک هزارم درصد جان سالم بردن از سیل حساب کنند اما روی وعده و وام و بسته های پیشنهادی که برای ترغیب آنها ارایه می شود حساب باز نمی کنند.
پاسخ ساده است. باید نگاهی به گذشته بیندازیم .در سالهای گذشته و به طور مشخص از زلزله بم هرکجا حادثه غیر مترقبه ای بخشی از کشور را دچار مشکل کرد گروه هایی از جمله رسانه ها برای ناکارآمد نشان دادن دولت های وقت و دستگاه هایی مسئول در بحران دست به کار می شوند.
موارد خاص را آنچنان بزرگ کرده که افکار عمومی آن را همه ماجرا می پندارد. اشتباه یک فرد از مردم عادی یا مسئول را به همه تعمیم می دهند. اگر مسئولی بد قولی کرد آن را به همه مسئولان نسبت می دهند. اگر خانه ای ترمیم نشد می گویند هیچ کاری انجام نشده است. اگر کسی گرسنه ماند می گویند همه گرسنه اند. اگر چادری دزدیده شد می گویند همه چادرها را فلان نهاد دزدید. هزاران مورد کوچک و بزرگ اینچنینی که درستی آن ها هیچ وقت ثابت نشده است اما باعث شده در طول سالیان مردم نسبت به نهادهایی که در چنین مواقعی باید به کمک آنها بیایند بی اعتماد شوند. آنقدر حرف گفته و تکذیب می شود که همه دروغگو جلوه می کنند و باور عمومی بر ناکارآمدی کل سیستم قرار می گیرد.
پس هرچه این نهادها فریاد می زنند که سیل جدی است حرفشان شنیده نمی شود.
این در حالی است که در شروع هر بحرانی ایجاد آرامش، همدلی و وحدت نخستین وظیفه کسانی است که به نحوی مسئولیت اجتماعی و یا اداری دارند اما در حوادث ایران از لحظات اولیه انرژی گروهی صرف پیدا کردن متهم می شود و گروهی دیگر نیز به جای تمرکز روی عبور از بحران، بر مبرا کردن خود از اتهامات تمرکز می کنند.
و در این میان برخی رسانه ها نیز در آن سوی مرزها فرصت را غنیمت شمرده و میخ آخر را بر تابوت اعتماد می زنند و با ارایه خبر و گزارش هایی که ترکیبی از واقعیت و دروغ هستند ، مردمی که به لحاظ روحی و عاطفی در حساس ترین و شکننده ترین شرایط قرار دارند را به سمتی که خود می خواهند هدایت می کنند و بی شک مسیر این نوع از اطلاع رسانی به سوی بی اعتمادی بیشتر است.
اما این پافشاری مردم برای ماندن در بحران گاهی به عدم اعتماد به هشدارها و اظهار نظرهای کارشناسی مسئولانی باز می گردد که بخشی از بحران های به وجود آمده ناشی از تصمیم های غیر کارشناسی و اشتباه های خود آنهاست. آنجا که مجوز پروژه های بدون مطالعه و غیرکارشناسی داده اند و حالا مردم را گرفتار تصمیماتشان کرده اند.
یا مسئولانی که وعده داده اند و عمل نکرده اند و حالا وسط بحران مردم با مراجعه به این پیشینه های ذهنی آن را به همه مسئولان و همه وعده ها تعمیم می دهند.
البته دلایل زیادی برای این موضوع وجود دارد. بخشی از آن هم روانی است. شایعاتی که از شروع بارندگی ها در کشور شکل گرفت، قطع برق، تلفن ،اینترنت و ارتباطات در مناطق سیل زده و از سویی تعطیلات نوروزی بسیاری از رسانه های رسمی کشور و ضعف اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به مناطق سیل زده که بخشی ناشی از قطع زیرساختها و بخشی به خاطر خلا حضور انواع رسانه ها در این مناطق بود باعث شد مردم در موج شایعات و خبرهای راست و دروغ شناور و سرگردان بمانند. به گونه ای که تشخیص مرز شایعات و خبرهای واقعی در آن شرایط برایشان سخت شود.گاهی یک هشدار جدی شایعه جلوه می کرد و گاهی یک شایعه مایه وحشت می شد.
در این میان شایعات و گاهی نیز خبرهای واقعی مبنی بر سرقت از منازل خالی از سکنه نیز باعث اصرار مردم بر ماندن در خانه هایشان شد.
اما شاید مهمترین دلیل بی توجهی مردم به هشدارها سختی دل کندن از خانه، خاک و سرزمین بود. در زمان وقوع سیل افراد باید از میان جان، وسایل ، اشیا و خاطرات دست به انتخاب بزنند که انتخابی سخت است برخی مردد می مانند و نمی دانند چه کنند برخی هم ترجیح می دهند اگر قرار بر از بین رفتن باشد با همه آنچه دوستش دارند از بین بروند.
در نهایت باید گفت مردم خوب می دانند سیل چه بر سرشان می آورد اما از فردای پس از سیل، از دربه دری، از وام های معوق، حساب های مسدود، خانه های ویران ، کشاورزی بی سرانجام، خاطرات آب گرفته و دوست داشتنی های از دست رفته می ترسند. چون نمی دانند پس از سیل چه می شود پس با ماندن در بحران احساس امنیت بیشتری می کنند زیرا با فکر کردن به تغییرات و زندگی پس از بحران احساس نا امنی و وحشت سراغشان می آید.
به رسانه، به وعده مسئول، به هشدار سیل، به هیچ چیز اعتماد ندارند و این بی اعتمادی اوضاع را از آنچه هست بحرانی تر می کند.می دانند سیل حتمی و هشدارها جدی است اما ترجیح می دهند با جانشان از هست و نیست زندگی خود دفاع کنند چون به وعده هایی که برای پس از سیل داده می شود اعتماد ندارند.
این بی اعتمادی حتی دیگرانی را که درگیر حادثه نیستند اما قصد کمک دارند را نیز تحت تاثیر قرار می دهد و این گونه می شود که هزاران نفر شخصا به مناطق بحران زده سفر می کنند تا گرهی از بحران بگشایند اما خود بحران می شوند.هر کس به صورت جزیره ای کاری انجام می دهد اقداماتی که جامع نگر نبوده و منجر به توانمندسازی حادثه دیدگان هم نمی شود و در مجموع انگار کاری انجام نشده است.
در نهایت باید گفت ذات بحران غافلگیری است. ولی سیل غافلگیر نمی کند. سیل قابل پیش بینی اما به سختی قابل پیشگیری است و تنها با اعتماد ، همدلی و امید به آینده می توان خسارت های ناشی از سیل را به حداقل کاهش داد.
خبرنگار ایرنا
9929/1662


گروه های زیر مجموعه استان ها

استان ها
استان ها

آخرین اخبار

نخست وزیر پاکستان به مقام شامخ امام راحل ادای احترام کرد
شهرری- ایرنا- نخست وزیر پاکستان و هیات همراه دوشنبه شب با حضور در مرقد مطهر امام خمینی (ره)، به مقام شامخ بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران ادای احترام کردند.
برخورد مینی بوس با تریلی در مشهد 12 مصدوم داشت
مشهد - ایرنا - معاون عملیات سازمان آتش نشانی مشهد گفت: در پی برخورد تریلی با مینی بوس در حوالی شهرک نیرو هوایی مشهد 12 نفر مصدوم شدند.
سفیر قزاقستان: ایران اقتصادی ترین مسیر به دریای آزاد است
گرگان - ایرنا - سفیر قزاقستان در ایران گفت که ایران اقتصادی ترین مسیر کشورهای آسیای میانه و حوزه خزر به ویژه قزاقستان برای دسترسی به دریای آزاد بوده و با جدیت پیگیر استفاده از این ظرفیت هستیم.
کیش برای میزبانی نشست منطقه‌ای مجمع جهانی سلامت آماده است
کیش – ایرنا- دبیر هفتمین نشست منطقه ‌ای مجمع جهانی سلامت گفت: جزیره کیش برای میزبانی این رویداد مهم با حضور مهمانان ایرانی و خارجی آماده است.
دولت به ازای هر هکتار 5 میلیون تومان به خسارت دیدگان کمک بلاعوض می کند
تهران - ایرنا - معاون اقتصادی و برنامه ریزی وزارت جهاد و کشاورزی گفت: دولت به ازای هر هکتار پایه به خسارت دیدگان پنج میلیون تومان کمک بلاعوض پرداخت می کند.
دریابانی کیش هفت تُن ماهی و آبزیان غیرمجاز را توقیف کرد
کیش- ایرنا-فرمانده انتظامی کیش گفت: ماموران دریابانی این جزیره موفق به توقیف هفت ماهی وآبزیان غیر مجازاز یک فروند شناور شدند.
هواشناسی خراسان رضوی نسبت به آبگرفتگی معابر استان هشدار داد
مشهد - ایرنا - هواشناسی خراسان رضوی روز دوشنبه با صدور اطلاعیه ای نسبت به بارندگی شدید، احتمال آبگرفتگی معابر و ایجاد روان آب به ویژه در نیمه شمالی این استان هشدار داد.
جاده اردبیل - آستارا بر اثر رانش زمین  بسته شد- تلاش پنج گروه راهداری برای بازگشایی راه
اردبیل - ایرنا- گروه های راهداری اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان اردبیل در تلاش برای بازگشایی جاده اردبیل - آستارا هستند که عصر دوشنبه بر اثر رانش زمین در منطقه آقچای آستارا بسته شده است.
شهردار تهران: روز زمین، شنیدن ندای طبیعت است
تهران ـ ایرنا ـ شهردار تهران در پیامی به مناسبت روز زمین گفت: در این روز فعالان محیط زیست هر سال با صدایی رساتر ضرورت توجه به زمین و طبیعت که حیات و ممات ما به آن وابسته است، را یادآور می‌شوند.
وزیر کشور: 9 هزار میلیارد تومان کمک بلاعوض به مردم پرداخت می شود
تهران - ایرنا - وزیر کشور با بیان اینکه کل خسارت سیل اخیر 35 هزار میلیارد تومان است، گفت: از این میزان حدود ۹ هزار میلیارد تومان کمک بلاعوض به مردم پرداخت می شود.

پر بازدید ترین اخبار امروز

رییس کانون وکلای دادگستری مرکز: مصباح اسکویی مرد اخلاق و قانون بود
رییس کانون وکلای دادگستری مرکز با بیان اینکه اسماعیل مصباح اسکویی عضو چندین دوره از هیئت مدیره کانون وکلای دادگستری مرکز، مرد اخلاق و قانون بود، گفت: مراسم تدفین این وکیل دادگستری فردا ( یکشنبه) در شهر تبریز برگزار می‌شود.
2 کرامت حضرت علی اکبر(ع) که از آن بی خبرید
حجه الاسلام والمسلمین علیرضا توحیدلو؛ روایتی خواندنی درباره کرامت حضرت علی اکبر(ع) را بیان کرده اند، که در ادامه می خوانید.
پروژه‌های رفاهی -ورزشی دانشگاه قم به بهره‌برداری رسید
پروژه‌های رفاهی -ورزشی دانشگاه قم با حضور رئیس سازمان امور دانشجویان وزارت علوم افتتاح شد.
مسابقات بین المللی تنیس آی تی اف جونیورز  در اصفهان آغاز شد
اصفهان - ایرنا - مسابقات بین المللی تنیس آی تی اف جونیورز2019 « ITF juniors 2019 » با حضور 80 تنیسور ایرانی و خارجی روز شنبه در باشگاه تنیس آپادانا ورزشگاه 22 بهمن اصفهان آغاز شد.
معاون نخست وزیر روسیه راهی سوریه شد
مسکو - ایرنا - معاون امور نظامی نخست وزیر روسیه برای دیدار با بشار اسد و بررسی آخرین تحولات میدانی سوریه راهی دمشق شد.
نخست وزیر پاکستان به مقام شامخ امام راحل ادای احترام کرد
برخورد مینی بوس با تریلی در مشهد 12 مصدوم داشت
سفیر قزاقستان: ایران اقتصادی ترین مسیر به دریای آزاد است
کیش برای میزبانی نشست منطقه‌ای مجمع جهانی سلامت آماده است
دولت به ازای هر هکتار 5 میلیون تومان به خسارت دیدگان کمک بلاعوض می کند
دریابانی کیش هفت تُن ماهی و آبزیان غیرمجاز را توقیف کرد
هواشناسی خراسان رضوی نسبت به آبگرفتگی معابر استان هشدار داد
جاده اردبیل - آستارا بر اثر رانش زمین  بسته شد- تلاش پنج گروه راهداری برای بازگشایی راه
شهردار تهران: روز زمین، شنیدن ندای طبیعت است
وزیر کشور: 9 هزار میلیارد تومان کمک بلاعوض به مردم پرداخت می شود