شاخصی برای بهبود تاب‌آوری شهرها در برابر زلزله

10:15 ۷۰ روز و ۱۱ ساعت پیش ایسنا 333 0
شاخصی برای بهبود تاب‌آوری شهرها در برابر زلزله

زلزله، پیشامدی طبیعی است که هر از چندی، نقطه‌ای از کشور ما را تحت تأثیر قرار می‌دهد و بایستی برای مقابله با آن، ابزارهای مناسبی را در دست داشت. پژوهشگران ایرانی در تلاشی علمی پژوهشی برای کاهش تبعات این بلای طبیعی، یک شاخص تاب‌آوری شهری را طراحی و ارائه داده‌اند.

ایسنا

به گزارش ایسنا، از ابتدای خلقت تاکنون، بلایا در زندگی انسان‌ها تأثیرات منفی بر جای گذاشته‌اند و در مقابله با آن‌ها، افراد و جوامع تلاش کرده‌اند تا قرار گرفتن در معرض پیامدهای این بلایا را کاهش داده و مقیاس‌هایی را برای بررسی تأثیرات اولیه آن‌ها ایجاد کرده و به نیازهای پس از بروز بلایا و بازگشت به شرایط اولیه پاسخ دهند. بلایای طبیعی همواره به‌عنوان پدیده‌های تکرارشونده در طول حیات بشر وجود داشته و در آینده نیز وجود خواهند داشت. وقوع حوادثی نظیر سیل، زلزله و طوفان، در اغلب موارد تأثیرات مخربی بر سکونتگاه‌های انسانی گذارده و تلفات سنگینی بر آنان وارد ساخته است.
در رابطه با سوانح طبیعی، مفهومی تحت عنوان «تاب‌آوری» عنوان شده است. طبق تعریف استراتژی بین‌المللی کاهش بلایای سازمان ملل،
UNISDR ، تاب‌آوری، ظرفیت یک سیستم، جامعه یا اجتماع در معرض خطر برای سازگارشدن، مقاومت کردن یا تغییر برای رسیدن به سطح قابل قبولی از عملیات و ساختار و ادامه آن است. این موضوع به نحوی تعیین می‌شود که سیستم اجتماعی قادر به سازمان‌دهی خود برای افزایش این ظرفیت، آموختن از بلایای گذشته و حفاظت آتی بهتر بوده و امکان بهبود ارزیابی‌های کاهش امکان خطر را داشته باشد.
در این خصوص، پژوهشگرانی از دانشگاه علم و صنعت و دانشگاه تهران با توجه به لزوم کمی‌سازی تاب‌آوری و ایجاد معیاری برای مقایسه استراتژی‌های مقاوم‌سازی و افزایش تاب‌آوری شهرها، ابتدا ابعاد و شاخص‌های تاب‌آوری را با استفاده از مطالعات صورت گرفته در این زمینه و همچنین نظر خبرگان، استخراج کرده و سپس به تدوین یک شاخص کلی برای تاب‌آوری پرداخته‌اند.
طبق تعاریف انجام شده، ابعاد اصلی تاب‌آوری شامل ابعاد اجتماعی، فنّی، امنیتی، اقتصادی، نهادی و کالبدی هستند که هرکدام نیز شاخص‌هایی دارند.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده توسط محققان مورد اشاره، بُعد کالبد که معرف ساختار شهر است، بیشترین سهم را تاب‌آوری مقابل زلزله دارد. پس‌ازآن، بُعد امنیت، مهم‌ترین عامل در تاب‌آوری شهر است.
رضا قاسمی، پژوهشگر شهرسازی دانشگاه علم و صنعت و همکارانش در این پژوهش می‌گویند: « در رابطه با شاخص‌ها، در بُعد کالبدی، شاخص نسبت ارتفاع ساختمان به عرض معبر، بیشترین تأثیر را ازنظر کارشناسان بر تاب‌آوری شهری در مقابل زلزله داشته است. اما تعداد طبقات ساختمانی، تأثیر اندکی به نسبت دیگر شاخص‌ها دارد زیرا درصورت ساخت با استفاده از سازه مناسب، وجود فضای کافی در معبر و دسترسی مناسب به معابر، تعداد طبقات ساختمانی اهمیت چندانی در بروز آسیب‌پذیری ندارد
».
شاخص تاب‌آوری ارائه‌شده توسط محققان فوق، ابزاری توانمند به‌منظور تصمیم‌گیری و بهینه‌سازی برنامه‌های مربوط به افزایش تاب‌آوری شهری است.
آن‌ها اعتقاد دارند: «روش بیان‌شده در این تحقیق به‌عنوان ابزاری برای تصمیم‌گیری و انتخاب استراتژی‌های مقاوم‌سازی در مدیریت بحران کاربرد دارد. به‌عنوان‌مثال با استفاده از این شاخص و برآورد تغییرات در بخش‌های گوناگون می‌توان استراتژی‌های بهبود تاب‌آوری را با یکدیگر مقایسه کرد و راهکاری اقتصادی را برگزید».
قاسمی و همکارانش می‌افزایند: «شاخص معرفی‌شده برای شهرهای مختلف و همچنین استراتژی‌های مختلف مقاوم‌سازی و افزایش تاب‌آوری قابل محاسبه است. بنابراین امکان آن را فراهم می‌کند که استراتژی بهینه ازنظر افزایش تاب‌آوری انتخاب شود. همچنین برنامه‌ریزان و تصمیم‌سازان، این امکان را دارند که اثرات بخش‌های گوناگون را در تاب‌آوری شهر یا منطقه مورد مطالعه مشاهده کنند».
اطلاعات فنی و تخصصی مربوط به این شاخص، به‌صورت مقاله‌ای علمی پژوهشی در فصلنامه «امداد و نجات» متعلق به مؤسسه آموزش عالی علمی- کاربردی هلال ایران منتشر شده‌است.


گروه های زیر مجموعه علمی دانشگاهی

صنفی، فرهنگی
صنفی، فرهنگی

آخرین اخبار

مرعشی: اصلاح طلبان در عبور از گردنه سخت کنار دولت هستند
ساری- ایرنا- سخنگوی حزب کارگزاران سازندگی گمانه زنی در باره فاصله گرفتن اصلاح طلبان از دولت تدبیر و امید را نادرست دانست و گفت: اصلاح طلبان در عبور از گردنه سختی که کشور دچار آن شده در کنار دولت هستند.
نخستین همایش تصویربرداری استخوان و ماهیچه در مشهد برگزار شد
مشهد - ایرنا - نخستین همایش تصویربرداری از استخوان و ماهیچه (موسکولواسکلتال) روز پنجشنبه با حضور 160 نفر از رادیولوژیست های شرق کشور در مشهد برگزار شد.
مسیر هراز بازگشایی شد
تهران-ایرنا - رئیس ستاد مدیریت بحران شهرستان دماوند گفت: مسیر هراز که ساعاتی قبل به دلیل بارش سنگین برف و کولاک و همچنین لغزندگی بسته شده بود، با تلاش ماموران راهداری، پلیس راه و دیگر عوامل ستاد مدیریت بحران شهرستان، باز شد.
500 امدادگر چهار استان ارتقای درجه یافتند
مشهد - ایرنا - 500 نفر از امدادگران و نجاتگران جمعیت هلال احمر چهار استان کشور روز پنجشنبه طی مراسمی در مشهد ارتقای درجه یافتند.
وزیر راه :جاده های اصلی به بزرگراه تبدیل می شوند
گناوه-ایرنا- وزیر راه و شهرسازی گفت: یکی از برنامه های اولویت دار این وزارتخانه تبدیل مسیر اصلی جاده هایی با بار ترافیکی سنگین به بزرگراه بویژه در استان بوشهر است.
عملیات اجرایی راه آهن بوشهر- شیراز آغاز شد
بوشهر-ایرنا- عملیات اجرایی قطعه 10 راه آهن شیراز - بوشهر با اعتبار 2هزار و 343 میلیارد ریال شامگاه پنجشنبه در آئینی با حضور محمد اسلامی وزیر راه و شهرسازی در بوشهر آغاز شد.
سوانح رانندگی در هر شبانه روز 50 فوتی به همراه دارد
تبریز- ایرنا - رئیس پلیس راه کشور گفت: در هر 24 ساعت 50 نفر به دلیل سوانح رانندگی در جاده های برون شهری و درون شهری کشور جان خود را از دست می‌دهند.
گرد و غبار در اهواز به 22 برابر حد مجاز رسید
اهواز - ایرنا - میزان گرد و غبار در بعدازظهر روز پنجشنبه در اهواز به سه هزار و 304 میکروگرم بر مترمکعب (22 برابر حدمجاز) رسید.
چهار گردنه استان قزوین با کولاک همراه هستند
قزوین - ایرنا -معاون راهداری اداره کل حمل و نقل جاده ای قزوین گفت: هم اکنون گردنه های آوج، قسطین لار و بهرام آباد و طالقان با بارش برف و کولاک همراه هستند.
تولیدات کشاورزی ایران پس از انقلاب 4 برابر شده است
شهرکرد- ایرنا- وزیر جهاد کشاورزی گفت: تولیدات کشاورزی کشور از 25 میلیون تن در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی، اینک به 122 میلیون تن افزایش یافته که این رقم افزایش 4 برابری را نشان می دهد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

عربستان - قطر؛ بازی سیاسی در ابوظبی
چهاردهمین روز از مسابقات فوتبال جام ملت‌های آسیا امشب با برگزاری چهار دیدار پیگیری خواهد شد.
دفاع تراکتوری‌ها از خرج‌های میلیاردی زنوزی
رئیس هیئت‌مدیره باشگاه تراکتورسازی با بیان این موضوع که باشگاه تبریزی دولتی نیست از خرج‌هایی که طی این مدت انجام شده دفاع کرد.
برخورد گرم کاتانچ و بازیکن عراقیِ آبی‌ها با بیرانوند
پس از پایان بازی ایران و عراق سرمربی اسلوونیایی عراق برخورد گرمی با دروازه‌بان تیم ملی ایران داشت.
قیمت طلا، سکه و ارز در بازار امروز
قیمت سکه تمام‌بهار آزادی در بازار تهران امروز، به مرز ۴ میلیون تومان رسید.
مراسم تشییع پیکر «حسین محب اهری» با حضور جمع کثیری از هنرمندان برگزار شد
مراسم تشییع پیکر هنرمند فقید حسین محب اهری، صبح امروز با حضور جمع کثیری از هنرمندان و علاقه‌مندان برگزار شد.
ارتقاء مؤسسه «پژوهشی علوم و صنایع رنگ و پوشش» به «پژوهشگاه رنگ»
انتظار اصلی از جهاد دانشگاهی پژوهش است
قائم مقام رئیس دانشگاه آزاد در امور آموزش عالی منصوب شد
دلیل مخالفت‌های مادران با تغذیه فرزند از شیر خود
برای اتوبوس‌ها هم مثل هواپیما چک‌لیست داشته باشیم
اختصاص ردیف اعتباری برای حمایت از پایان‌نامه‌های کاربردی
جولان رنگ‌های زیان‌آور در آب‌نبات‌ها-غیر قابل مصرف بودن حجم بالایی از آبنبات‌ها
سرپرست موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران منصوب شد
برگزیدگان جشنواره تحقیقاتی علوم پزشکی رازی تقدیر شدند
استنباط از آموزه‌های دینی و وحیانی در حوزه سلامت نباید ˮسطحیˮ و ˮمتحجرانهˮ باشد