تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک

10:58 ۱۸۲ روز و ۱۸ ساعت پیش افکار نیوز 171 0
تقارن اطلاعات؛ کلید معامله امن با چک

علیرغم کاربرد موثر چک در شرایط تنگنای نقدینگی، اما در حال حاضر به دلیل عدم وجود تقارن اطلاعات در انجام معاملات، چک به یک ابزار پرریسک تبدیل شده است.

افکار نیوز

به گزارش افکارنیوز،یکی از تبعات جدی شرایط رکودی اقتصادبرای بنگاه ها و خانوار، «تنگنای نقدینگی» است. در شرایط تنگنای نقدینگی، درآمدهای امروز تکافوی نیازهای امروز را نمی‌دهد و اصطلاحا دخل با خرج نمی‌خورد. در چنین شرایطی بنگاه‌ها و خانوار نمی‌توانند نیازهای امروز خود را با استفاده از درآمدهای امروز برطرف کنند و از همین رو تلاش می‌کنند با انتقال درآمدهای آینده به امروز، نیازهای امروز خود را برطرف کنند.
استقراض یکی از رایج‌ترین راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده درآمدهای آینده است که به‌دلیل مشکلاتنظام بانکی در تامین مالی خرد، راهکار استقراض نتوانسته نقش بایسته ای را در عبور از تنگنای رکودی در سال های گذشته داشته باشد.
یکی دیگر از راه‌های تامین نیازهای امروز با استفاده از درآمدهای آینده، استفاده از ابزارهای پرداخت خرید مدت‌دار (نسیه) است. در شرایط فعلی نظام مبادلاتی کشور، می‌توان گفت که چک یگانه ابزار پرداخت مدت‌داری است که خانوار و بنگاه می‌توانند با داشتن کم ترین سواد حقوقی از آن برای خرید نسیه استفاده کنند. حتی می‌توان گفت که کارکرد
چکدر فضای کسب و کاری می‌تواند مانع توقف بخشی از تبادلات اقتصادی در شرایط رکودی شود.
براساس گزارش های ماهانه بانک مرکزیاز سامانه چکاوک (چک ها بین بانکی)، تعداد چک های صادره  در ۱۲ ماه گذشته بیش از ۱۱۲ میلیون برگ بوده و به طور میانگین در این بازه زمانی ۹ میلیون و ۴۰۰ هزار  برگ چک در ماه صادر شده است. ارزش کلی چک های صادر شده در سال گذشته حدود ۷۵۰ هزار میلیارد تومان بوده است.
اما با این وجود، کارآیی چک در نظام پرداخت ما با نقطه مطلوب فاصله بسیاری دارد. بر مبنای گزارش پایش تابستانه محیط کسب‌وکار توسط مرکز پژوهش‌های مجلس، چک‌های برگشتی ششمین معضل مهم فضای کسب‌وکار در سال ۹۴ ارزیابی شده است. این موضوع نشان می‌دهد چک با وجودی که می‌تواند فرصتی برای رونق هرچه بیشتر تعاملات اقتصادی باشد؛ اما در نگاه بسیاری از فعالان اقتصادی، تهدید بالقوه برای رونق کسب‌وکار است که همین امر مانعی برای نقش‌آفرینی بایسته چک به‌عنوان ابزار پرداخت مدت‌دار است.
یکی از مولفه‌های کارایی چک در فضای کسب و کار، اعتماد به این ابزار پرداخت است. معاملات و تبادلات تجاری همیشه با سطحی از ریسک و عدم اطمینان مواجه بوده است. بر همین اساس یکی از عوامل تاثیرگذار بر تصمیم فعالان اقتصادی در انجام مبادلات میزان قابل مدیریت بودن ریسک معاملات بوده به نحوی که فروشنده و مشتری هر کدام با توجه به شرایط خود امکان شکست معامله را ارزیابی کرده و سپس تصمیم به انجام معامله می‌گیرند.
در انجام معاملات نسیه و مدت‌دار (چکی) با توجه به پرداخت بهای معامله در آینده، عامل ریسک اهمیت بیشتری در نظام تصمیم گیری طرفین معامله داشته و نقش بیشتری را ایفا می‌کند. حال اگر چنین معاملاتی با عدم تقارن اطلاعات همراه شود، عامل ریسک به تنها عامل تعیین کننده تبدیل می‌شود. عدم تقارن اطلاعات در معاملات با چک به معنی فراهم نبودن امکان ارزیابی درست از وضعیت و سابقه عمکرد مالی صادرکننده چک است. در چنین وضعیتی تمام ریسک انجام معامله  تنها به گیرنده چک منتقل می شود.
هزینه هایی که عدم تقارن اطلاعات بر گیرنده چک تحمیل می‌کند، امنیت فضای کسب و کاررا به مخاطره انداخته است و در حال حاضر بسیاری از فعالان اقتصادی از قبول چک در معاملات خودداری می‌کنند. بنابراین  فعالان اقتصادی به منظور کاهش ریسک مبادلات، طرف های تجاری خود را محدود به آشنایان و اطرافیان خود کرده و تعداد قابل توجهی از مبادلات اقتصادی به دلیل عدم اعتماد متقابل بین طرفین شکل نمی گیرد.
ضعف‌های قانونی و عدم اراده بانک مرکزی در سامان دادن به اوضاع آشفته چک موانع جدی عدم تحقق تقارن اطلاعات بوده است.
بنابراین، ضرورت دارد که مجلس به عنوان نهاد قانونگذار و بانک مرکزی به عنوان مجری و مسئول فضای پولی و بانکی کشور از طریق فراهم سازی زمینه ایجاد تقارن اطلاعات برای گیرندگان چک، تهدید یک معامله پرریسک را به فرصت یک معامله مطمئن تبدیل کنند.
 خوشبختانه یکی از پایه های اصلی طرح اصلاح قانون چک، موضوع ایجاد تقارن اطلاعات بوده است که در اواخر سال گذشته در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس به تصویب رسید و هم اکنون در صف رسیدن به صحن علنی مجلساست.
بانک مرکزی نیز از سال گذشته سامانه ای به نام صیاد «صدور یک پارچه دسته چک» را راه اندازی کرده که البته با کندی در مسیر خود حرکت می کند اما زیر ساخت مناسبی برای ایجاد تقارن اطلاعات است.
 


گروه های زیر مجموعه اقتصادی

عمومی
عمومی

آخرین اخبار

عربستان از پشت به اوپک خنجر زد
خبرگزاری «بلومبرگ» روز پنجشنبه در گزارشی اعلام کرد که صادرات نفت عربستان سعودی طی ماه آینده میلادی به شدت کاهش خواهد یافت.
پلیس فرانسه مظنون تیراندازی استراسبورگ را کشت
رسانه‌ها شامگاه پنجشنبه اعلام کردند که پلیس فرانسه فرد مظنون به تیراندازی اخیر استراسبورگ را کشته است.
دعوای توئیتری ضرغامی و آشنا بالا گرفت
مجادله ضرغامی و آشنا در توییتر بر سر فیلترینگ تلگرام بالا گرفت.
صربستان، دروازه‌ای برای مهاجرت ایرانیان به اروپا
۱۵۰ مهاجر از اوایل نوامبر به طور غیرقانونی برای رسیدن به بریتانیا اقدام کردند.
جعفرزاده: مرتبا نباید امامزاده تولید شود
نایب رییس فراکسیون مستقلین ولایی با اشاره به اینکه "دنبال شجره‌نامه امامزاده‌ها نبودن" به معنای افزایش تولید امامزاده در کشور است، می‌گوید پرونده کشف امامزاده را یک جایی باید بست.
آشنا: ایرانی بیدی نیست که با باد ترامپ بلرزد
حسام‌الدین آشنا در توییت جدید خود درباره بودجه سال آینده نوشت: انشالله بودجه سال آینده پیام واضحی به تحریم کنندگان خواهد داد که ایرانی بیدی نیست که با باد ترامپ بلرزد.
داعش، تیراندازی در استراسبورگ را به عهده گرفت
گروه تروریستی داعش مسئولیت تیراندازی سه‌شنبه شب در شهر استراسبورگ فرانسه را به عهده گرفت.
رایزنی با کشورهای همسایه برای حذف تعرفه‌های وارداتی
عضو هیات مدیره انجمن فولاد، رایزنی با کشورهای همسایه برای حذف تعرفه‌های وارداتی، تسهیل صادرات، حذف مالیات بر ارزش افزوده و تزریق مالی به پروژه‌های مهم را از جمله راهکارهای حمایت از تولید داخل اعلام کرد.
جزئیات پرداخت تسهیلات ارزی در ۹ بخش بزرگ اقتصادی
عملکرد صندوق توسعه ملی نشان از آن دارد که در بین بخش‌های اقتصادی حدود ۴۱.۵ درصد از مجموع مبلغ طرح‌های اعلام وصول شده مربوط به بخش بالادستی نفت و گاز با رقمی بیش از ۱۶.۸ میلیارد دلار برای ۱۱ طرح است. طرح‌ها و فعالیت‌های نیروگاهی نیز با مبلغی ۴.۸ میلیارد دلار در جایگاه دوم قرار دارد.
ضرورت تشکیل جلسه‌ رؤسای ۳ فراکسیون در مورد مرجع تشخیص فردی که جایگزین ندارد
نماینده مردم شیراز در مجلس در مورد مرجع تشخیص مسئوولان بازنشسته که جایگزین ندارند، گفت: تشخیص این‌که فردی در قانون جایگزین دارد یا ندارد، موکول به نشست رؤسای ۳ فراکسیون در مجلس است تا بررسی کنند که ورود به این موضوع باید چگونه باشد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

داعش، تیراندازی در استراسبورگ را به عهده گرفت
گروه تروریستی داعش مسئولیت تیراندازی سه‌شنبه شب در شهر استراسبورگ فرانسه را به عهده گرفت.
مقایسه حداقل دستمزد کارگران در کشورهای مختلف
در حالی که حداقل دستمزد کارگر ایرانی به ازای هر ساعت کار معادل ۶ هزار تومان است، حداقل دستمزد ساعتی در لوکزامبورگ ۱۱.۵ دلار معادل ۱۹ برابر حداقل دستمزد در ایران است.
ضرب‌الاجل 72 ساعته «عمران خان» برای ریشه‌یابی کمبود گاز
«عمران‌خان» نخست وزیر پاکستان از شرکت ملی گاز این کشور خواست ظرف مدت 72 ساعت علت کمبود انرژی در کشور را مشخص کند.
عربستان از پشت به اوپک خنجر زد
خبرگزاری «بلومبرگ» روز پنجشنبه در گزارشی اعلام کرد که صادرات نفت عربستان سعودی طی ماه آینده میلادی به شدت کاهش خواهد یافت.
پلیس فرانسه مظنون تیراندازی استراسبورگ را کشت
رسانه‌ها شامگاه پنجشنبه اعلام کردند که پلیس فرانسه فرد مظنون به تیراندازی اخیر استراسبورگ را کشته است.
عربستان از پشت به اوپک خنجر زد
پیشنهادات پورابراهیمی برای بودجه سال ۹۸
ساقه طلایی شکایت کرد!
مقایسه حداقل دستمزد کارگران در کشورهای مختلف
آیا «بازار» در کنترل «بانک مرکزی» است؟
خودرو هست اما گران است
چه اتفاقی در بازار ارز و سکه افتاده؟
چه اتفاقی در بازار ارز و سکه افتاده؟
محصولات کشاورزی ایران در آسیا سالم ترین است
یک اقتصاددان: ایران قهرمان هدر دادن منابع است