پیشروی ناتو در قفقاز جنوبی و تشدید تنش میان گرجستان و روسیه

11:03 ۲۸۲ روز و ۱ ساعت پیش ایرنا 429 0
پیشروی ناتو در قفقاز جنوبی و تشدید تنش میان گرجستان و روسیه

باکو – ایرنا – تحرکات پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) برای نفوذ در قفقاز جنوبی و قطعی شدن عضویت گرجستان در این سازمان موجب تشدید تنش میان تفلیس و مسکو شده است.

ایرنا

به گزارش ایرنا، روابط دیپلماتیک گرجستان و روسیه از سال 2008 به تصمیم تفلیس و در پاسخ به اقدام مسکو در به رسمیت شناختن استقلال دو منطقه آبخازی و اوستیای جنوبی قطع شده است.
گرجستان این دو منطقه را بخشی از خاک خود می داند و به رسمیت شناخته شدن استقلال آنها از سوی روسیه ،عامل اصلی اختلاف دو کشور است.
با وجود اختلافات، مقامات دو کشور در 10 سال گذشته گاهی در باره امید خروج از بن بست مناسبات سخن می گفتند، ولی در ماه های اخیر و با قطعی شدن عضویت گرجستان در ناتو، تنش میان دو کشور حادتر شد.
وزارت امور خارجه گرجستان اوایل فروردین امسال کرد که دیپلمات حافظ منافع روسیه مستقر در سفارت سوئیس در تفلیس را اخراج می کند .
هر چند دولت گرجستان اعلام کرد این اقدام را در پی موضعگیری ضدروسی آمریکا، انگلیس و برخی کشورهای اروپایی پیامد مسمومیت سرگئی اسکریپال جاسوس سابق روس در لندن و در حمایت از موضع غرب انجام می دهد، ولی این موضوع بهانه ای دیگری از سوی تفلیس برای نزدیکی به غرب و فاصله گرفتن از مسکو تلقی می شود.
برای شناخت وضعیت کنونی و پیش بینی افق آینده، نگاهی گذرا به روابط تفلیس و مسکو از زمان استقلال گرجستان و همچنین مروری بر مواضع متقابل و تشدید تنش بین دو همسایه ضروری است.

** روابط گرجستان و روسیه در گذر زمان
گرجستان با 69 هزار و 700 کیلومتر مربع مساحت و سه میلیون و 718 هزار نفر جمعیت همراه جمهوری آذربایجان و ارمنستان یکی از سه کشور منطقه قفقاز جنوبی است که از نظر جغرافیایی با قرار گرفتن در غرب دریای سیاه و داشتن مرز مشترک با ترکیه، روسیه ، ارمنستان و جمهوری آذربایجان موقعیت جغرافیایی بسیار مناسبی دارد.
پس از فروپاشی شوروی در سال 1991، گرجستان نیز مانند دیگر جمهوری ها مستقل شد و نخست با به قدرت رسیدن ادوارد شواردنادزه آخرین وزیر امور خارجه شوروی سابق بر کسی پوشیده نبود که این سیاستمدار کهنه کار گرجی تبار سیاست همخوانی با مسکو را پیش خواهد گرفت.
سال های نخست استقلال گرجستان با مناقشات قومی و تلاش های دو منطقه آبخازی و اوستیای جنوبی برای خروج از کنترل دولت مرکزی همراه بود که در اوایل دهه 90 میلادی به درگیری های نظامی میان ارتش و نیروهای مناطق جدایی طلب و در نهایت خارج شدن این دو منطقه از کنترل دولت انجامید.
در دوره زمامداری شواردنادزه که تا سال 2003 یعنی وقوع انقلاب مخملی در گرجستان ادامه داشت، مناسبات با روسیه بزرگترین همسایه شمالی عادی بود.

** آغاز تحرکات ناتو در حوزه دریای سیاه
تحرکات ناتو که اوایل سال های 2000 برای گسترش نفوذ در شرق اروپا و حوضه دریای سیاه آغاز شده بود، منجر به بروز دگرگونی های سیاسی در کشورهای منطقه از جمله انقلاب مخملی در گرجستان با کناره گیری شواردنادزه و به قدرت رسیدن میخائیل ساآکاشویلی شد که به عنوان دست نشانده غرب شهرت داشت.
بر کسی پوشیده نیست که انقلاب مخملی سال 2003 در گرجستان با حمایت و مساعدت های پشت پرده و آشکار غرب تحقق یافت و یکی از اهداف عمده آن هم کاهش جایگاه روسیه و گسترش نفوذ کشورهای غربی در منطقه بود. از همین رو دوره حکومت ساآکاشویلی رئیس جمهوری غربگرا با تغییر سیاست خارجی تفلیس و بیانیه هایی علیه روسیه همراه بود .
با وجود این رویکرد، روسیه همچنان بازار عمده محصولات کشاورزی گرجستان و مقصد اصلی شهروندان گرجی برای کار بود.
اما بیانیه های تند ساآکاشویلی علیه روسیه و اتهامات وارده در باره حمایت مسکو از مناطق جدایی طلب آبخازی و اوستیای جنوبی و نیز علاقه برای میزبانی گرجستان از نیروهای ناتو به تنش در روابط دو کشور دامن زد.
گرجستان همچنین زمستان سال 2005 خواستار خروج فوری نظامیان روسیه از آخالکالاکی و باتومی این کشور شد که زمان حکومت شواردنادزه در این مناطق مستقر شده بودند و سپس ساآکاشویلی قصد تفلیس برای عضویت در ناتو را اعلام و پارلمان هم سال 2006 مصوبه ای در این زمینه صادر کرد.

** همه پرسی عضویت گرجستان در ناتو و تنش های بیشتر تا جنگ
گرجستان ماه ژانویه سال 2008 همزمان با انتخابات ریاست جمهوری، همه پرسی عضویت در ناتو را نیز برگزار کرد که 77 درصد به آن رای مثبت دادند، ولی در پی آن مسکو هر گونه تحرکات این پیمان نزدیک مرزهای روسیه را تهدیدی برای منافع راهبردی خود در منطقه اعلام کرد.
از سوی دیگر، تنش در روابط تفلیس و مسکو ماه اوت سال 2008 به درگیری های نظامی گرجستان با نیروهای روسیه و مناطق تجزیه طلب آبخازی و اوستیای جنوبی منجر شد که نظامیان روسی توانستند در جریان این درگیری ها تا 30 کیلومتری پایتخت پیشروی کنند.
در پی این نبرد پنج روزه نیز مسکو بطور رسمی استقلال اوستیای جنوبی و آبخازی را به رسمیت شناخت و گرجستان هم در واکنش روابط دیپلماتیک با روسیه را قطع کرد.

** عضویت در ناتو اولویت سیاست خارجی تفلیس
هرچند سال 2013 حزب حاکم کنونی «رویای گرجستان» با پیروزی در انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری به قدرت ساآکاشویلی پایان داد، ولی دولت جدید هم عضویت در اتحادیه اروپا و ناتو را اولویت عمده سیاست خارجی این کشور اعلام کرد.
از دیگر سو مقام های گرجستانی که تا چندی پیش برای عادی سازی روابط با روسیه اعلام آمادگی می کردند با توجه به تحرک ناتو و نیز بیانیه های مسئولان گرجی برای پیوستن به این پیمان با واکنش های تند مسکو مواجه می شدند.
روسیه برگزاری تمرینات سالانه نظامی با حضور نظامیانی از کشورهای عضو ناتو با تجهیزات جنگی سنگین در گرجستان، پهلو گرفتن مرتب ناوگان نظامی غربی در بنادر این کشور در دریای سیاه و راه اندازی مراکز آموزشی نظامی ناتو در گرجستان را تهدیدی جدی برای امنیت خود تلقی می کرد.

** استقبال ناتو از گرجستان
مقامات ناتو که پیش از این اعلام می کردند، گرجستان شرایط پیوستن به این پیمان را ندارد، سال 2018 با رویکرد جدید از جذب تفلیس استقبال کردند که حمایت آمریکا و انگلیس را نیز در پی داشت، اما تنش بین گرجستان و روسیه را بیشتر کرد.
ینس استولتنبرگ دبیرکل ناتو اوایل اردیبهشت ماه گفت که گرجستان همه شرایط عضویت در این پیمان را دارد.
وی افزود: در اجلاس سران کشورهای عضو ناتو در ماه جولای (مرداد) شاهد پیشرفت هایی برای عضویت گرجستان در ناتو خواهیم بود، ولی هنوز در مورد جزئیات تصمیمی اتخاذ نشده است.
استولتنبرگ گفت: به باور من همه کشورهای عضو ناتو حمایت قاطعانه خود را ازعضویت گرجستان در این سازمان به نمایش می گذارند و کمک های سیاسی و عملی را به تفلیس را ادامه خواهند داد.

** تلاش گرجستان برای عضویت در ناتو
گئورگی کویریکاشویلی نخست وزیر گرجستان اوایل خرداد امسال در سفر به آمریکا ابراز امیدواری کرد که تلاش های تفلیس برای عضویت در ناتو تا سال 2021 تحقق یابد.
وی گفت: انتظار داریم جامعه بین الملل و ناتو اتفاق نظر لازم را پیدا کنند و در خصوص این تصمیم بسیار مهم به توافق برسند.
کویریکاشویلی یادآور شد که پیوستن به ناتو با توجه به ضرورت تقویت امنیت گرجستان برای مقامات این کشور اهمیت بسیار زیادی دارد و تفلیس هر روز برای عضویت در جامعه اروپایی و آتلانتیک تلاش می کند و امیدوار است که هرچه سریع تر به این هدف دست یابد.
مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا نیز در جریان دیدار با نخست وزیر گرجستان در واشنگتن گفت: آمریکا برای پیوستن تفلیس به سازمان پیمان آتلانتیک شمالی اقدام و در اجلاس ماه جولای (19 و 20 تیر ماه) در بروکسل از این برنامه حمایت می کند.

** ابراز نگرانی روسیه از همکاری گرجستان و ناتو
گریگوری کاراسین معاون وزیر امور خارجه روسیه چند روز پس از سفر نخست وزیر گرجستان به آمریکا، از نگرانی مسکو در مورد تعمیق همکاری تفلیس و ناتو خبر داد و گفت: حق داریم در پاسخ به نزدیکی گرجستان و ناتو اقدامات لازم را برای تقویت امنیت خود انجام دهیم.
وی افزود: گسترش حضور نظامی نیروهای بیگانه در منطقه قفقاز جنوبی تهدید مستقیم برای روسیه دارد.
کاراسین گفت: شرکای گرجستان در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی حتی پنهان هم نمی کنند که قدرت نظامی این کشور را در رابطه با مهار کردن روسیه تقویت می کنند و در چنین شرایطی ما حق داریم برای تحکیم امنیت خود و کشورهای متفق اقدامات لازم را انجام دهیم.

** سوریه نیز وارد ماجرا شد
همزمان با تشدید تنش میان تفلیس و مسکو، دمشق نیز اعلام کرد استقلال مناطق آبخازی و اوستیای جنوبی را به رسمیت می شناسد و به این ترتیب سوریه به جمع روسیه، نیکاراگوا، ونزوئلا و نائورو پیوست که استقلال این مناطق را پذیرفته اند.
این اقدام با واکنش تفلیس مواجه شد و اعلام کرد که روابط دیپلماتیک خود را با دمشق قطع می کند.
تفلیس همچنین مدعی شد که دولت سوریه به تحریک روسیه و با نقض موازین حقوق بین المللی استقلال این دو منطقه را به رسمیت شناخته است و ناتو نیز با انتشار بیانیه ای ضمن حمایت از تفلیس، اقدام دمشق را محکوم کرد.
کارشناسان سیاسی معتفدند با ادامه تلاش های تفلیس برای عضویت در ناتو و گسترش حضور نظامی این پیمان در گرجستان تنش در روابط با روسیه بیشتر می شود و برنده عمده نیز قدرت های غربی هستند.
گزارش از : تلمان زمان اف - مرضیه فاتحی
خاورم ** 337** 1579**1516


گروه های زیر مجموعه بین‌الملل

خاورمیانه
خاورمیانه

آخرین اخبار

بالندگی در اوج تحریم تجربه شیرین البرز 97
کرج- ایرنا - استان نوپای البرز یا سرزمین اقوام با وجود فشارهای بدخواهان ملت ایران، اوج بالندگی اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و ... را در سال 97 به نمایش گذاشت و این سال با دستاوردهای فراوانی برای ساکنان این خطه رقم خورد.
«رونق تولید» قفل بسته تنها کارخانه فرومنگنز کشور را گشود
همدان - ایرنا - رییس سازمان صنعت، معدن و تجارت همدان گفت: با دستور و تاکید ویژه دکتر رضا رحمانی وزیر صنعت، معدن و تجارت، کارخانه ذوب آهن اسدآباد به عنوان تنها تولیدکننده فرومنگنز کشور، در سال جدید دوباره راه اندازی می شود و رونق به این واحد صنعتی راکد باز می گردد.
باران و سیل به حدود یکهزار واحد مسکونی خراسان شمالی خسارت زد
بجنورد- ایرنا- مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی خراسان شمالی گفت: در بارندگی ها و سیلاب روزهای اخیر حدود یکهزار واحد مسکونی خسارت دیده است.
خورشید و فرصت تحول در تولید انرژی
سمنان- ایرنا- خورشید به عنوان منبع سازگار زیست محیطی ظرفیتی نهفته برای آغاز فصل جدیدی در عرصه تحول تولید انرژی است که می تواند افق های تازه ای برای بخش های صنعتی، اقتصادی، رفاهی و اجتماعی کشور باشد.
استاندار تهران: نقش مدیریت استان در تحقق شعار سال مهم است
تهران- ایرنا- استاندار تهران با بیان اینکه تحقق شعار سال 98 الزاماتی دارد که باید آن را فراهم کرد اضافه کرد: استانداری به عنوان رئیس همه کارگروه هایی که در زمینه رونق تولید فعال هستند، برای رونق بخشی به تولید و افزایش کیفیت محصولات تولیدی نقش مهمی برعهده دارد.
همراهی مردم با تولیدکنندگان در تحقق شعار سال ضروری است
اهواز - ایرنا - معاون اداری، مالی و مدیریت منابع وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با اشاره به نامگذاری سال 98 به نام رونق تولید گفت: همراهی مردم با تولید کنندگان برای رونق کالای داخلی و تحقق شعار سال ضروری است.
مناطق روستایی گنبد از بحران و مخاطرات سیل خارج شد
گنبدکاووس - ایرنا - فرماندار ویژه گنبدکاووس گفت: به دنبال عادی شدن اوضاع از دو روز گذشته در سطح شهر گنبد، مخاطرات و بحران سیل و طغیان رودخانه در روستاهای این شهرستان در هر دو بخش مرکزی و داشلی برون نیز برطرف شد.
پنج میلیون وسیله نقلیه در جاده های استان مرکزی تردد کردند
اراک - ایرنا - مدیرکل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان مرکزی گفت: پنج میلیون و 131 هزار و 441 وسیله نقلیه از ابتدای طرح نوروزی تاکنون از جاده های این استان تردد کردند.
واژگونی خودروی اتباع بیگانه در سراوان 16مصدوم برجا گذاشت
زاهدان- ایرنا- رئیس مرکز مدیریت حوادث و فوریت های پزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان گفت: واژگونی یک دستگاه وانت تویوتا حامل اتباع بیگانه غیرمجار در مسیر سراوان - کوهرناگان 16 مجروح برجا گذاشت.
سه کوهنورد مفقود شده در ارتفاعات تفتان پیدا شدند
زاهدان- ایرنا- مدیرعامل جمعیت هلال احمر سیستان و بلوچستان گفت: سه کوهنورد مفقود شده در ارتفاعات تفتان با تلاش نیروهای امدادی جمعیت هلال احمر شهرستان خاش پیدا شدند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

ویدئو - با برخی شگفتی‌های برج طغرل آشنا شوید
«برج طغرل» را یکی از زیباترین آثار تاریخی با پیشینه‌ای برابر ۹ قرن یعنی متعلق به دوره سلجوقی می‌دانند. مورخان معتقدند «طغرل بیک سلجوقی» مؤسس و نخستین پادشاه سلسله سلجوقیان در این برج آرمیده و همین امر سبب شده تا این اثر ملی به نام «برج طغرل» شهرت یابد. برای این بنای تاریخی کاربری‌های مختلفی مانند «ساعت»، «منعکس‌کننده صدا» و «راهنمای مسافران» عنوان کرده‌اند. برای رسیدن به برج طغرل در شهرری، خیابان ابن‌بابویه و در مقابل سردر شرقی، استفاده از مترو بهترین راه ممکن است. در فاصله مترو تا برج نیز تاکسی و اتوبوس‌هایی که در مقابل درِ خروجی مترو منتظر مسافران هستند، شما را به مقصد می‌رسانند.
سرمایه‌گذاران خارجی در مناطق آزاد کم شدند
آمارها نشان می‌دهد میزان جذب سرمایه خارجی در ۱۱ ماهه نخست سال 1397 نسبت به سال قبلش بیش از ۳۲ درصد کاهش داشته، این در حالی است که این آمار در سال ۱۳۹۶ روند افزایشی داشته است.
واردات ۲۰۳ تن عروسک به کشور+ جدول
براساس آمار گمرک در ۱۱ ماهه سال ۹۷ بالغ بر ۲۰۳ تن انواع عروسک از ۲ کشور جهان وارد ایران شده است.
موفقیت تیم ملی فوتبال امید، با وجود بدشانسی در راه المپیک
پیشکسوت فوتبال ایران می‌گوید با وجود بدشانسی تیم ملی فوتبال امید کشورمان در بازی برابر ترکمنستان و وجود چند مصدوم، امیدوار است این تیم بتواند امید ایران برای کسب سهمیه المپیک را زنده نگه دارد.
تاریخچه ۶ داربی که در عید برگزار شد
دهم فروردین ۹۸ ایران جذاب‌تر از همیشه خواهد شد. جایی که رفاقت جایش را به رقابت می‌دهد و یک باخت می‌تواند تمام خوشی‌های عید نوروز را به کام هوادار تلخ کند. داربی هشتاد و نهم، هفتمین داربی می‌شود که در تعطیلات عید یا روزهای نزدیک به تعطیلات برگزار می‌شود و پیروزی برای هر تیم می‌تواند به عنوان شیرین‌ترین عیدی ممکن تلقی شود.
آمریکا تعدادی از بانک های دولتی ونزوئلا را تحریم کرد
نشست سه جانبه آمریکا، روسیه و چین درباره افغانستان برگزار شد
در سر ترامپ چه می گذرد؟
موضع ترامپ درباره جولان مصرف داخلی دارد
'رشیده طلیب'، نماینده ای که به استیضاح ترامپ می اندیشد
جهان موضع ترامپ در قبال جولان را محکوم کرد
ارتش یمن پهپاد آمریکایی را بر فراز صنعا سرنگون کرد
تحقیقات جنجالی مولر درباره روسیه و ستاد انتخاباتی ترامپ پایان یافت
اظهارات ترامپ درباره جولان ماهیت چیزی را تغییر نمی دهد
نماینده مجلس سوریه: اقدام ترامپ نشانه شکست مزدوران تروریست آمریکاست