پیشروی ناتو در قفقاز جنوبی و تشدید تنش میان گرجستان و روسیه

11:03 ۱۱ روز و ۱۱ ساعت پیش ایرنا 144 0
پیشروی ناتو در قفقاز جنوبی و تشدید تنش میان گرجستان و روسیه

باکو – ایرنا – تحرکات پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) برای نفوذ در قفقاز جنوبی و قطعی شدن عضویت گرجستان در این سازمان موجب تشدید تنش میان تفلیس و مسکو شده است.

ایرنا

به گزارش ایرنا، روابط دیپلماتیک گرجستان و روسیه از سال 2008 به تصمیم تفلیس و در پاسخ به اقدام مسکو در به رسمیت شناختن استقلال دو منطقه آبخازی و اوستیای جنوبی قطع شده است.
گرجستان این دو منطقه را بخشی از خاک خود می داند و به رسمیت شناخته شدن استقلال آنها از سوی روسیه ،عامل اصلی اختلاف دو کشور است.
با وجود اختلافات، مقامات دو کشور در 10 سال گذشته گاهی در باره امید خروج از بن بست مناسبات سخن می گفتند، ولی در ماه های اخیر و با قطعی شدن عضویت گرجستان در ناتو، تنش میان دو کشور حادتر شد.
وزارت امور خارجه گرجستان اوایل فروردین امسال کرد که دیپلمات حافظ منافع روسیه مستقر در سفارت سوئیس در تفلیس را اخراج می کند .
هر چند دولت گرجستان اعلام کرد این اقدام را در پی موضعگیری ضدروسی آمریکا، انگلیس و برخی کشورهای اروپایی پیامد مسمومیت سرگئی اسکریپال جاسوس سابق روس در لندن و در حمایت از موضع غرب انجام می دهد، ولی این موضوع بهانه ای دیگری از سوی تفلیس برای نزدیکی به غرب و فاصله گرفتن از مسکو تلقی می شود.
برای شناخت وضعیت کنونی و پیش بینی افق آینده، نگاهی گذرا به روابط تفلیس و مسکو از زمان استقلال گرجستان و همچنین مروری بر مواضع متقابل و تشدید تنش بین دو همسایه ضروری است.

** روابط گرجستان و روسیه در گذر زمان
گرجستان با 69 هزار و 700 کیلومتر مربع مساحت و سه میلیون و 718 هزار نفر جمعیت همراه جمهوری آذربایجان و ارمنستان یکی از سه کشور منطقه قفقاز جنوبی است که از نظر جغرافیایی با قرار گرفتن در غرب دریای سیاه و داشتن مرز مشترک با ترکیه، روسیه ، ارمنستان و جمهوری آذربایجان موقعیت جغرافیایی بسیار مناسبی دارد.
پس از فروپاشی شوروی در سال 1991، گرجستان نیز مانند دیگر جمهوری ها مستقل شد و نخست با به قدرت رسیدن ادوارد شواردنادزه آخرین وزیر امور خارجه شوروی سابق بر کسی پوشیده نبود که این سیاستمدار کهنه کار گرجی تبار سیاست همخوانی با مسکو را پیش خواهد گرفت.
سال های نخست استقلال گرجستان با مناقشات قومی و تلاش های دو منطقه آبخازی و اوستیای جنوبی برای خروج از کنترل دولت مرکزی همراه بود که در اوایل دهه 90 میلادی به درگیری های نظامی میان ارتش و نیروهای مناطق جدایی طلب و در نهایت خارج شدن این دو منطقه از کنترل دولت انجامید.
در دوره زمامداری شواردنادزه که تا سال 2003 یعنی وقوع انقلاب مخملی در گرجستان ادامه داشت، مناسبات با روسیه بزرگترین همسایه شمالی عادی بود.

** آغاز تحرکات ناتو در حوزه دریای سیاه
تحرکات ناتو که اوایل سال های 2000 برای گسترش نفوذ در شرق اروپا و حوضه دریای سیاه آغاز شده بود، منجر به بروز دگرگونی های سیاسی در کشورهای منطقه از جمله انقلاب مخملی در گرجستان با کناره گیری شواردنادزه و به قدرت رسیدن میخائیل ساآکاشویلی شد که به عنوان دست نشانده غرب شهرت داشت.
بر کسی پوشیده نیست که انقلاب مخملی سال 2003 در گرجستان با حمایت و مساعدت های پشت پرده و آشکار غرب تحقق یافت و یکی از اهداف عمده آن هم کاهش جایگاه روسیه و گسترش نفوذ کشورهای غربی در منطقه بود. از همین رو دوره حکومت ساآکاشویلی رئیس جمهوری غربگرا با تغییر سیاست خارجی تفلیس و بیانیه هایی علیه روسیه همراه بود .
با وجود این رویکرد، روسیه همچنان بازار عمده محصولات کشاورزی گرجستان و مقصد اصلی شهروندان گرجی برای کار بود.
اما بیانیه های تند ساآکاشویلی علیه روسیه و اتهامات وارده در باره حمایت مسکو از مناطق جدایی طلب آبخازی و اوستیای جنوبی و نیز علاقه برای میزبانی گرجستان از نیروهای ناتو به تنش در روابط دو کشور دامن زد.
گرجستان همچنین زمستان سال 2005 خواستار خروج فوری نظامیان روسیه از آخالکالاکی و باتومی این کشور شد که زمان حکومت شواردنادزه در این مناطق مستقر شده بودند و سپس ساآکاشویلی قصد تفلیس برای عضویت در ناتو را اعلام و پارلمان هم سال 2006 مصوبه ای در این زمینه صادر کرد.

** همه پرسی عضویت گرجستان در ناتو و تنش های بیشتر تا جنگ
گرجستان ماه ژانویه سال 2008 همزمان با انتخابات ریاست جمهوری، همه پرسی عضویت در ناتو را نیز برگزار کرد که 77 درصد به آن رای مثبت دادند، ولی در پی آن مسکو هر گونه تحرکات این پیمان نزدیک مرزهای روسیه را تهدیدی برای منافع راهبردی خود در منطقه اعلام کرد.
از سوی دیگر، تنش در روابط تفلیس و مسکو ماه اوت سال 2008 به درگیری های نظامی گرجستان با نیروهای روسیه و مناطق تجزیه طلب آبخازی و اوستیای جنوبی منجر شد که نظامیان روسی توانستند در جریان این درگیری ها تا 30 کیلومتری پایتخت پیشروی کنند.
در پی این نبرد پنج روزه نیز مسکو بطور رسمی استقلال اوستیای جنوبی و آبخازی را به رسمیت شناخت و گرجستان هم در واکنش روابط دیپلماتیک با روسیه را قطع کرد.

** عضویت در ناتو اولویت سیاست خارجی تفلیس
هرچند سال 2013 حزب حاکم کنونی «رویای گرجستان» با پیروزی در انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری به قدرت ساآکاشویلی پایان داد، ولی دولت جدید هم عضویت در اتحادیه اروپا و ناتو را اولویت عمده سیاست خارجی این کشور اعلام کرد.
از دیگر سو مقام های گرجستانی که تا چندی پیش برای عادی سازی روابط با روسیه اعلام آمادگی می کردند با توجه به تحرک ناتو و نیز بیانیه های مسئولان گرجی برای پیوستن به این پیمان با واکنش های تند مسکو مواجه می شدند.
روسیه برگزاری تمرینات سالانه نظامی با حضور نظامیانی از کشورهای عضو ناتو با تجهیزات جنگی سنگین در گرجستان، پهلو گرفتن مرتب ناوگان نظامی غربی در بنادر این کشور در دریای سیاه و راه اندازی مراکز آموزشی نظامی ناتو در گرجستان را تهدیدی جدی برای امنیت خود تلقی می کرد.

** استقبال ناتو از گرجستان
مقامات ناتو که پیش از این اعلام می کردند، گرجستان شرایط پیوستن به این پیمان را ندارد، سال 2018 با رویکرد جدید از جذب تفلیس استقبال کردند که حمایت آمریکا و انگلیس را نیز در پی داشت، اما تنش بین گرجستان و روسیه را بیشتر کرد.
ینس استولتنبرگ دبیرکل ناتو اوایل اردیبهشت ماه گفت که گرجستان همه شرایط عضویت در این پیمان را دارد.
وی افزود: در اجلاس سران کشورهای عضو ناتو در ماه جولای (مرداد) شاهد پیشرفت هایی برای عضویت گرجستان در ناتو خواهیم بود، ولی هنوز در مورد جزئیات تصمیمی اتخاذ نشده است.
استولتنبرگ گفت: به باور من همه کشورهای عضو ناتو حمایت قاطعانه خود را ازعضویت گرجستان در این سازمان به نمایش می گذارند و کمک های سیاسی و عملی را به تفلیس را ادامه خواهند داد.

** تلاش گرجستان برای عضویت در ناتو
گئورگی کویریکاشویلی نخست وزیر گرجستان اوایل خرداد امسال در سفر به آمریکا ابراز امیدواری کرد که تلاش های تفلیس برای عضویت در ناتو تا سال 2021 تحقق یابد.
وی گفت: انتظار داریم جامعه بین الملل و ناتو اتفاق نظر لازم را پیدا کنند و در خصوص این تصمیم بسیار مهم به توافق برسند.
کویریکاشویلی یادآور شد که پیوستن به ناتو با توجه به ضرورت تقویت امنیت گرجستان برای مقامات این کشور اهمیت بسیار زیادی دارد و تفلیس هر روز برای عضویت در جامعه اروپایی و آتلانتیک تلاش می کند و امیدوار است که هرچه سریع تر به این هدف دست یابد.
مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا نیز در جریان دیدار با نخست وزیر گرجستان در واشنگتن گفت: آمریکا برای پیوستن تفلیس به سازمان پیمان آتلانتیک شمالی اقدام و در اجلاس ماه جولای (19 و 20 تیر ماه) در بروکسل از این برنامه حمایت می کند.

** ابراز نگرانی روسیه از همکاری گرجستان و ناتو
گریگوری کاراسین معاون وزیر امور خارجه روسیه چند روز پس از سفر نخست وزیر گرجستان به آمریکا، از نگرانی مسکو در مورد تعمیق همکاری تفلیس و ناتو خبر داد و گفت: حق داریم در پاسخ به نزدیکی گرجستان و ناتو اقدامات لازم را برای تقویت امنیت خود انجام دهیم.
وی افزود: گسترش حضور نظامی نیروهای بیگانه در منطقه قفقاز جنوبی تهدید مستقیم برای روسیه دارد.
کاراسین گفت: شرکای گرجستان در سازمان پیمان آتلانتیک شمالی حتی پنهان هم نمی کنند که قدرت نظامی این کشور را در رابطه با مهار کردن روسیه تقویت می کنند و در چنین شرایطی ما حق داریم برای تحکیم امنیت خود و کشورهای متفق اقدامات لازم را انجام دهیم.

** سوریه نیز وارد ماجرا شد
همزمان با تشدید تنش میان تفلیس و مسکو، دمشق نیز اعلام کرد استقلال مناطق آبخازی و اوستیای جنوبی را به رسمیت می شناسد و به این ترتیب سوریه به جمع روسیه، نیکاراگوا، ونزوئلا و نائورو پیوست که استقلال این مناطق را پذیرفته اند.
این اقدام با واکنش تفلیس مواجه شد و اعلام کرد که روابط دیپلماتیک خود را با دمشق قطع می کند.
تفلیس همچنین مدعی شد که دولت سوریه به تحریک روسیه و با نقض موازین حقوق بین المللی استقلال این دو منطقه را به رسمیت شناخته است و ناتو نیز با انتشار بیانیه ای ضمن حمایت از تفلیس، اقدام دمشق را محکوم کرد.
کارشناسان سیاسی معتفدند با ادامه تلاش های تفلیس برای عضویت در ناتو و گسترش حضور نظامی این پیمان در گرجستان تنش در روابط با روسیه بیشتر می شود و برنده عمده نیز قدرت های غربی هستند.
گزارش از : تلمان زمان اف - مرضیه فاتحی
خاورم ** 337** 1579**1516


گروه های زیر مجموعه بین‌الملل

بین‌الملل
بین‌الملل

آخرین اخبار

دستیابی به ظرفیت 190 هزار سو قابل تحقق است
کاشان-ایرنا- وزیر اطلاعات در بازدید از مجتمع هسته ای نطنز گفت: دستیابی به ظرفیت 190 هزار سو غنی سازی مورد نظر رهبر معظم انقلاب قابل تحقق است.
بانوان کبدی کار ایران به دنبال قهرمانی در جاکارتا
ارومیه- ایرنا- سرمربی هندی تیم ملی کبدی بانوان با اشاره به پیش رو بودن بازی های آسیایی 2018، گفت: بانوان کبدی کار ایران به دنبال قهرمانی در جاکارتا هستند.
طرح آمایش اتباع خارجی در استان تهران آغاز شد
تهران ـ ایرنا ـ مدیرکل امور اتباع و مهاجران خارجی استانداری تهران گفت: اجرای طرح آمایش 13 ویژه اتباع افغانستانی و 12 ویژه اتباع عراقی در 49 دفتر خدماتی استان تهران آغاز شد.
کار سختی برای تکرار قهرمانی بسکتبال آسیا داریم
رشت - ایرنا - سرپرست تیم ملی بسکتال جوانان گفت: کار سختی برای تکرار و دفاع از عنوان قهرمانی خود در آسیا داریم.
کارشناسان اتریشی از زیستگاه های حیات وحش گلستان دیدن کردند
گرگان – ایرنا - معاون و کارشناسان وزارت محیط زیست و توسعه پایدار کشور اتریش در قالب گروه 10 نفره ای به گلستان سفر کرده و از برخی زیستگاه های حیات وحش در نقاط مختلف این استان دیدن کردند.
یک واحد تولیدی در قزوین بازگشایی شد
قزوین-ایرنا- یک واحد تولیدی در شهرک صنعتی کاسپین قزوین روز دوشنبه با حضور معاون وزیر صنعت،معدن و تجارت و رییس سازمان صنایع کوچک و شهرک های صنعتی ایران بازگشایی شد.
گزارش ایرنا از وضعیت بازار تهران
تهران - ایرنا - گروهی که گفته می شود از کسبه و بازاریان تهران هستند، امروز - دوشنبه - مقابل ساختمان مجلس شورای اسلامی در میدان بهارستان تجمع کرده و خواستار رفع برخی مشکلات صنفی و اقتصادی خود شدند.
نگاه فدراسیون کوهنوردی به المپیک 2024 پاریس است
زنجان - ایرنا - رئیس فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی کشور گفت: نگاه این فدراسیون به بازی های المپیک 2024پاریس است و برای حضور توانمندتر در این بازی ها باید برنامه ریزی لازم صورت گیرد.
گازگرفتگی در فریمان چهار قربانی گرفت
مشهد - ایرنا - رئیس اداره حوادث و مدیریت بحران دانشگاه علوم پزشکی مشهد گفت: چهار نفر بر اثر مسمومیت با گاز منوکسید کربن داخل چاه در یکی از روستاهای شهرستان فریمان جان باختند.
همراهان نیرومند ترامپ و آینده مبهم اتحادیه – حسین ضیایی*
کمتر کسی می پنداشت که جذابیت ایدئولوژی راستگرایانه ونژاد پرستانه دونالد ترامپ در امریکا بر پایه ساختن'أمریکای سفید'به این سرعت در درون کشورهای اروپایی همراهان وهواداران جدی و نیرومندی را حتی در درون هیات های حاکمه اتحادیه اروپایی پیدا کند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

خوشگذرانی خانم بازیگر در خارج از کشور
خاطره اسدی؛ بازیگر سینما و تلویزیون، که برای تماشای بازی های جام جهانی به روسیه رفته است، تصویر زیر را از سفر خود به این کشور منتشر کرد.
مصرف غیرقانونی جوش شیرین و جوهر قند در برخی نان‌های سنتی
عضو هیئت مدیره سندیکای خمیرمایه ایران گفت: در فرآیند تولید برخی نان های سنتی به صورت غیرقانونی از جوش شیرین و جوهر قند استفاده می شود.
عکس ˮممنوعهˮ بهاره افشاری پخش شد!
بهاره افشاری در سریال ویژه شبکه نمایش خانگی «ممنوعه» به ایفای نقش می‌پردازد.
خارج گردی ˮکمند امیرسلیمانیˮ با تیپی خاص-عکس
کمند امیرسلیمانی عکس زیر را در صفحه اش منتشر کرد.
تیپ کابویی بازیگر محبوب ˮپایتختˮ -عکس
مهران احمدی این پست را در اینستاگرامش منتشر کرد.
­مذاکرات میان دولت نیکاراگوئه و مخالفان از سر گرفته شد
ارائه نشدن اسناد پرونده روسیه، صدای ترامپ را درآورد
فرمانده ارتش لبنان به آمریکا سفر کرد
سفر متیس به چین، تقویت صلح یا تشدید تنش ها
ورود معنادار عربستان به داستان صلح در افغانستان
تایمز: تأمین امنیت سفر ترامپ به لندن هزینه‌بر است
نماینده کنگره آمریکا: با مقام های دولت ترامپ برخورد شود
آمریکا برنامه عاری سازی هسته ای را به کره شمالی می دهد
پناهجویان به زندان های فوق امنیتی در آمریکا منتقل شدند
نیویورک تایمز:پایه های رژیم استبدادی اردوغان محکم تر از قبل شد