لیبی؛ آینده و سناریوهای پیش روی

16:12 ۲۴۶ روز و ۵ ساعت پیش ایرنا 798 0
لیبی؛ آینده و سناریوهای پیش روی

الجزیره-ایرنا- لیبی از زمان سرنگونی حکومت «معمر القذافی » دیکتاتور این کشور پیوسته با مشکل جنگ و درگیری های داخلی مواجه بوده است و با وجود گذشت هفت سال هنوز هم این کشور به ساحل امن نرسیده است و پیوسته اخباری مبنی بر وقوع درگیری ها در شمال و جنوب این کشور به گوش می رسد.

ایرنا

به گزارش ایرنا، لیبی از زمان سقوط حکومت «معمر قذافی» دیکتاتور پیشین این کشور در سال 2011 دستخوش جنگ و ناآرامی است.
اکنون دو دولت در این کشور وجود دارد: دولت وفاق ملی به ریاست «فایز السراج» در طرابلس که مورد حمایت سازمان ملل است و دیگری دولت طبرق در شرق لیبی به ریاست «عبدالله الثنی» است که مورد تایید ژنرال حفتر فرمانده ارتش این کشور قرار دارد.
پارلمان لیبی از دولت مخالف دولت وفاق ملی که در شرق این کشور مستقر است، حمایت می کند.
رسانه های لیبیایی این روزها از حمله نیروهای ژنرال «خلیفه حفتر» فرمانده ارتش لیبی مورد حمایت مجلس این کشور به شهر «درنه» خبر می دهند و از سوی دیگر خبرهایی در خصوص تداوم درگیری ها در شهر «سبها» واقع در جنوب لیبی میان قبایل «التبو» و «اولاد سلیمان» و همچنین کمک مزدوران چادی به طرفین درگیری به گوش می رسد که در جریان آن ده ها نفر از طرفین کشته و صدها تن دیگر نیز زخمی شده اند.
«غسان سلامه » نماینده سازمان ملل که سومین نماینده این نهاد بین المللی برای حل بحران لیبی است، این روزها سخت تلاش می کند طرف های لیبیایی را قانع کند در خصوص تاریخ برگزاری انتخابات در این کشور با هم به توافق برسند تا به هرج و مرج ها در این کشور پایان داده شود، او اولویت نخست سازمان ملل را در لیبی، برگزاری انتخابات اعلام کرده و گفته است تلاش می شود تا اواخر سال جاری میلادی در این کشور انتخابات برگزار شود . برخی منابع نیز می گویند وی تلاش می کند این انتخابات را در ماه سپتامبر یعنی تا چهار ماه آینده برگزار کند اما هنوز به طور قطع نمی توان گفت این انتخابات در این کشور بحران زده در این زمان برگزار می شود یا نه.
ژنرال حفتر که از جمله قدرتمندترین افراد در لیبی است و ادعا می کند نیروهای وی کنترل بیشتر مناطق لیبی را در دست دارند، چندی پیش گفته بود لیبی برای پذیرش دمکراسی آمادگی ندارد اما وی راه حل عملی دیگری برای حل مشکلات مردم ارائه نکرد و اینجا این سوال پیش می آید که لیبی با توجه به شرایط موجود به چه سمت و سویی می رود و چه سناریوهایی در انتظار این کشور نفتی است.
در خصوص سرنوشت لیبی باید گفت حل این بحران اکنون تنها در دست طرف های لیبیایی نیست؛ بسیاری از کشورهای منطقه و از جمله کشورهای عربی مانند امارات و عربستان و قطر و همچنین کشورهای اروپایی در لیبی منافعی دارند و سعی می کنند در هرگونه راه حلی برای این بحران و آینده لیبی ، منافع آن ها حفظ شود و علت دیدار شخصیت های لیبیایی از این کشورها هم همین است و به همین دلیل بحران در لیبی بسیار پیچیده شده است. رسانه های منطقه از حضور گسترده اماراتی ها در لیبی و حمایت آن ها از ژنرال حفتر و ایجاد یک پایگاه نظامی در این کشور خبر د اده اند و از سوی دیگر خبرهایی در خصوص کمک رژیم صهیونیستی به ژنرال حفتر منتشر می شود و طرفداران امارات، قطر را به ایفای نقش منفی در این کشور متهم می کنند.
با توجه به شرایط داخلی لیبی و دخالت کشورهای منطقه در بحران این کشور، می توان گفت پنج سناریو پیش روی لیبی است:

**سناریو نخست: دولت یکپارچه
در این حالت یک حکومت قدرتمند مرکزی بر سر کار خواهد آمد که کنترل همه مناطق را در دست خواهد داشت . بیشتر مردم لیبی و گروه های سیاسی این کشور خواستار وجود چنین دولتی هستند زیرا می خواهند یکپارچگی لیبی حفظ شود اما شرط تحقق این مهم ،توقف درگیری ها و توافق گروه های مختلف این کشور در خصوص آینده سیاسی آن است و در این میان مشکل تضاد منافع میان گروه های مختلف لیبیایی و همچنین منافع قدرت های منطقه ای خود نمایی می کند و مانع بزرگی در این مسیر محسوب می شود .
اگر لیبیایی بخواهند این کشور به صورت یکپارچه حفظ شود و سرمایه های آن بیش از این از بین نرود، باید بدانند که حل بحران کنونی از طریق نظامی حداقل در آینده نزدیک میسر نیست و باید درک کنند تداوم درگیری ها در این کشور به ضرر وطنشان است.
جدا از این تحقق این مهم ، نیازمند توافق کشورهای منطقه ای با هم در کنار توافق گروه های لیبیایی است و کشورهای منطقه ای نیز باید درک کنند مشکلات لیبی به کشورهای همسایه و کل منطقه سرایت می کند و امنیت منطقه و بین المللی را تحت تاثیر قرار می دهد.
اگر چنین دولتی تشکیل شود، مردم کمتر از نظر اقتصادی تحت فشار خواهند بود زیرا در این کشور منابع زیر زمینی مانند نفت به اندازه کافی برای بازسازی این کشور وجود دارد.

**سناریوی دوم: دولت فدرال
لیبی در گذشته به سه منطقه اصلی یعنی طرابلس در غرب، برقه در شرق و فزان در جنوب تقسیم می شده است.این سه منطقه از قدیم نوعی استقلال داشته اند و حتی پس از استقلال این کشور در سال 1951میلادی نیز به دلیل فاصله جغرافیایی زیاد میان این مناطق و عوامل تاریخی دیگر همین حالت را حفظ کردند تا اینکه در سال 1963 نظام منطقه ای و اقلیمی لغو شد و لیبی به 10 استان تقسیم شد و البته بحث سه منطقه مستقل لیبی در زمان حکومت قذافی از سال 1969 تا 2011 به طور کلی از بین رفت.
این روزها برخی طرف های لیبیایی سعی می کنند این کشور را همانند گذشته به سه منطقه بزرگ تقسیم کنند به گونه ای که هر یک از این مناطق، اختیارات گسترده ای صرف نظر از دولت مرکزی داشته باشند.طرفداران این سناریو می گویند با توجه به چند دستگی ها در لیبی و مشکلات امنیتی در آن، نظام فدرالیسم بهترین راه حل برای حل مشکلات موجود و اداره این کشور است .برخی گروه ها در شرق لیبی خواستار نظام فدرالی برای لیبی هستند.

**سناریو سوم: تجزیه لیبی
پس از سرنگونی نظام قذافی دولت های مختلف در لیبی نتوانسته اند با توجه به تنوع قبایل، هویت ها و ایدئولوژی ها در این کشور ، مردم لیبی را متحد نگه دارند، گروه های مختلف با هم درگیر شدند و از طرف دیگر بی اعتمادی طرف های لیبیایی به هم و سرسختی طرف های درگیر و اصرار بر مواضع خود باعث شده است لیبیایی ها از هم فاصله بگیرند و چنین سناریویی که هر چند تلخ است، مطرح شود هرچند این سناریو مخالفان سرسختی در داخل و خارج از لیبی دارد و کشورهای همسایه مانند الجزایر نیز پیوسته بر ضرورت حفظ یکپارچگی لیبی تاکید کرده اند اما به هر حال این خطر لیبی را با توجه به شرایط موجود تهدید می کند.

**سناریو چهارم: فروپاشی کامل حکومت و آغاز جنگ های داخلی گسترده
مردم لیبی از صدها سال پیش کنار هم زندگی کرده اند اما با توجه به این نکته که اکنون مقادیری زیادی سلاح در دست مردم است و ارتش و دستگاه امنیتی مرکزی این کشور بسیار ضعیف است و با توجه به قدرت قبایل در این کشور، این احتمال هم وجود دارد که اوضاع با به توافق نرسیدن گروه های مختلف در این کشور، به این سمت برود هرچند به نظر نمی رسد کسی موافق آن باشد و در نتیجه این احتمال ضعیف است اما ممکن است در مقاطعی عملا این کشور چنین چیزی را تجربه کند.

**سناریو پنجم: ادامه وضعیت کنونی تا زمانی نامشخص
با توجه به شرایط کنونی در لیبی ، یکی دیگر از احتمالات برای آینده این کشور دست کم در آینده نزدیک، تداوم وضعیت کنونی ، ادامه درگیری ها و هرج و مرج و باقی ماندن دولت در این کشور به صورت صوری است.بر اساس این سناریو و احتمال،هرج و مرج به دلیل وجود مقادیر زیادی اسلحه دست مردم و اختلاف گروه های مسلح با هم در این کشور ادامه می یابد ،این روزها هر یک از گروه های سیاسی دارای تشکیلات نظامی و گروه های مسلح وابسته به خود اند و توان از بین بردن طرف های دیپگر را ندارند ، فرهنگ همزیستی مسالمت آمیز در این کشور کمرنگ شده و همه این ها باعث ضعف احساس هویت ملی می شود و البته نتیجه تداوم چنین وضعیتی ،شکست طرح ها برای ایجاد آشتی است.
بر اساس این سناریو، دخالت های خارجی در سطوح منطقه ای و بین المللی ادامه می یابد و این دخالت ها باعث بدتر شدن اوضاع در این کشور بحران زده می شود، توازن قوا به همین صورت حفظ می شود و هرج و مرج و درگیری ها تداوم می یابد و اثری از ثبات سیاسی و اصلاحات مشاهده نمی شود و اینگونه زمینه برای فعالیت گروه های تندرو فراهم می شود.

با توجه به موارد ذکر شده باید گفت تنها راه حل بحران لیبی ،جلوگیری از هرگونه دخالت خارجی و نشستن گروه های مختلف لیبیایی پای میز مذاکره با هم و اولویت دادن به منافع ملی به جای منافع شخصی و گروهی و قبیله ای است در غیر این صورت محتمل ترین گزینه این است که وضعیت موجود و هرج و مرج در این کشور تداوم می یابد و در این میان هیچ یک از لیبیایی ها از این وضعیت سودی نخواهند برد بلکه برعکس ، بسیار زیان خواهند دید زیرا سرمایه های کشورشان صرف کشتار هموطنان و نابودی کشورشان می شود و به همین دلیل مردم و رهبران آن ها در این کشور باید منافع ملی را در اولویت قرار دهند تا این کشور هرچه زودتر به ساحل امن برسد.
خاورم **2041**1049


گروه های زیر مجموعه بین‌الملل

بین‌الملل
بین‌الملل

آخرین اخبار

مرعشی: اصلاح طلبان در عبور از گردنه سخت کنار دولت هستند
ساری- ایرنا- سخنگوی حزب کارگزاران سازندگی گمانه زنی در باره فاصله گرفتن اصلاح طلبان از دولت تدبیر و امید را نادرست دانست و گفت: اصلاح طلبان در عبور از گردنه سختی که کشور دچار آن شده در کنار دولت هستند.
نخستین همایش تصویربرداری استخوان و ماهیچه در مشهد برگزار شد
مشهد - ایرنا - نخستین همایش تصویربرداری از استخوان و ماهیچه (موسکولواسکلتال) روز پنجشنبه با حضور 160 نفر از رادیولوژیست های شرق کشور در مشهد برگزار شد.
مسیر هراز بازگشایی شد
تهران-ایرنا - رئیس ستاد مدیریت بحران شهرستان دماوند گفت: مسیر هراز که ساعاتی قبل به دلیل بارش سنگین برف و کولاک و همچنین لغزندگی بسته شده بود، با تلاش ماموران راهداری، پلیس راه و دیگر عوامل ستاد مدیریت بحران شهرستان، باز شد.
500 امدادگر چهار استان ارتقای درجه یافتند
مشهد - ایرنا - 500 نفر از امدادگران و نجاتگران جمعیت هلال احمر چهار استان کشور روز پنجشنبه طی مراسمی در مشهد ارتقای درجه یافتند.
وزیر راه :جاده های اصلی به بزرگراه تبدیل می شوند
گناوه-ایرنا- وزیر راه و شهرسازی گفت: یکی از برنامه های اولویت دار این وزارتخانه تبدیل مسیر اصلی جاده هایی با بار ترافیکی سنگین به بزرگراه بویژه در استان بوشهر است.
عملیات اجرایی راه آهن بوشهر- شیراز آغاز شد
بوشهر-ایرنا- عملیات اجرایی قطعه 10 راه آهن شیراز - بوشهر با اعتبار 2هزار و 343 میلیارد ریال شامگاه پنجشنبه در آئینی با حضور محمد اسلامی وزیر راه و شهرسازی در بوشهر آغاز شد.
سوانح رانندگی در هر شبانه روز 50 فوتی به همراه دارد
تبریز- ایرنا - رئیس پلیس راه کشور گفت: در هر 24 ساعت 50 نفر به دلیل سوانح رانندگی در جاده های برون شهری و درون شهری کشور جان خود را از دست می‌دهند.
گرد و غبار در اهواز به 22 برابر حد مجاز رسید
اهواز - ایرنا - میزان گرد و غبار در بعدازظهر روز پنجشنبه در اهواز به سه هزار و 304 میکروگرم بر مترمکعب (22 برابر حدمجاز) رسید.
چهار گردنه استان قزوین با کولاک همراه هستند
قزوین - ایرنا -معاون راهداری اداره کل حمل و نقل جاده ای قزوین گفت: هم اکنون گردنه های آوج، قسطین لار و بهرام آباد و طالقان با بارش برف و کولاک همراه هستند.
تولیدات کشاورزی ایران پس از انقلاب 4 برابر شده است
شهرکرد- ایرنا- وزیر جهاد کشاورزی گفت: تولیدات کشاورزی کشور از 25 میلیون تن در ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی، اینک به 122 میلیون تن افزایش یافته که این رقم افزایش 4 برابری را نشان می دهد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

عربستان - قطر؛ بازی سیاسی در ابوظبی
چهاردهمین روز از مسابقات فوتبال جام ملت‌های آسیا امشب با برگزاری چهار دیدار پیگیری خواهد شد.
دفاع تراکتوری‌ها از خرج‌های میلیاردی زنوزی
رئیس هیئت‌مدیره باشگاه تراکتورسازی با بیان این موضوع که باشگاه تبریزی دولتی نیست از خرج‌هایی که طی این مدت انجام شده دفاع کرد.
برخورد گرم کاتانچ و بازیکن عراقیِ آبی‌ها با بیرانوند
پس از پایان بازی ایران و عراق سرمربی اسلوونیایی عراق برخورد گرمی با دروازه‌بان تیم ملی ایران داشت.
قیمت طلا، سکه و ارز در بازار امروز
قیمت سکه تمام‌بهار آزادی در بازار تهران امروز، به مرز ۴ میلیون تومان رسید.
مراسم تشییع پیکر «حسین محب اهری» با حضور جمع کثیری از هنرمندان برگزار شد
مراسم تشییع پیکر هنرمند فقید حسین محب اهری، صبح امروز با حضور جمع کثیری از هنرمندان و علاقه‌مندان برگزار شد.
دو معلم به دلیل پوشش روبنده در الجزایر اخراج شدند
اتحادیه مشاغل تونس مردم را به اعتصاب دعوت کرد
درگیری در طرابلس پنج کشته به جا گذاشت
شمار قربانیان حمله تروریستی نایروبی به 14 نفر رسید
بازگشت سوریه به اتحادیه عرب مشروط به توافق کشورهای عربی است
البرادعی درخصوص تلاش ها درمصربرای تغییر قانون اساسی هشدارداد
نیروهای امنیتی سودانی سه معترض را زخمی کردند
انفجار در نایروبی 3 کشته و 14 زخمی بجا گذاشت
گفتمان سَلَفی در مصر – حسن سلامی*
البشیر بار دیگر با کناره گیری از قدرت مخالفت کرد