اصلاحات در تکاپوی اصلاح

13:28 ۳۴۵ روز و ۸ ساعت پیش ایرنا 1,174 0
اصلاحات در تکاپوی اصلاح

تهران-ایرنا- سخن از اصلاح در اصلاحات گرچه درعمر بیست ساله این جریان سیاسی موضوع تازه ای نیست اما اقتضائات جامعه کنونی ایران، نقد و بازسازی شیوه های سیاست ورزی و تاثیرگذاری را ضروری تر و پررنگ تر از همیشه متوجه ایده‌پردازان اصلاحات می کند.

ایرنا

به گزارش گروه تحلیل ، تفسیر و پژوهش های ایرنا، بازنگری در گفتمان سیاسی که در قالب تصحیح روش های کنونی، به روز رسانی ایده ها، برنامه ریزی برای آینده و بازگشت به معیارهای اصیل گذشته نمود می یابد، گزینه ای است که هر تفکر سیاسی برای دستیابی به مطلوبِ جامعه و ماندن در صدر آرای مردم باید برگزیند و عملی سازد. در جوامع توسعه یافته سیاسی، احزاب و تشکل ها با بهره گیری از چنین سازوکارهایی به تناوب در حوزه قدرت سیاسی و محبوبیت اجتماعی حضور یافته و نقش آفرینی می کنند.
در ایران امروز و درغیاب احزاب تاثیرگذار بهره گیری از چنین راهکارهایی، از سوی جریان های سیاسی مورد انتظار است. اصولگرایان و اصلاح طلبان به عنوان دو جناح مهم در عرصه سیاست کشور با وقوف به چنین راهکارهایی و درک اهمیت استفاده از آن ها درصدد نقش آفرینی گسترده و عمیق تر در معادلات قدرت و سیاست ورزی هستند. این تکاپو را دستکم در حیطه گفتار و کلام و به ویژه از سوی جریان اصلاحات می توان به وضوح مشاهده کرد و مورد واکاوی قرار داد.
طی ماه های گذشته و به سبب فزونی رویدادهای خاصی که جامعه ایران را متاثر کرد، بسیاری از صاحبان ایده و شخصیت های تاثیرگذار اصلاحات از ضرورت اصلاح در گفتمان خود سخن گفتند. دوری از اصول اساسی گفتمان، فاصله با بدنه اجتماعی و دغدغه های اقشار مختلف جامعه، فقدان برنامه واقع بینانه، عملگرا و بلندمدت در کنار تندوری های خواسته و ناخواسته دلایلی هستند که ایدئولوژیست های اصلاح طلب آن های را علائم هشداری ارزیابی می کنند که برای بقای این گفتمان باید مورد توجه قرار گیرند و رفع شوند.

**جایگاه «اصلاحات» به مثابه گفتمانی سیاسی
پیش از آغاز پرداختن به دلایل و راهکارهای تغییر در گفتمان اصلاحات شاید بهتر آن باشد که مشخص شود این جریان سیاسی که بنیان آن در خرداد سال 76 و همزمان با روی کار آمدن دولت هفتم در جمهوری اسلامی بنا نهاده شد، در چه سطحی از هرم قدرت، در چه مرحله ای از سیاست ورزی و در چه حدی از محبوبیت مدنی و اجتماعی قرار دارد. اصلاح طلبان را حاشیه های انتخابات ریاست جمهوری دهم به حاشیه ای از قدرت راند که برای بازگشت به سطحی حتی پایین تر از سطح پیش از این رویدادها در تلاشی پر زحمت افتادند.
مرحله نخست ثمربخشی این تلاش را می توان در خرداد سال 92 و در انتحابات ریاست جمهوری یازدهم شاهد بود، آن جا که برای پیروزی گفتمانی که کمترین زاویه را با اصلاح طلبی داشت، کار را به انصراف نامزد مورد نظر خود کشاندند. انتخابات مجلس دهم در اسفند 94 مرحله دوم ثمرچینی اصلاحات از درخت صبوری و کنشگری بود و تاثیرگذاری در تکرارحضور گفتمان اعتدال در پاستورهم سومین محصول تکاپوی اصلاح طلبان برای بازگشت به هرم قدرت. گرچه اعتدالیون همواره بر مشی استقلال خود تاکید کرده اند، اما نزدیکی گفتمانی اصلاحات و اعتدال را نمی توان از تحلیل ها و قضاوت های سیاسی و رسانه ای کنار گذاشت.
اصلاحات در بدنه اجتماعی جامعه ایران هم نفوذ و حضور قابل تاملی را طی سال های گذشته تجربه کرده است و شاید یکی از مهمترین دلایلی که اصلاح طلبان برای اصلاح درون ساختاری خود اصرار می ورزند حراست ازهمین پایگاه اجتماعی باشد.

**پاشنه آشیل های اصلاح طلبی
«توسعه سیاسی» آرمانی بود که جناح چپ سیاست ایران را در میانه های دهه 70 گرد هم آورد و جریانی را بنیان نهاد که بعدها به اصلاح طلبی موسوم و مرسوم گردید. اتوپیا یا آرمان شهری که اصلاحات در سال های 76 تا 84 در پی ساخت و پرداخت آن بودند بعدها به پاشنه آشیل این جریان تبدیل شد و اصلاح طلبان به دلیل تمرکز بیش از حد بر آزادی های مدنی، جامعه سیاسی توسعه یافته و دموکراسی مورد انتقاد و حتی هجمه قرار گرفتند، متهم شدند که عدالت اقتصادی و دغدغه های معیشتی را فراموش کرده ومسیری جز خواست توده های جامعه را در پیش گرفته اند.
طی دو دهه گذشته اصلاحات برای جبران چنین تمرکزی تلاش کردند که بر همه توده ها و اقشار توجه کنند و به اعتقاد برخی تحلیلگران همین چرخش آن ها را از توسعه سیاسی ابتدایی هم باز داشت. اما این تنها اتهامی نبود که اصلاحات با آن روبرو شد. انتخابات ریاست جمهوری نهم در سال 84 نقطه اوج تشتت رای این جریان بود که نتیجه آن از دست رفتن قوه مجریه و در پی آن قوه مقننه بود.
این شکست ضرورت نقد از درون و بازیابی و بازخوانی سیستماتیک برخی اصول را پررنگ کرد اما چنین ضرورتی از سوی بسیاری از چهره ها مورد بی توجهی قرار گرفت و تاریخ نشان داد که چنین غفلتی تا چه اندازه می تواند برای جریانی، سنگین باشد و گران تمام شود.
اصلاح طلبان طی سال های گذشته همانگونه که اشاره شد از بی برنامه گی در عرصه سیاست ورزی هم ضربه خوردند. استراتژی مشخصی که بتواند افق های حضور این جریان و نوع اثرگذاری آن ها را در درازمدت مشخص و تبیین کند، گوهر کمیابی بود که اصلاحات برای دست یافتن به آن همچنان در تلاش است. در کنار تمام این کاستی ها، اردوگاه اصلاح طلب همواره در معادلات سیاسی باید نقش عناصر رادیکال خود را نیز مورد توجه قرار می داد. عناصری که در برخی برهه ها با تندوری ها، قانون گریزی ها و عدول از اصل اصلاحات ضربه های فراوانی بر پیکره این جریان فکری وارد کردند.

**راه های حفظ آنچه از اصلاحات مانده است
تئورسین های اصلاحات این روزها بیش از پیش از ضرورت پرداختن به ساختار درونی اصلاحات البته از منظر انتقادی و اصلاحی سخن می گویند. چهره های شاخص اصلاح طلبان ضمن طرح این پرسش که در ایران امروز از «اصلاحات چه مانده است؟» بر سرعت بخشی به پروسه تصحیح روش ها و کشیدن نقشه راه برای مسیر دشوار پیش رو تاکید دارند.
الزامات این تسریع در تصحیح هم می تواند کانون توجه باشد. ایران امروز با ایران سال 76 تفاوت های بسیاری دارد. تفاوت هایی که از سطح دغدغه های فرهنگی و اقتصادی تا سیاسی و نظامی گسترده است. جامعه کنونی ایران به واسطه دسترسی به راه های فزون تر ارتباطی بسیار بیشتر از گذشته ذره بین در دست به دنبال تناقض های رفتاری و گفتاری در جریان ها و چهره های سیاسی می گردد تا به واسطه آن، تیغ انتقاد از میان مشکلات برکشد و بر راست و چپ بتازد. بر همین اساس فعالیت سیاسی در چنین فضایی مانند قدم نهادن در لبه همان تیغ است و نیازمند تدبیر و صداقت سیاسی.
طرح های پیشنهادی چون پارلمان اصلاحات، تجدید شکل بندی در شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان و بازنگری در تاثیرگذاری احزاب بر سازوکار تصمیم گیری در این جریان فکری، راه حل هایی است که ماه های گذشته رسانه ها، آن ها را از زبان چهره های شاخص اصلاح طلب منعکس کرده اند. هرچند این گزینه ها منتقدان جدی و حامیان سرسختی در این جریان فکری دارد اما افق اصلاح در اصلاحات به گفته همین چهره ها روشن است و این می تواند به غنای سیاست ورزی در ایران منجر شود.
اصلاح طلبان می توانند با تعیین و تبیین اصول و مبانی خود در چارچوب نظام و قانون اساسی از تندروهایی که به نام این جریان کام منافع ملی را تلخ می کنند، به نوعی برائت جویند و از آسیب زایی حرکات، گفتارها و موضع گیری های آسیب رسان دور شوند.

**پژوهشم**9402**1601**
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و پژوهش های خبری ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.


گروه های زیر مجموعه سیاسی

سیاست خارجی
سیاست خارجی

آخرین اخبار

نرخ عوارض آزاد راه پردیس امسال افزایش نخواهد داشت
تهران- ایرنا- مدیر عامل شرکت آزاد راه تهران- پردیس گفت: با توجه به نارضایتی مردم نسبت به افزایش نرخ عوارض آزاد راه، در سال 98 افزایش قیمت نخواهیم داشت.
فرمانده ناجا : تصادفات جاده ای 15 درصد کاهش یافت
اصفهان- ایرنا - فرمانده نیروی انتظامی از کاهش 15 درصدی تصادفات جاده ای از شروع سفرهای نوروزی تاکنون نسبت به مدت مشابه سال گذشته خبر داد.
بخش هایی از شهر گمیش تپه گلستان به زیر آب رفت
گرگان - ایرنا - بخش هایی از شهر 20 هزار نفری گمیش تپه مرکز شهرستان گمیشان استان گلستان به دلیل طغیان شاخه فرعی گرگانرود که از داخل این شهر می گذرد به زیر آب رفت.
بیش از 10 هزار واحد مسکونی گلستان دچار آبگرفتگی شدند
گرگان - ایرنا - مدیر عامل جمعیت هلال احمر استان گلستان گفت: براثر وقوع سیلاب در مناطق گوناگون این استان تاکنون 10 هزار و 63 واحد مسکونی دچار آبگرفتگی و برخی از آن ها غیرقابل سکونت شدند.
سیل زدگان مازنی کمک های بلاعوض دریافت می کنند
ساری-ایرنا-معاون وزیر کشور و رئیس سازمان مدیریت بحران کشور گفت: براساس تصمیم اولیه، سیل زدگان خسارت دیده ناشی از سیل در مازندران کمک های بلاعوض معیشتی وتعمیراتی دریافت می کنند.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور ازمناطق سیلزده مازندران بازدیدکرد
ساری-ایرنا- معاون وزیر کشور و رئیس سازمان مدیریت بحران کشور از مناطق سیلزده استان مازندران بازدید کرد و از نزدیک در جریان خسارت های وارده به این خطه شمال کشور قرار گرفت.
افزون بر 287 هزار مسافر نوروزی در یزد اسکان یافتند
یزد - ایرنا - سرپرست معاونت گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری یزد گفت: به مدت چهار روز( 27 اسفند 97 تا اول فرودین 98 ) ، 287 هزار و چهار نفر از مسافران نوروزی در استان اسکان داده شدند که این تعداد نسبت به مدت مشابه سال قبل 1.46 برابر رشد داشته است.
کرملین هم اظهارات ترامپ درباره جولان را به باد انتقاد گرفت
مسکو - ایرنا - سخنگوی رئیس جمهوری روسیه با انتقاد به اظهارات دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا درباره بلندی های جولان گفت: این گونه اظهارات می تواند اوضاع متشنج خاورمیانه را بی ثبات کند.
حزب الله یک حزب لبنانی منتخب مردم است
بیروت - ایرنا - 'جبران باسیل' وزیر خارجه لبنان عصر جمعه تاکید کرد که حزب الله لبنان یک حزب لبنانی است که از طرف مردم انتخاب و تایید شده است.
سوریه اظهارات ترامپ درباره جولان را خطرناک خواند
دمشق- ایرنا - وزارت خارجه سوریه نامه ای به 'آنتونیو گوتِرِش' دبیرکل سازمان ملل و رییس شورای امنیت پیرامون اظهارات خطرناک و غیرمسئولانه دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا ارسال کرد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

خاطره‌ای از عملیاتی شیرین در روز دوم فروردین
سردار حسین علایی گفت: در عملیات فتح المبین وقتی به پای تانک‌ها و نفربرهای نیروهای عراقی رسیدیم خیلی گرسنه بودیم و به داخل یکی از این نفربرها رفتیم. دیدیم نظامیان عراقی نیمرو درست کرده‌اند اما از ترس نیروهای ما این غذای‌شان را رها کرده و رفته بودند. ما نیز گرسنه بودیم و نیمرویی که آنها برای خودشان درست کرده بودند را خوردیم.
صعود تیم دونفره بانوان پینگ پنگ باز بزرگسال به یک چهارم نهایی مسابقات بین المللی عمان
تیم دو نفره بانوان پینگ پنگ باز بزرگسال ایران به مرحله یک چهارم نهایی مسابقات بین المللی عمان صعود کردند.
ساروی قهرمان کشتی فرنگی زیر ۲۳ سال آسیا شد- دلخانی و محبی یک گام تا مدال طلا
محمدهادی ساروی به مدال طلای وزن ۸۷ کیلوگرم رقابت‌های کشتی فرنگی زیر ۲۳ سال آسیا دست یافت، همچنین میثم دلخانی در وزن ۶۳ کیلوگرم کشتی فرنگی و ارشک محبی در وزن ۹۲ کیلوگرم کشتی آزاد نیز در صورت کسب چهارمین پیروزی به مدال طلای آسیا خواهند رسید.
هوای پایتخت در دومین روز بهار پاک است
تهران- ایرنا- کیفیت هوای پایتخت امروز(جمعه) با کاهش هشت واحدی غلظت آلاینده ذرات معلق با قطر کمتر از 2.5 میکرون در مقایسه با روز گذشته با شاخص عددی 37 پاک است.
۱۰ نکته در مورد تفاوت مصرف «مواد مخدر» بین زنان و مردان
معتاد عنوانی است که گرچه هم به زنان و هم به مردان مصرف کننده موادمخدر گفته می شود اما الگو، نوع و حتی عوارض مصرف در میان دو جنس بسیار متفاوت از یکدیگر است، تفاوتی که سازمان ملل متحد را نیز وارد مساله کرده است.
تبدیل تهدید به فرصت موجب گشایش درکارها می شود
آیا پارلمان اصلاح طلبان نهادی انتخاباتی خواهد بود
کلید حل مشکلات اقتصادی کشور رونق تولید است
تامین و مصرف آب نیازمند تدبیر است
موانع بیرونی باعث شد عملکرد مجلس دهم مطابق انتظار مردم نباشد
احزاب در ایران شالوده فکری مشخصی ندارند
«نو اصولگرایی» علیه اصولگرایی
توسعه روابط با همسایگان بر اساس احترام متقابل تقویت شود
حداقل حقوق کارگران در سال 98 تعیین شد
خانه احزاب باید به بلوغ سیاسی برسد