اصلاحات در تکاپوی اصلاح

13:28 ۱۶۷ روز و ۲ ساعت پیش ایرنا 1,031 0
اصلاحات در تکاپوی اصلاح

تهران-ایرنا- سخن از اصلاح در اصلاحات گرچه درعمر بیست ساله این جریان سیاسی موضوع تازه ای نیست اما اقتضائات جامعه کنونی ایران، نقد و بازسازی شیوه های سیاست ورزی و تاثیرگذاری را ضروری تر و پررنگ تر از همیشه متوجه ایده‌پردازان اصلاحات می کند.

ایرنا

به گزارش گروه تحلیل ، تفسیر و پژوهش های ایرنا، بازنگری در گفتمان سیاسی که در قالب تصحیح روش های کنونی، به روز رسانی ایده ها، برنامه ریزی برای آینده و بازگشت به معیارهای اصیل گذشته نمود می یابد، گزینه ای است که هر تفکر سیاسی برای دستیابی به مطلوبِ جامعه و ماندن در صدر آرای مردم باید برگزیند و عملی سازد. در جوامع توسعه یافته سیاسی، احزاب و تشکل ها با بهره گیری از چنین سازوکارهایی به تناوب در حوزه قدرت سیاسی و محبوبیت اجتماعی حضور یافته و نقش آفرینی می کنند.
در ایران امروز و درغیاب احزاب تاثیرگذار بهره گیری از چنین راهکارهایی، از سوی جریان های سیاسی مورد انتظار است. اصولگرایان و اصلاح طلبان به عنوان دو جناح مهم در عرصه سیاست کشور با وقوف به چنین راهکارهایی و درک اهمیت استفاده از آن ها درصدد نقش آفرینی گسترده و عمیق تر در معادلات قدرت و سیاست ورزی هستند. این تکاپو را دستکم در حیطه گفتار و کلام و به ویژه از سوی جریان اصلاحات می توان به وضوح مشاهده کرد و مورد واکاوی قرار داد.
طی ماه های گذشته و به سبب فزونی رویدادهای خاصی که جامعه ایران را متاثر کرد، بسیاری از صاحبان ایده و شخصیت های تاثیرگذار اصلاحات از ضرورت اصلاح در گفتمان خود سخن گفتند. دوری از اصول اساسی گفتمان، فاصله با بدنه اجتماعی و دغدغه های اقشار مختلف جامعه، فقدان برنامه واقع بینانه، عملگرا و بلندمدت در کنار تندوری های خواسته و ناخواسته دلایلی هستند که ایدئولوژیست های اصلاح طلب آن های را علائم هشداری ارزیابی می کنند که برای بقای این گفتمان باید مورد توجه قرار گیرند و رفع شوند.

**جایگاه «اصلاحات» به مثابه گفتمانی سیاسی
پیش از آغاز پرداختن به دلایل و راهکارهای تغییر در گفتمان اصلاحات شاید بهتر آن باشد که مشخص شود این جریان سیاسی که بنیان آن در خرداد سال 76 و همزمان با روی کار آمدن دولت هفتم در جمهوری اسلامی بنا نهاده شد، در چه سطحی از هرم قدرت، در چه مرحله ای از سیاست ورزی و در چه حدی از محبوبیت مدنی و اجتماعی قرار دارد. اصلاح طلبان را حاشیه های انتخابات ریاست جمهوری دهم به حاشیه ای از قدرت راند که برای بازگشت به سطحی حتی پایین تر از سطح پیش از این رویدادها در تلاشی پر زحمت افتادند.
مرحله نخست ثمربخشی این تلاش را می توان در خرداد سال 92 و در انتحابات ریاست جمهوری یازدهم شاهد بود، آن جا که برای پیروزی گفتمانی که کمترین زاویه را با اصلاح طلبی داشت، کار را به انصراف نامزد مورد نظر خود کشاندند. انتخابات مجلس دهم در اسفند 94 مرحله دوم ثمرچینی اصلاحات از درخت صبوری و کنشگری بود و تاثیرگذاری در تکرارحضور گفتمان اعتدال در پاستورهم سومین محصول تکاپوی اصلاح طلبان برای بازگشت به هرم قدرت. گرچه اعتدالیون همواره بر مشی استقلال خود تاکید کرده اند، اما نزدیکی گفتمانی اصلاحات و اعتدال را نمی توان از تحلیل ها و قضاوت های سیاسی و رسانه ای کنار گذاشت.
اصلاحات در بدنه اجتماعی جامعه ایران هم نفوذ و حضور قابل تاملی را طی سال های گذشته تجربه کرده است و شاید یکی از مهمترین دلایلی که اصلاح طلبان برای اصلاح درون ساختاری خود اصرار می ورزند حراست ازهمین پایگاه اجتماعی باشد.

**پاشنه آشیل های اصلاح طلبی
«توسعه سیاسی» آرمانی بود که جناح چپ سیاست ایران را در میانه های دهه 70 گرد هم آورد و جریانی را بنیان نهاد که بعدها به اصلاح طلبی موسوم و مرسوم گردید. اتوپیا یا آرمان شهری که اصلاحات در سال های 76 تا 84 در پی ساخت و پرداخت آن بودند بعدها به پاشنه آشیل این جریان تبدیل شد و اصلاح طلبان به دلیل تمرکز بیش از حد بر آزادی های مدنی، جامعه سیاسی توسعه یافته و دموکراسی مورد انتقاد و حتی هجمه قرار گرفتند، متهم شدند که عدالت اقتصادی و دغدغه های معیشتی را فراموش کرده ومسیری جز خواست توده های جامعه را در پیش گرفته اند.
طی دو دهه گذشته اصلاحات برای جبران چنین تمرکزی تلاش کردند که بر همه توده ها و اقشار توجه کنند و به اعتقاد برخی تحلیلگران همین چرخش آن ها را از توسعه سیاسی ابتدایی هم باز داشت. اما این تنها اتهامی نبود که اصلاحات با آن روبرو شد. انتخابات ریاست جمهوری نهم در سال 84 نقطه اوج تشتت رای این جریان بود که نتیجه آن از دست رفتن قوه مجریه و در پی آن قوه مقننه بود.
این شکست ضرورت نقد از درون و بازیابی و بازخوانی سیستماتیک برخی اصول را پررنگ کرد اما چنین ضرورتی از سوی بسیاری از چهره ها مورد بی توجهی قرار گرفت و تاریخ نشان داد که چنین غفلتی تا چه اندازه می تواند برای جریانی، سنگین باشد و گران تمام شود.
اصلاح طلبان طی سال های گذشته همانگونه که اشاره شد از بی برنامه گی در عرصه سیاست ورزی هم ضربه خوردند. استراتژی مشخصی که بتواند افق های حضور این جریان و نوع اثرگذاری آن ها را در درازمدت مشخص و تبیین کند، گوهر کمیابی بود که اصلاحات برای دست یافتن به آن همچنان در تلاش است. در کنار تمام این کاستی ها، اردوگاه اصلاح طلب همواره در معادلات سیاسی باید نقش عناصر رادیکال خود را نیز مورد توجه قرار می داد. عناصری که در برخی برهه ها با تندوری ها، قانون گریزی ها و عدول از اصل اصلاحات ضربه های فراوانی بر پیکره این جریان فکری وارد کردند.

**راه های حفظ آنچه از اصلاحات مانده است
تئورسین های اصلاحات این روزها بیش از پیش از ضرورت پرداختن به ساختار درونی اصلاحات البته از منظر انتقادی و اصلاحی سخن می گویند. چهره های شاخص اصلاح طلبان ضمن طرح این پرسش که در ایران امروز از «اصلاحات چه مانده است؟» بر سرعت بخشی به پروسه تصحیح روش ها و کشیدن نقشه راه برای مسیر دشوار پیش رو تاکید دارند.
الزامات این تسریع در تصحیح هم می تواند کانون توجه باشد. ایران امروز با ایران سال 76 تفاوت های بسیاری دارد. تفاوت هایی که از سطح دغدغه های فرهنگی و اقتصادی تا سیاسی و نظامی گسترده است. جامعه کنونی ایران به واسطه دسترسی به راه های فزون تر ارتباطی بسیار بیشتر از گذشته ذره بین در دست به دنبال تناقض های رفتاری و گفتاری در جریان ها و چهره های سیاسی می گردد تا به واسطه آن، تیغ انتقاد از میان مشکلات برکشد و بر راست و چپ بتازد. بر همین اساس فعالیت سیاسی در چنین فضایی مانند قدم نهادن در لبه همان تیغ است و نیازمند تدبیر و صداقت سیاسی.
طرح های پیشنهادی چون پارلمان اصلاحات، تجدید شکل بندی در شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان و بازنگری در تاثیرگذاری احزاب بر سازوکار تصمیم گیری در این جریان فکری، راه حل هایی است که ماه های گذشته رسانه ها، آن ها را از زبان چهره های شاخص اصلاح طلب منعکس کرده اند. هرچند این گزینه ها منتقدان جدی و حامیان سرسختی در این جریان فکری دارد اما افق اصلاح در اصلاحات به گفته همین چهره ها روشن است و این می تواند به غنای سیاست ورزی در ایران منجر شود.
اصلاح طلبان می توانند با تعیین و تبیین اصول و مبانی خود در چارچوب نظام و قانون اساسی از تندروهایی که به نام این جریان کام منافع ملی را تلخ می کنند، به نوعی برائت جویند و از آسیب زایی حرکات، گفتارها و موضع گیری های آسیب رسان دور شوند.

**پژوهشم**9402**1601**
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و پژوهش های خبری ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.


گروه های زیر مجموعه سیاسی

فقه و حقوق
فقه و حقوق

آخرین اخبار

همه چیز درباره «لوکا مودریچ»، بهترین فوتبالیست جهان
بالاخره طلسم ۱۰ ساله شکسته شد و بازیکنی غیر از کریستیانو رونالدو و لیونل مسی به عنوان بهترین بازیکن سال جهان انتخاب گردید. لوکا مودریچ، هافبک بازیساز تیم ملی کرواسی و رئال مادرید اسپانیا توانست بر فرمانروایی یک دهه‌ای این دو اعجوبه دنیای فوتبال پایان داده و پس از کسب جایزه بهترین بازیکن سال اروپا و بهترین بازیکن جام جهانی، به عنوان بهترین بازیکن فوتبال سال فیفا نیز انتخاب شود.
جشنواره فروش ویژه گراد
پوشاک گراد، جشنواره فروش ویژه خود را با تخفیف ۴۰ درصدی همه محصولات برگزار می‌کند.
۹ نکته دربارۀ شوخی جنجالی قاضی‌زاده هاشمی
اگر وزیری سال تا سال لام تا کام حرف نزند، هیچکس انتقاد نمی‌کند اما تا کسی حرف می‌زند، همه شروع می‌کنند به عیب جویی و این عادت ماست.
دلایل «جوان» برای داعشی بودن تروریست‌های اهواز
ذهنیت اولیه و اعلامی درباره بخش اجرایی عملیات تروریستی در اهواز متوجه گروهک تجزیه‌طلب الاحوازیه شد و آن گروه هم ابتدا تأیید ضمنی کرد.
غرضی: من اختیار اعدام نداشتم
حمله عراق به نقطه صفر مرزی در نخستین روز جنگ تحمیلی و جلوگیری از آن همچنان نقطه اختلافی میان فرماندهان وقت ارتش و سیدمحمد غرضی، استاندار وقت خوزستان است.
لبنان و سوریه هم عضو FATF هستند
به هر حال کشور لبنان و سوریه که بعضی نسبت به قطع ارتباط ما با برخی گروه‌های حاضر در این کشورها به‌ دلیل عضویت در FATF نگرانی دارند، خودشان عضو FATF هستند.
آقازادگی چقدر می‌ارزد؟
آقازاده بودن چقدر می‌ارزد؟ نزدیکی به محافل قدرت چقدر سود اقتصادی ایجاد می‌کند؟
ابهام در فروش الکترونیکی تمام بلیت‌های دربی ۸۸
در حالی که مدیر مجموعه آزادی اعلام کرد با توجه به تصمیم شورای تامین، تمام بلیت‌های دربی به صورت الکترونیکی فروخته می‌شود اما در سایت بلیت فروشی تنها ۵۰ درصد از ظرفیت طبقه دوم ورزشگاه آزادی برای بلیت‌فروشی الکترونیکی در نظر گرفته شده است.
دربی‌های جنجالی تهران در نیم قرن گذشته
در طول نیم قرن مصاف استقلال و پرسپولیس در دربی تهران، بازی‌هایی بودند که از ذهن‌ها پاک نمی‌شوند. مرور این بازی‌ها در آستانه دیدار دو تیم جالب توجه خواهد بود.
مرور رکورد‌های ماندگار دربی سرخابی
هشتاد و هشتمین شهرآورد پایتخت روز پنج‌شنبه در ورزشگاه آزادی برگزار می‌شود.

پر بازدید ترین اخبار امروز

۶۷۴۸ نفر در پیش فروش محصولات ایران خودرو ثبت نام کردند
مطابق آمار تاکنون ۶ هزار و ۷۴۸ نفر موفق به ثبت نام در طرح پیش فروش محصولات ایران خودرو شده‌اند.
جزئیات نامه محسن هاشمی به رهبر انقلاب در خصوص مشکلات تهران
محسن هاشمی، رییس شورای شهر تهران از نگارش نامه ای به رهبر انقلاب جهت بیان مشکلات تهران خبر داد.
نحوه محاسبه ارزش کالای قاچاق ورودی تعیین شد
تهران-ایرنا- نمایندگان مجلس شورای اسلامی با تعیین نحوه محاسبه ارزش کالای قاچاق ورودی مقرر کردند: هر گاه صدور یا ورود کالایی به موجب مصوبات هیات وزیران ممنوع شود، آن کالا در حکم کالای مجاز مشروط است و مجازات کالای مشروط برای آن لحاظ می شود.
فرونشست زمین در تهران کند شد
رییس سازمان مدیریت بحران کشور از کند شدن روند فرونشست زمین در تهران خبر داد.
شهردار اسفراین استعفا داد
رو آوری دشمنان به حملات کور تروریستی نشانه عجز آنان است
وضعیت برزخی شوراها
خون شهدای حادثه تروریستی اهواز سبب عزت ایران می شود
کنگره حزب اعتماد ملی روز جمعه برگزار می شود
همایش ملی وحدت اقوام و مذاهب در ارومیه برگزار می شود
استاندار خراسان شمالی: ملت در مسیر انقلاب ثابت قدم است
ملت پاسخ دندان شکنی به حمله تروریستی اهواز خواهند داد
پوپولیسم؛ مانع توسعه پایدار
روابط ایران و اروپا در گرو رفتار این اتحادیه با برجام است