اصلاحات در تکاپوی اصلاح

13:28 ۱۰۱ روز و ۲۰ ساعت پیش ایرنا 893 0
اصلاحات در تکاپوی اصلاح

تهران-ایرنا- سخن از اصلاح در اصلاحات گرچه درعمر بیست ساله این جریان سیاسی موضوع تازه ای نیست اما اقتضائات جامعه کنونی ایران، نقد و بازسازی شیوه های سیاست ورزی و تاثیرگذاری را ضروری تر و پررنگ تر از همیشه متوجه ایده‌پردازان اصلاحات می کند.

ایرنا

به گزارش گروه تحلیل ، تفسیر و پژوهش های ایرنا، بازنگری در گفتمان سیاسی که در قالب تصحیح روش های کنونی، به روز رسانی ایده ها، برنامه ریزی برای آینده و بازگشت به معیارهای اصیل گذشته نمود می یابد، گزینه ای است که هر تفکر سیاسی برای دستیابی به مطلوبِ جامعه و ماندن در صدر آرای مردم باید برگزیند و عملی سازد. در جوامع توسعه یافته سیاسی، احزاب و تشکل ها با بهره گیری از چنین سازوکارهایی به تناوب در حوزه قدرت سیاسی و محبوبیت اجتماعی حضور یافته و نقش آفرینی می کنند.
در ایران امروز و درغیاب احزاب تاثیرگذار بهره گیری از چنین راهکارهایی، از سوی جریان های سیاسی مورد انتظار است. اصولگرایان و اصلاح طلبان به عنوان دو جناح مهم در عرصه سیاست کشور با وقوف به چنین راهکارهایی و درک اهمیت استفاده از آن ها درصدد نقش آفرینی گسترده و عمیق تر در معادلات قدرت و سیاست ورزی هستند. این تکاپو را دستکم در حیطه گفتار و کلام و به ویژه از سوی جریان اصلاحات می توان به وضوح مشاهده کرد و مورد واکاوی قرار داد.
طی ماه های گذشته و به سبب فزونی رویدادهای خاصی که جامعه ایران را متاثر کرد، بسیاری از صاحبان ایده و شخصیت های تاثیرگذار اصلاحات از ضرورت اصلاح در گفتمان خود سخن گفتند. دوری از اصول اساسی گفتمان، فاصله با بدنه اجتماعی و دغدغه های اقشار مختلف جامعه، فقدان برنامه واقع بینانه، عملگرا و بلندمدت در کنار تندوری های خواسته و ناخواسته دلایلی هستند که ایدئولوژیست های اصلاح طلب آن های را علائم هشداری ارزیابی می کنند که برای بقای این گفتمان باید مورد توجه قرار گیرند و رفع شوند.

**جایگاه «اصلاحات» به مثابه گفتمانی سیاسی
پیش از آغاز پرداختن به دلایل و راهکارهای تغییر در گفتمان اصلاحات شاید بهتر آن باشد که مشخص شود این جریان سیاسی که بنیان آن در خرداد سال 76 و همزمان با روی کار آمدن دولت هفتم در جمهوری اسلامی بنا نهاده شد، در چه سطحی از هرم قدرت، در چه مرحله ای از سیاست ورزی و در چه حدی از محبوبیت مدنی و اجتماعی قرار دارد. اصلاح طلبان را حاشیه های انتخابات ریاست جمهوری دهم به حاشیه ای از قدرت راند که برای بازگشت به سطحی حتی پایین تر از سطح پیش از این رویدادها در تلاشی پر زحمت افتادند.
مرحله نخست ثمربخشی این تلاش را می توان در خرداد سال 92 و در انتحابات ریاست جمهوری یازدهم شاهد بود، آن جا که برای پیروزی گفتمانی که کمترین زاویه را با اصلاح طلبی داشت، کار را به انصراف نامزد مورد نظر خود کشاندند. انتخابات مجلس دهم در اسفند 94 مرحله دوم ثمرچینی اصلاحات از درخت صبوری و کنشگری بود و تاثیرگذاری در تکرارحضور گفتمان اعتدال در پاستورهم سومین محصول تکاپوی اصلاح طلبان برای بازگشت به هرم قدرت. گرچه اعتدالیون همواره بر مشی استقلال خود تاکید کرده اند، اما نزدیکی گفتمانی اصلاحات و اعتدال را نمی توان از تحلیل ها و قضاوت های سیاسی و رسانه ای کنار گذاشت.
اصلاحات در بدنه اجتماعی جامعه ایران هم نفوذ و حضور قابل تاملی را طی سال های گذشته تجربه کرده است و شاید یکی از مهمترین دلایلی که اصلاح طلبان برای اصلاح درون ساختاری خود اصرار می ورزند حراست ازهمین پایگاه اجتماعی باشد.

**پاشنه آشیل های اصلاح طلبی
«توسعه سیاسی» آرمانی بود که جناح چپ سیاست ایران را در میانه های دهه 70 گرد هم آورد و جریانی را بنیان نهاد که بعدها به اصلاح طلبی موسوم و مرسوم گردید. اتوپیا یا آرمان شهری که اصلاحات در سال های 76 تا 84 در پی ساخت و پرداخت آن بودند بعدها به پاشنه آشیل این جریان تبدیل شد و اصلاح طلبان به دلیل تمرکز بیش از حد بر آزادی های مدنی، جامعه سیاسی توسعه یافته و دموکراسی مورد انتقاد و حتی هجمه قرار گرفتند، متهم شدند که عدالت اقتصادی و دغدغه های معیشتی را فراموش کرده ومسیری جز خواست توده های جامعه را در پیش گرفته اند.
طی دو دهه گذشته اصلاحات برای جبران چنین تمرکزی تلاش کردند که بر همه توده ها و اقشار توجه کنند و به اعتقاد برخی تحلیلگران همین چرخش آن ها را از توسعه سیاسی ابتدایی هم باز داشت. اما این تنها اتهامی نبود که اصلاحات با آن روبرو شد. انتخابات ریاست جمهوری نهم در سال 84 نقطه اوج تشتت رای این جریان بود که نتیجه آن از دست رفتن قوه مجریه و در پی آن قوه مقننه بود.
این شکست ضرورت نقد از درون و بازیابی و بازخوانی سیستماتیک برخی اصول را پررنگ کرد اما چنین ضرورتی از سوی بسیاری از چهره ها مورد بی توجهی قرار گرفت و تاریخ نشان داد که چنین غفلتی تا چه اندازه می تواند برای جریانی، سنگین باشد و گران تمام شود.
اصلاح طلبان طی سال های گذشته همانگونه که اشاره شد از بی برنامه گی در عرصه سیاست ورزی هم ضربه خوردند. استراتژی مشخصی که بتواند افق های حضور این جریان و نوع اثرگذاری آن ها را در درازمدت مشخص و تبیین کند، گوهر کمیابی بود که اصلاحات برای دست یافتن به آن همچنان در تلاش است. در کنار تمام این کاستی ها، اردوگاه اصلاح طلب همواره در معادلات سیاسی باید نقش عناصر رادیکال خود را نیز مورد توجه قرار می داد. عناصری که در برخی برهه ها با تندوری ها، قانون گریزی ها و عدول از اصل اصلاحات ضربه های فراوانی بر پیکره این جریان فکری وارد کردند.

**راه های حفظ آنچه از اصلاحات مانده است
تئورسین های اصلاحات این روزها بیش از پیش از ضرورت پرداختن به ساختار درونی اصلاحات البته از منظر انتقادی و اصلاحی سخن می گویند. چهره های شاخص اصلاح طلبان ضمن طرح این پرسش که در ایران امروز از «اصلاحات چه مانده است؟» بر سرعت بخشی به پروسه تصحیح روش ها و کشیدن نقشه راه برای مسیر دشوار پیش رو تاکید دارند.
الزامات این تسریع در تصحیح هم می تواند کانون توجه باشد. ایران امروز با ایران سال 76 تفاوت های بسیاری دارد. تفاوت هایی که از سطح دغدغه های فرهنگی و اقتصادی تا سیاسی و نظامی گسترده است. جامعه کنونی ایران به واسطه دسترسی به راه های فزون تر ارتباطی بسیار بیشتر از گذشته ذره بین در دست به دنبال تناقض های رفتاری و گفتاری در جریان ها و چهره های سیاسی می گردد تا به واسطه آن، تیغ انتقاد از میان مشکلات برکشد و بر راست و چپ بتازد. بر همین اساس فعالیت سیاسی در چنین فضایی مانند قدم نهادن در لبه همان تیغ است و نیازمند تدبیر و صداقت سیاسی.
طرح های پیشنهادی چون پارلمان اصلاحات، تجدید شکل بندی در شورای عالی سیاستگذاری اصلاح طلبان و بازنگری در تاثیرگذاری احزاب بر سازوکار تصمیم گیری در این جریان فکری، راه حل هایی است که ماه های گذشته رسانه ها، آن ها را از زبان چهره های شاخص اصلاح طلب منعکس کرده اند. هرچند این گزینه ها منتقدان جدی و حامیان سرسختی در این جریان فکری دارد اما افق اصلاح در اصلاحات به گفته همین چهره ها روشن است و این می تواند به غنای سیاست ورزی در ایران منجر شود.
اصلاح طلبان می توانند با تعیین و تبیین اصول و مبانی خود در چارچوب نظام و قانون اساسی از تندروهایی که به نام این جریان کام منافع ملی را تلخ می کنند، به نوعی برائت جویند و از آسیب زایی حرکات، گفتارها و موضع گیری های آسیب رسان دور شوند.

**پژوهشم**9402**1601**
ایرنا پژوهش، کانالی برای انعکاس تازه ترین تحلیل ها، گزارش ها و پژوهش های خبری ایران وجهان، با ما https://t.me/Irnaresearchهمراه شوید.


گروه های زیر مجموعه سیاسی

فقه و حقوق
فقه و حقوق

آخرین اخبار

حیثیت احسان علیخانی مهم‌تر از هاشمی و ناطق؟
شاید نمونه بارز تبعیض، وارد کردن اتهامات بسیار سنگین علیه مرحوم هاشمی رفسنجانی و علی اکبر ناطق نوری در یکی مناظره‌های انتخابات ریاست جمهوری ۸۸ باشد که مسئولان وقت صدا و سیما انصاف و اخلاق و قانون را به راحتی آب خوردن کنار گذاشتند و هیچ وقتی برای دفاع از نامبردگان ندادند.
مسیح مهاجری: خانه‌تکانی را از مجلس شروع کنید!
مدیرمسئول روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: «اگر به موضوع تغییرات به صورت ریشه‌ای نگاه کنیم به این نتیجه خواهیم رسید که قبل از دولت یا لااقل همزمان با آن، باید در مجلس شورای اسلامی تحول مهمی صورت بگیرد. وزرایی که کارآمد نیستند، علت اصلی ناکارآمدی آنها توقعات و تهدیدات عده‌ای از نمایندگان مجلس است که از وزرا خواسته‌های شخصی و غیر قانونی دارند و هر جا با عدم تمکین وزرا مواجه شوند، آنها را به سوال و استیضاح تهدید می‌کنند.»
شش پیشنهاد کوچک به جناب روحانی
«چه کسانی پشت پخش گریه و مصاحبه دختر رقصنده در صدا و سیما بودند که با این کار با وجدان عمومی مردم بازی کردند و نفرت را علیه نظام سیاسی تلنبار کردند؟»
یوونتوس رقم فروش پیانیچ را اعلام کرد
باشگاه یوونتوس برای فروش ستاره بوسنیایی خود 100 میلیون دلار می‌خواهد.
مارادونا، مارکس، افلاطون
فعلا که همه کارگران نمی‌توانند مثل مارکس لباس بپوشند و همه آرژانتینی‌ها نمی‌توانند مثل مارادونا در خانه دو استخره زندگی کنند، چه باید کرد؟ آیا باید خرده‌ای نگرفت بر مارادونا و متفکران مرفه و شیک‌پوشی که از سرمایه‌داری بد می‌گویند ولی خودشان بیشتر شبیه سرمایه‌دارانند تا کارگران؟ وضعیت زندگی مارادونا و این متفکران با عدالت لیبرالیستی تطابق دارد ولی با عدالت مارکسیستی نه.
نیمار: نمی‌توانستم هم داور باشم هم بازیکن!
ستاره تیم ملی فوتبال برزیل از روزهای سخت و کابوس وار خود بعد از جام جهانی 2018 روسیه سخن به میان آورد.
چراغ سبز توخل برای جدایی رابیو
سرمربی پاری سن ژرمن مشکلی با جدایی ستاره جوان تیمش ندارد و همین باعث شده تا احتمال حضور این بازیکن در بارسلونا زیاد باشد.
حزب‌الله عراق: هرگونه حمله اسرائیل به عراق به منزله حمله آمریکاست
سخنگوی گردان‌های حزب‌الله عراق اعلام کرد، هرگونه حمله اسرائیل علیه عراق را حمله آمریکا قلمداد خواهد کرد. اظهارات این سخنگو در واکنش به جوسازی یک روزنامه کویتی درباره حمله احتمالی اسرائیل به اهدافی در عراق مطرح شد.
شمار کشته شدگان حادثه آتش سوزی خمین به سه نفر رسید
اراک - ایرنا - مدیرکل مدیریت بحران استانداری مرکزی گفت: شمار کشته شدگان آتش سوزی واحد تولید مواد شیمیایی شهرستان خمین با فوت کارگر مصدوم این حادثه به سه نفر افزایش یافت.
اگر به دنبال استجابت فوری دعاهایتان هستید، بخوانید
علمای بزرگ، و هر آن کس که در مسیر سلوک قدم بر می دارد، از دعای توسل به عنوان ریسمان محکم برای دستیابی به حاجاتش بهره می برد.

پر بازدید ترین اخبار امروز

نفس خودروسازان به شماره افتاد-پیشخوان
روزنامه های اقتصادی امروز یکشنبه 31 تیر 97 را در اینجا مشاهده کنید.
گفت و شنود- حقوق!
یکی از نامزدها در متینگ انتخاباتی خود می‌گفت؛ من با سوسیالیسم و امپریالیسم و کمونیسم و فمنیسم و... مبارزه می‌کنم! پیرمردی گفت؛ کاش یک فکری هم برای روماتیسم من می‌کردید!
ولی‌عهد سعودی هر لحظه منتظر توطئه شاهزادگان
منابع نزدیک به خانواده سلطنتی در ریاض، گفته‌اند که بن سلمان نگران توطئه شاهزادگان علیه خود است و پادشاه سعودی قصد ندارد در شرایط فعلی قدرت را به او واگذار کند.
ذکری که نوری در قبر، پل صراط و بهشت برایتان خواهد بود
حدیث پیامبر گرامی اسلام(صلی الله علیه و آله) درباره برکات صلوات را در این خبر بخوانید.
برخواه: سهراب بهترین وزنه‌هایش را در جاکارتا می‌زند- علی حسینی هنوز با رکوردهایش فاصله دارد
سرمربی تیم ملی وزنه‌برداری گفت: امیدوارم سلیمی بتواند سومین طلای بازی‌های آسیایی خود را بگیرد، عملکرد سهراب مرادی هم عالی است اما علی حسینی هنوز با رکوردهای خودش فاصله دارد.
رییس شورای شهر: بازگشت نیکنام عیدی نظام به مردم یزد است
سپنتا نیکنام به شورای شهر یزد باز می گردد
تاسیس حزب در خراسان جنوبی 100 درصد رشد داشت
هرگام مثبت باهدف شفاف سازی مورد استقبال است
میزبانی جشنواره «تموز» نشانگر آزادی اقلیت های دینی ایران است
آیین یادبود «عباس امیرانتظام» برگزار شد
خاتمی: با مفسدان اقتصادی در هر مقامی باید برخورد شود
دبیر کل حزب بیداری اسلامی انتخاب شد
استان مرکزی صاحب خانه احزاب می شود
شهردار جدید نوشهرانتخاب شد