عواقب ریسک‌پذیری در برابر کدخدا

03:30 ۳ روز و ۸ ساعت پیش مشرق نیوز 68 0
عواقب ریسک‌پذیری در برابر کدخدا

کمتر کسی تصور می‌کرد فردی به نام «دونالد ترامپ» در رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا پیروز شده و با شعار «پاره کردن برجام» راهی کاخ سفید شود!

مشرق نیوز

به گزارش مشرق، نوید مؤمندر یادداشت روزنامه وطن امروزنوشت:تقابل ایالات متحده آمریکاو جمهوری اسلامی ایراندرباره برجامبه نقطه اوج خود رسیده است. تابستان سال 2015 میلادی زمانی که توافق هسته‌ای میان ایران و اعضای 1+5 به امضا رسید، کمتر کسی تصور می‌کرد فردی به نام «
دونالد ترامپ» در رقابت‌های انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا پیروز شده و با شعار « پاره کردن برجام» راهی کاخ سفیدشود! متاسفانه در آن زمان هشدار افراد دلسوز در خصوص «امکان ابطال برجام» توسط  دولت بعدی آمریکا نیز به مذاق دیپلمات‌های کشورمان خوش نیامد و رسانه‌های حامی مطلق برجام نیز به جای اتخاذ گارد بسته یا حداقل محتاطانه در برابر غرب، به «بایکوت منتقدان» روی آوردند.
دی‌ماه 94 آقای دکتر « محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه کشورمان  به عنوان ریسک‌پذیرترین سیاستمدار جهان در سال 2015 انتخاب شد. مؤسسه تحقیقاتی «
گلوبال ریسک اینسایتس» با شعار «جهان خود را بشناس»، این عنوان را به محمدجواد ظریف اعطا کرد. چنانکه مسؤولان این موسسه تحقیقاتی اعلام کردند، این عنوان به شخصی اهدا می‌شود که بیشترین ریسک را در عرصه سیاست در طول سال انجام داده باشد و به اصطلاح از بالاترین ریسک سیاسی برخوردار است.
این موسسه 3 دلیل مهم را برای انتخاب آقای ظریف به این عنوان برشمرد. نخستین دلیل، «دیپلماسی ماهرانه و مذاکره مصرانه» بود. مذاکراتی که در نهایت منتج به توافق هسته‌ای میان ایران و اعضای 1+5 شد. این موسسه  در گزارش خود، «دیپلماسی ماهرانه و مذاکره مصرانه» محمدجواد ظریف را علت اصلی خارج شدن ایران از انزوا و بازگشت کشورمان  به جامعه بین‌الملل(!) دانست.
بیشتر بخوانید:راهبرد ترامپ در قبال ایران را چه کسانی طراحی می‌کنند؟دومین موضوعی که در گزارش سال 2015 موسسه تحقیقاتی «گلوبال ریسک اینسایتس» به آن اشاره شد، مربوط به «مطرح شدن ایران به عنوان قدرت منطقه‌ای» بود. در متن گزارش آمده است: «نتیجه توافق [برجام] باعث شده است ایران به عنوان قدرتی در منطقه مطرح شود. ایران، امروز توانایی این را دارد که تأثیر خود را در دیگر مسائل و بحران‌های منطقه‌ای نشان دهد که نقش برجسته ظریف در مذاکرات اخیر در وین پیرامون آینده راه‌حل سیاسی در سوریه از مصادیق این تأثیرگذاری است».
سومین موضوعی که این موسسه انگلیسی با استناد به آن،  وزیر امور خارجه کشورمان را ریسک‌پذیرترین سیاستمدار سال 2015 خواند، «عادی‌سازی رابطه با آمریکا» بود. در گزارش این موسسه آمده است: «برای نخستین‌بار در 36 سال اخیر، نخستین ‌نشانه‌های ایجاد روابط سیاسی حسنه بین ایران و آمریکا دیده شد. اگرچه عادی شدن روابط بین ایران و آمریکا همیشه بحث و فشارهایی را در داخل 2 کشور در پی داشته و همیشه موانعی بر سر آن وجود داشته است اما تعامل ایران و آمریکا [در زمینه توافق هسته‌ای] مثبت بود. ظریف و «جان کری»، با وجود عناصر محافظه‌کار در هر دو طرف [ایرانی و آمریکایی] در مجلس و کنگره که به دنبال عملی نشدن توافق بودند، در تعاملی سالم در 2 سال اخیر توافق را به ثمر نشاندند».
هم‌اکنون بیش از 2 سال از انتشار گزارش موسسه تحقیقاتی «گلوبال ریسک اینسایتس» سپری می‌شود. حال زمان آن رسیده است که با استناد به گزارش منتشرشده درباره شخصیت ریسک‌پذیر وزیر محترم امور خارجه کشورمان و با تکیه بر وقایعی که طی 2 سال و نیم اخیر رخ داده است، نکاتی را در این باره مطرح کنیم.
یک- ریسک‌پذیری( Risk Taking) به صورت ذاتی یک خصلت ایجابی  یا سلبی  محسوب نمی‌شود، آنچه ریسک‌پذیری را معنادار یا بی‌معنی جلوه می‌دهد، بستر و شرایطی است که ریسک‌پذیری یک فرد در آن تجلی می‌یابد. بدیهی است اصلی‌ترین پیش‌شرط در یک ریسک‌پذیری، «چینش صحیح گزاره‌های موجود» در کنار یکدیگر و سنجش نسبت آنها با «اهداف بازیگران» است. اهداف جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات هسته‌ای با اعضای 1+5 کاملا مشخص بود. حوزه استراتژیک ما نیز در تقابل با ایالات متحده آمریکا در جریان مذاکرات هسته‌ای کاملا تعریف‌شده و معین بود.
با این حال آنچه طی 2 سال و نیم اخیر در پی توافق هسته‌ای گذشته است، بخوبی نشان می‌دهد «چینش داده‌های موجود» قبل از ریسک‌پذیری آقای دکتر ظریف بخوبی از سوی ایشان و مشاوران‌شان انجام نشده است. به عنوان مثال، «پذیرش  قول شفاهی جان کری» درباره قانون آیسا و برخی موارد دیگر، نشان می‌دهد حداقل برخی پیش‌فرض‌های وزیر محترم امور خارجه کشورمان در جریان مذاکرات هسته‌ای، نادرست بوده است. همچنین عادی نشدن روابط بانکی جمهوری اسلامی ایران با بانک‌ها و موسسات اعتباری در نظام بین‌الملل نشان می‌دهد «ریسک‌پذیری یک سیاستمدار» می‌تواند لزوما نتیجه مثبتی در بر نداشته باشد.
دو- در متن گزارش موسسه تحقیقاتی «گلوبال ریسک اینسایتس»، از برجام به عنوان «مبنا»یی برای آغاز روابط حسنه میان ایران و آمریکا، نقطه آغازی برای مذاکرات بر سر توان منطقه‌ای ایران و حتی نمادی از تغییر رفتار ایران در نظام بین‌الملل یاد شده است. مشابه این موضع‌گیری، بارها توسط مقامات آمریکایی و اروپایی نیز بیان شده است؛ اینکه برجام یک «هدف» نیست بلکه یک «مقدمه» و «نقطه آغاز» برای تغییر رفتار بین‌المللی ایران محسوب می‌شود. حال سوال اصلی اینجاست: «ریسک‌پذیری» در چنین فضایی، نقطه قوت است یا ضعف؟! به راستی طی 2 سال اخیر دستاورد ریسک‌پذیری در برابر کدخدا برای اقتصاد کشور چه بوده است؟ آیا تحریم‌ها عملا برداشته شده یا از بین رفته است؟ آیا برجام به عنوان یک «متغیر مستقل» مورد شناسایی بازیگران بین‌المللی قرار گرفته است؟ براستی تلاش مشترک آمریکا و تروئیکای اروپایی برای گنجاندن موضوعاتی مانند توان موشکی و سیاست‌های منطقه‌ای ایران در برجام نشانه چیست؟ ضرب‌الاجل‌های 2 ماهه و 120 روزه رئیس‌جمهور آمریکا برای تمدید تعلیق تحریم‌های ایران چه معنا و مفهومی دارد؟ آیا می‌توان نتیجه گرفت حداقل برخی از این موارد، محصول ریسک‌پذیری در برابر ایالات متحده آمریکا بوده است؟
سه- فارغ از شخصیت فردی دکتر ظریف به عنوان فردی محترم و کشوردوست، باید اذعان کرد نوع نگاه ایشان و تیم همراه‌شان نسبت به «غرب»، تابعی از «داده‌ها و گزاره‌های قطعی» درباره ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپایی نیست. اعتماد دیروز ما به ایالات متحده آمریکا برای «اجرای برجام» و اعتماد امروز ما به اتحادیه اروپایی برای «نجات برجام» از چنگال آمریکا جملگی نشان می‌دهد دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی کشورمان متوجه هزینه‌های سنگین اعتماد به کدخدا یا حتی معامله با آن نیست. در شرایطی که حتی نزدیک‌ترین متحدان غربی آمریکا از سیاست‌های آن در قبال «حمایت‌گرایی اقتصادی»، «خروج از پیمان‌های بین‌المللی» و مواردی از این قبیل به تنگ آمده‌اند، ریسک‌پذیری در برابر دشمن قسم‌خورده جمهوری اسلامی ایران چه معنا و مفهومی دارد؟ شاید مسؤولان محترم وزارت امور خارجه اینگونه پاسخ دهند که این ریسک‌پذیری در حوزه تاکتیک و نه استراتژی بوده و اصول و بنیان‌های سیاست خارجی کشورمان در تقابل با سیاست‌های خصمانه آمریکا و متحدانش، همواره  ثابت بوده است. این استدلال نیز با توجه به واقعیات جاری در حوزه سیاست خارجی کشورمان قابل پذیرش نیست. باید این حقیقت را پذیرفت که میان «استراتژی» و «تاکتیک» بویژه در حوزه سیاست خارجی، مرز کمرنگی وجود دارد که عبور از آن، منجر به خلط این دو و تسری بازی تاکتیکی به بازی استراتژیک خواهد شد. این قاعده به صورت مشخص در قبال برجام نیز صادق است. چنانکه از مواضع و اظهارات مقامات آمریکایی و اروپایی برمی‌آید، نگاه آنها به «برجام» کاملا استراتژیک و در راستای تغییر راهبردهای منطقه‌ای و عدول ایران از ثوابت 40 ساله حوزه سیاست خارجی خود است. به عبارت بهتر، ایالات متحده آمریکا و شرکای اروپایی آن طی سال‌های اخیر به بهانه برداشته شدن فشارهای هسته‌ای علیه کشورمان سعی کرده‌اند استراتژی‌ها و ثوابت حوزه سیاست خارجی ما را فدای بازی تاکتیکی خود درباره برجام کنند. بدترین معامله ممکن با دشمن، زمانی شکل می‌گیرد که «استراتژی» یک بازیگر در مقام و جایگاه معامله با «تاکتیک» بازیگران دیگر قرار گیرد.
در نهایت اینکه بنا به تعبیر رهبر حکیم انقلاب، ما در یک پیچ تاریخی بزرگ قرار داریم. یکی از خصایص مهم این پیچ تاریخی، خلط مرزهای عقیدتی (آرمانی)، استراتژیک و تاکتیکی در سیاست خارجی کشورهاست. ایالات متحده آمریکا همواره در صدد است بسترسازی لازم را برای تغییر این مرزها انجام دهد. در چنین شرایطی، آثار «ریسک‌پذیری» در برابر آمریکا نه‌تنها خود را در حوزه تاکتیکی سیاست خارجی کشورمان نمایان نخواهد کرد، بلکه به حوزه راهبردی کشور نیز تسری خواهد یافت؛ تجربه‌ای که امیدواریم آقای دکتر ظریف و دیگر دیپلمات‌های کشورمان با تکیه بر آنچه طی 2 سال و نیم اخیر گذشته است، کسب کرده باشند.


گروه های زیر مجموعه سیاسی

فقه و حقوق
فقه و حقوق

آخرین اخبار

سرنگونی اف 16 صهیونیست ها ، نقطه عطف تاریخ مقاومت - احمد نساجی*
یگان های پدافند هوایی ارتش سوریه هفته گذشته موفق شد یک فروند جنگنده - بمب افکن فوق پیشرفته 'اف 16' رژیم صهیونیستی را سرنگون و این رویداد را تبدیل به نقطه عطف تاریخ مقاومت کند.
درگیری‌های شدید بین داعش و النصره در جنوب دمشق برای پنجمین روز متوالی
درگیری‌های شدید میان داعش و جبهه النصره در اردوگاه الیرموک در جنوب دمشق برای پنجمین روز متوالی ادامه دارد.
یورو نیوز: بزودی شاهد تغییر قواعد درگیری سوریه و ترکیه خواهیم بود
تهران - ایرنا - پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبری 'یورونیوز عربی' در تحلیلی به توافق دولت سوریه برای حمایت از کردهای این کشور در شهر 'عفرین' پرداخت و نوشت: در آینده نزدیک شاهد تغییر قواعد تنش ها و درگیری دمشق و آنکارا خواهیم بود.
دسترسی ۸۰ درصد خانوارها به اینترنت سریع تا ۱۴۰۰
حسین فلاح جوشقانی با اشاره به تکلیف برنامه ششم در ۲.۵ برابر شدن بازار ICT تا پایان برنامه تاکید کرد: برای رسیدن به این هدف سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیوئی باید بسترهای لازم به ویژه در حوزه سرویسهای ثابت را فراهم کند.
مقام مذهبی پیشاور: اقلیت های دینی در ایران در آسایش کامل زندگی می کنند
پیشاور - ایرنا - رییس شورای نظرات عقاید اسلامی پیشاور ایالت خیبرچختونخوا پاکستان گفت که اقلیت های مذهبی در ایران زیر پوشش حکومت اسلامی در کمال آسایش زندگی می کنند.
ماتیس تحقیقات درباره نقش روس‌ها در حمله به متحدان آمریکا در سوریه را خواستار شد
وزیر دفاع آمریکا از مسؤول دانستن مسکو درخصوص حمله به مواضع نیروهای دموکراتیک سوریه که در آن جنگجویان روس شرکت داشتند، اجتناب کرد و گفت: خواهان تحقیقات برای مشخص شدن موضوع است.
امسال همه برند‌های گوشی رجیستری می‌شود
محمد جواد آذری جهرمی در استودیو نگاه یک شبکه یک سیما افزود: در ارتباط با طرح ثبت تلفن همراه یا همان ریجستری وارد فاز ۵ شده ایم، در این فاز، گوشی هایی که از طرق مختلف غیرقانونی وارد کشور شده و هزینه گمرکی آنها پرداخت نشده است ۳۰ روز روشن می ماند و پس از آن قابلیت استفاده نخواهد داشت.
آمریکا: پاکستان کلید صلح افغانستان است
معاون وزیر امور خارجه آمریکا در امور آسیای مرکزی و جنوبی تاکید کرد به منظور تضمین امنیت در افغانستان یک راه حل سیاسی قابل مذاکره که شامل پاکستان است، لازم و ضروری است.
رسانه های هند:سفر روحانی نشانه گرمی روابط تهران و دهلی نو است
دهلی نو-ایرنا- رسانه های شناخته شده هندی در روز یکشنبه نیز نتایج و اخبار مربوط به سفر حسن روحانی رئیس جمهوری ایران اسلامی را به هند به طور گسترده بازتاب دادند. این رسانه ها سفر رئیس جمهوری کشورمان را به هند نشانه گرم تر شدن روابط تهران و دهلی نو دانستند.

پر بازدید ترین اخبار امروز

سقوط هواپیمای ATR تهران - یاسوج در دناکوه سمیرم- سرنوشت مسافران مشخص نیست
هواپیمای متعلق به شرکت آسمان ساعت ۸ امروز پس از پرواز از فرودگاه مهرآباد و طی مسیر از رادار خارج شده است
تولد لاکچری پسر خواننده مشهور-تصاویر
باباک جهانبخش با انتشار تصاویری از جشن تولد پسرش اینستاگرام خود را به روز کرد.
گل‌های یخ زده- عکس
تصویری زیبا از گل های یخ زده در سطح یخ زده دریاچه Akan در هوکایدو ژاپن.
هرآنچه که باید درباره تنظیم وصیت‌نامه بدانید
بدون تردید کمتر کسى است که تابه‌حال با واژه وصیت برخورد نکرده باشد.
خداحافظی «احمد بن دغر» از دولت هادی
روزنامه العرب در گزارشی اعلام کرد که نخست وزیر دولت مستعفی یمن به ریاض فرا خوانده شده و قرار است «عبدربه منصور هادی» رئیس جمهور مستعفی یمن از او بخواهد که از مقام خود کناره گیری کند.
تخریب‌چی‌های پوتین در ایالت‌های بنفش
زنان قدرتمند اروپا در پی حفظ برجام
سفر روحانی به هند؛ خیلی دور، خیلی نزدیک
قانون اساسی، نیازمند بازنگری است؟
سوال از روحانی در چه شرایطی لغو یا طرح می‌شود؟
جنبش تحول خواهی در تریبون نماز جمعه
سهم احمدی نژادی‌ها در پرداخت بدهی‌ زنجانی
احمدی نژاد بلندگوی نااهلان شده است؟
جامعه ایرانی و نیاز فوری به تحول اساسی
حمله توئیتری ترامپ به «اف بی آی»